Европа Биримдигинин катчысы Гренландия боюнча АКШнын акыркы дипломатиялык окуяларына жооп катары Даниянын аймактык бүтүндүгү, эгемендүүлүгү жана чек араларынын кол тийбестиги Европа Биримдиги үчүн "өтө маанилүү" экенин айтты.
Дүйшөмбү күнү Брюсселде өткөн түшкү маалымат жыйынында сөз сүйлөгөн Европа Биримдиги комиссиясынын өкүлү Ануар Эль Ануни АКШнын чечимдерине түздөн-түз комментарий берүүдөн баш тартты, бирок Европа Биримдигинин бул маселе боюнча көптөн берки позициясын баса белгиледи.
Бул билдирүү АКШнын президенти Дональд Трамптын жекшемби күнү автономиялуу аймакка атайын өкүл дайындаганын жарыялагандан кийин жасалды.
"Бул жерде АКШнын чечимдери боюнча менин комментарий берүү туура эмес, бирок Европа Биримдигинин позициясы жөнүндө айта турган нерсем - Дания Королдугунун аймактык бүтүндүгү, эгемендүүлүгү жана чек араларынын кол тийбестиги Европа Биримдиги үчүн өтө маанилүү", - деди Эль Ануни.
DR News билдиргендей, Дания Трамптын Луизиана губернатору Джефф Ландрини Вашингтондун Гренландия боюнча атайын өкүлчүлүгүнө дайындаганынан кийин АКШнын элчиси Кеннет А. Ховерини түшүндүрмө алуу үчүн Копенгагенге чакыра турганын жарыялады.
Даниянын тышкы иштер министри Ларс Локке Расмуссен АКШнын кадамын "толугу менен кабыл алынгыс" деп атап, элчини чакыруу чечиминин Гренландиянын жетекчилери менен кеңешүү менен кабыл алынганын айтты.
Министр Вашингтондун өлкөдө ансыз да бир элчинин болгонуна карабастан эмне себептен Гренландия үчүн атайын элчи дайындаганына байланыштуу толук түшүндүрмө берүүнү талап кылгандарын баса белгиледи.
Трамп кайрадан АКШнын президенти болуп шайлангандан кийин стратегиялык жайгашкан жери жана кен байлыктарынын көптүгүнө байланыштуу Гренландияга болгон кайрадан жандандырды. Ал мурда Гренландияга ээлик кылууну АКШнын экономикалык коопсуздугу үчүн "абдан зарыл" деп мүнөздөп, сатып алууну "чоң кыймылсыз мүлк келишимине" салыштырган.
Бирок, Дания да, Гренландия да аралдын АКШнын менчигине айланышына жол берүүгө даяр эмес; бул Трамптын сунушуна берилген жооптордо бир нече жолу айтылды.
Гренландия мурда Даниянын колониясы болгон, 1979-жылы өзүн-өзү башкаруу (home rule) укугуна ээ болгон жана азыркы учурда Данияга караштуу аймак статусунда турат. 2009-жылы өткөрүлгөн референдумда Өзүн-өзү башкаруу мыйзамы (Self-Government Act) жактырылган; бул мыйзам менен Гренландияга автономия берилип, Дания тышкы саясат, коргонуу жана коопсуздук маселелерин көзөмөлдөп турат.
