АКШ кызматкерлери Газа жана Иран маселелерин талкуулоо үчүн Израилге келди

Бул маселе менен тааныш эки булактын Рейтер агенттигине берген маегинде айтылгандай, АКШнын атайын өкүлдөрү Стив Виткофф жана Жаред Кушнер ишемби күнү Израилде Биньямин Нетаньяху менен жолугушуп, негизинен Газадагы кырдаалды талкуулашкан.

Израиль тарап бул маселе боюнча комментарий берүү өтүнүчүнө азырынча жооп бере элек.

Израилдин Yedioth Ahronoth гезитинин маалыматы боюнча, АКШнын Борбордук командачылыгынын командири Брэд Купер да Израилге келген. Гезит Купердин кечээ кечинде жогорку коопсуздук кызматкерлери менен жолугушуусу күтүлүп жатканын жазган.

Израилдин Канал-12 телеканалы бул сапар АКШ аймактагы аскердик катышуусун күчөтүүнү улантып жаткандыктан, Тегеран АКШнын аскердик чабуулунун бутасына айланышы мүмкүн деген кооптонуулардын күчөшүнүн алкагында болгонун билдирди. Канал-12нин маалыматы боюнча, Купер ошондой эле Израилдин Башкы штаб башчысы Эял Замир жана Аскер-аба күчтөрүнүн командири Томер Бар менен жолугушат.

Израиль армиясы бейшемби күнү бардык аба күчтөрү жогорку даярдыкта экенин жарыялап, Тель-Авивдеги баалоо АКШнын Иранга аскердик чабуулу болушу мүмкүн экенин көрсөтүп жатканын билдирди.

АКШ жана анын өнөктөшү Израилдин Тегеранга кысымы декабрь айынын аягында башталган нааразылык акцияларынан бери күчөдү, бул Ирандагы экономикалык жана жашоо шарттарынын начарлашынан улам келип чыкты. Бирок, Иран өкмөтү Вашингтонду санкциялар, саясий кысым, башаламандыктарды күчөтүү жана башаламандыкты жайылтуу аркылуу аскердик кийлигишүү жана режимди өзгөртүү үчүн шылтоо табууга аракет кылып жатат деп айыптады.

АКШнын президенти Дональд Трамп бейшемби күнү АКШнын Иранга карай «армадасы» бар экенин, бирок аны колдонууга аргасыз болбой турганын үмүт кылаарын билдирди. Трамп ошондой эле Тегеранга нааразычылык акцияларын өткөргөндөрдү өлтүрбөө же өзөктүк программасын кайра баштабоо боюнча эскертүүсүн кайталады.

Газа

Ошол эле учурда, Газаны убактылуу башкаруу үчүн түзүлгөн Палестинанын өткөөл комитетинин башчысы Али Шаат бейшемби күнү Газага дээрлик бардык кирүү жана чыгуу үчүн жалгыз дарбаза болгон Рафах чек ара өтмөгү кийинки жумада ачылаарын жарыялады. Бул өтмөк Газада жашаган 2 миллиондон ашык адам үчүн абдан маанилүү.

Бирок, бул маселе менен тааныш үч булактын айтымында, Израиль Египеттин чек ара өтмөгү аркылуу Газага кирген палестиналыктардын санын чектөөнү каалайт жана Газадан киргенден көбүрөөк адамдардын чыгышын көздөйт. Бул талап өтмөктүн ачылышы күтүлүп жаткан мезгилде пайда болду.

 Рафах чек ара бекетинин ачылышы Трамптын согушту токтотуу планынын биринчи этабынын алкагында, октябрь айында Израиль менен ХАМАСтын ортосунда жетишилген ок атышууну токтотуу келишимине ылайык, каралган.

Газанын Саламаттыкты сактоо министрлигинин маалыматы боюнча, 2023-жылдын 7-октябрынан бери Газадагы Израилдин геноцидинде каза болгондордун саны 71 654кө жетти. Октябрдагы ок атышууну токтотуудан бери 481 палестиналык өлтүрүлдү.

Ушул айдын башында Вашингтон план экинчи фазага киргенин жарыялаган, бул фазанын алкагында Газадан дагы көп израилдик аскерлердин чыгарылышы күтүлүүдө.

Рафах чек ара өтмөгүнүн Газа тарабы 2024-жылдан бери Израилдин аскердик көзөмөлүндө турат.