Англияга багытталган биринчи ири масштабдуу изилдөө болгон изилдөөгө ылайык, физикалык жазага дуушар болгон балдар жүрүм-турумдук көйгөйлөрдү көрсөтүп, келечекте окуудагы жетишкендиктеринен артта калуу коркунучуна көбүрөөк кабылышат.
Изилдөөчүлөр Англия менен Түндүк Ирландияда балдарды физикалык жазалоого толугу менен тыюу салган мыйзамдардын ишке ашпай калышын «чоң жоготуу жана терең көңүл калуу» деп аташкан.
Бул абал Түндүк Ирландияга балдарды «акылга сыярлык жазалоо» деген юридикалык коргоону алып салууну сунуштаган түзөтүү алынып салынгандан бир нече күн өткөндөн кийин белгилүү болду.
Уэльс 2022-жылдын мартында жана Шотландия 2020-жылдын ноябрында уруп-согуу, чаап жиберүү жана силкип коюу сыяктуу физикалык жазалоонун бардык түрлөрүн тыюу салганы менен, Англия менен Түндүк Ирландиядагы юридикалык боштуктар сакталып калууда.
Физикалык жаза окуудагы жетишкендиктерди төмөндөтүп, зордук-зомбулукка болгон тенденцияны күчөтөт
Болжол менен 19 000 баланын маалыматтарын изилдеген изилдөө таң калыштуу натыйжаларды көрсөттү:
Билимдеги ийгиликсиздик: 3, 5 жана 7 жашында физикалык жазага кабылган балдардын англис тили жана математика сыяктуу беш негизги GCSE (орто мектепти бүтүрүү экзамени) сабактарынан ийгиликсиздик көрсөткүчү 48% жогору болгон. Физикалык жаза албаган балдар үчүн бул көрсөткүч 42,3% бойдон калган.
Агрессивдүү жүрүм-турум: 3 жаштан 7 жашка чейин кандайдыр бир физикалык жазага кабылган балдар 14 жашка чейин курдаштарын уруу, түртүү же жаман мамиле кылуу ыктымалдыгы 35% жогору экени аныкталган.
Изилдөөнүн авторлорунун бири Бекка Лейси физикалык жазанын балдар үчүн эч кандай пайдасы жок экенин баса белгилеп: «Бул практика балдардын окуудагы жетишкендиктерин төмөндөтөт жана өспүрүм курагында коомго каршы жүрүм-турумду күчөтөт»,-деп билдирди.
Отчеттун башкы автору доктор Аня Хейлманн чоңдор мыйзамдуу түрдө корголгон физикалык зыяндан балдарды коргоодон ажыратууга болбойт деп билдирди.
Саясий жана юридикалык талаш-тартыштар уланууда.
Улуу Британиядагы төрт балдар комиссары мурда толук тыюу салууга чакырган биргелешкен билдирүү жасап, азыркы укуктук коргоонун жоктугун «эскирген жана адеп-ахлактык жактан кабыл алынгыс» деп мүнөздөшкөн.
Бул маселе 2023-жылы Уокингде өлтүрүлгөн 10 жаштагы Сара Шарифтин иши менен кайрадан көтөрүлгөн. Кызын өлтүргөнү үчүн өмүр бою эркинен ажыратылган атасы полицияга «аны мыйзам чегинде жазалаганын» айтып, учурдагы мыйзам боюнча «акылга сыярлык жаза» коргонуусу кыянаттык менен колдонулушу мүмкүн экенин билдирген.
Башка жагынан алганда, консервативдүү саясатчылар тыюу салуу жакшы ниеттеги ата-энелерди кылмыш жоопкерчилигине тартып, балдарды тейлөө бөлүмдөрүнө ашыкча жүк түшүрөт деп ырасташат.
