Швециядагы Уппсала университетинин академиктери Уппсала жаңжалдар маалымат программасынын (UCDP) көрсөткүчтөрүн колдонуп, 1898-2025-жылдар аралыгындагы глобалдык зомбулук тенденцияларын изилдешти.
Изилдөөдө 2025-жылы 65 активдүү чыр-чатак катталганы, мунун мамлекеттер аралык жаңжалдардын тездик менен көбөйүп, Экинчи Дүйнөлүк согуштан берки эң жогорку деңгээлге жеткенин көрсөтүп турганы айтылды.
Мамлекеттер ортосундагы түз кыгылыштар 2025-жылы 2024-жылга салыштырмалуу эки эсеге көбөйгөнү баса белгиленген изилдөөдө: "2025-жылы мамлекеттер аралык жаңжалдардын саны 8 деп катталды. Бул UCDP 1946-жылы маалыматтарды чогулта баштагандан берки катталган эң жогорку сан. Аларга Украина менен Орусиянын, Израиль менен Ирандын, Индия менен Пакистандын ортосундагы чыр-чатактар кирет", - деп билдирилди.
Изилдөө ошондой эле 2025-жылы катталган 65 активдүү жаңжалдын көпчүлүгү өлкө ичиндеги чыр-чатактар экенин, алардын 13ү "согуш" деңгээлине жеткендигин көрсөттү.
Изилдөөдө өткөн жылы катталган кагылышууларда 244 600 адам каза болгондугу айтылып, бул көрсөткүч 1994-жылы Руандадагы геноцидден берки эң жогорку көрсөткүч экени баса белгиленди.
Изилдөөдө уюшкан зомбулук үч башка категорияга бөлүнгөн: "мамлекеттик негиздеги зомбулук", "мамлекеттик эмес зомбулук" жана "бир тараптуу зомбулук".
Изилдөөчү Шон Дэвис мамлекеттер аралык чыр-чатактардын олуттуу көбөйгөнүн айтты.
Изилдөө "Peace Research" журналында жарыяланды.
