Түркиянын Стамбул шаары дагы бир жолу жогорку деңгээлдеги дипломатиянын борбору болуп, Орусия менен Украинанын ортосундагы тынчтык сүйлөшүүлөрү өтүп жатат.
“Жума күнү Стамбулда Орусия, Украина, АКШ жана Түркиянын делегацияларынын катышуусунда бир катар жолугушуулардын өткөрүлүшү күтүлүүдө”, деп билдирди Түркиянын Тышкы иштер министрлигинин булактары.
АКШ, Украина жана Түркиянын, ошондой эле Орусия, Украина жана Түркиянын ортосунда үч тараптуу сүйлөшүүлөр пландалганы менен төрт тараптуу жолугушуунун болору белгисиз бойдон калууда.
Түркиянын Тышкы иштер министри Хакан Фидан АКШнын мамлекеттик катчысы Марко Рубио, Украинанын коргоо министри Рустем Умеров жана Орусиянын вице-президенти Владимир Мединскийди кабыл алат.
Түркиянын ортомчулугу менен уюштурулган бул сүйлөшүүлөр 2022-жылдын башынан бери согушуп жаткан тараптардын ортосундагы биринчи түз сүйлөшүү болуп саналат.
Украинанын президенти Владимир Зеленский Киевдин сүйлөшүүлөргө катышуусуна чечим чыгараар алдында бейшемби күнү эртең менен Анкарага келип, Түркиянын президенти Режеп Таййип Эрдоган менен жолугушту.
Сүйлөшүүлөрдөн кийин Зеленский орус делегациясынын курамына тынчсыздануусун билдиргенине карабай Украинанын катышаарын ырастады. Стамбулдагы украин делегациясын коргоо министри Умеров жетектей турганын билдирди.
“Орус делегациясынын деңгээлинин төмөндүгүнө карабастан АКШнын президенти (Дональд) Трампка, Түркиянын жогорку деңгээлдеги делегациясына жана президент Эрдоганга урмат көрсөтүү максатында, согушту токтотуу жана чыңалууну азайтуу үчүн биринчи кадамдарды жасоого аракет кылып, биздин делегацияны толук курамда болбосо да Стамбулга жөнөтүүнү чечтим,” - деди Зеленский.
Ал Түркиянын дипломатиялык аракеттердеги көп кырдуу ролун мактап, Украинанын сапары “жогорку деңгээлдеги маанилүү сүйлөшүү” менен башталганын белгиледи.
Орусия болсо узак мөөнөттүү тынчтыкты максат кылат.
Вице-президент Мединский жетектеген Орус делегациясы сүйлөшүүлөр өтүп жаткан Стамбулдагы Долмабахче сарайына келди.
Мединский, командасынын сүйлөшүү жүргүзүүгө толук ыйгарым укугу бар экенин жана сүйлөшүүлөрдүн жаңы айлампасын 2022-жылдагы Стамбул процессинин уландысы катары көргөнүн айтты.
“Украин тарап менен түз сүйлөшүүлөрдүн максаты- узак мөөнөттүү тынчтыкка жетишүү,” - деди жана конструктивдүү мамиле кылууга чакырды.
Мединский бейшемби күнү кечинде Стамбулда өткөн брифингде орусиялык маалымат каражаттарына: «Эртең эртең менен саат 10дон тарта жыйынга келе турган украин тарапты күтөбүз», - деди.
“Биз иштөөгө даярбыз,” - деди Мединский Telegram каналында жарыяланган видеодо. Ал Түркиянын тышкы иштер министри Фидан менен “пайдалуу” сүйлөшүүлөрдү өткөргөнүн айтты.
Президент Эрдоган Зеленский менен жолугушуусунан кийинки билдирүүсүндө Түркиянын диалогду жеңилдетүү боюнча милдеттенмесин кайталады жана Анкара орус жана украин лидерлери даяр болгондо сүйлөшүүлөрдү өткөрүүгө даяр экенин маалымдады.
Азыркы учурду тынчтыктын тарыхый мүмкүнчүлүгү катары баалап, мындан ары кан төгүүнү болтурбоо үчүн жалпы тил табышуунун зарылчылыгын баса белгиледи.
Түркиянын Анталья шаарында өткөн НАТОнун тышкы иштер министрлеринин бейрасмий жыйынынан кийин Түркиянын тышкы иштер министри Фидан Стамбулдагы Долмабахче сарайында Орус делегациясы менен жолугушту.
Көп өтпөй Түркиянын Тышкы иштер министрлиги жума күнү өткөрүлүшү күтүлүп жаткан сүйлөшүүлөрдү жарыялады.
Ал арада, Жакынкы Чыгыштагы сапарынын акыркы аялдамасы болгон Абу-Дабиде сөз сүйлөгөн президент Трамп, жума күнү Вашингтонго кайтып келиши мүмкүн экенин, бирок Стамбулга күтүүсүз сапар жасоо мүмкүнчүлүгүн ачык калтырды.
Орусиянын президенти Владимир Путиндин катышуусу анын өзүнүн катышуусуна байланыштуу экенин айтып: "Ачыгын айтсам, ал бармак эмес. Ал барам деп жаткан, бирок мени барат деп ойлогон. Мен жок болсом, ал да бармак эмес. Кааласаңар да, каалабасаңар да ал экөөбүз чогулмайынча эч нерсе болоруна ишенбейм. Бирок биз бул маселени чечишибиз керек, анткени өтө көп адамдар өлүп жатат", - деди.
АКШнын мамлекеттик катчысы Рубио да сүйлөшүүлөргө чектелген оптимизм менен карап, Вашингтондун “жогорку үмүтү жок” экенин айтты.
