Түркиянын Тышкы иштер министрлигинин булактарынын маалыматы боюнча, Ирандын тышкы иштер министри Аббас Аракчи жума күнү Түркияга келип түрк кесиптеши Хакан Фидан менен жолугушат. Эки коңшу өлкө коопсуздук, соода жана бир катар аймактык кризистер боюнча кызматташууну тереңдетүүнү максат кылууда.
Түркиянын Тышкы иштер министри Анкаранын Ирандагы акыркы окуяларды кылдаттык менен көзөмөлдөп жатканын жана Ирандын коопсуздугу, тынчтыгы, туруктуулугу Түркия үчүн абдан маанилүү экенин айтаары күтүлүүдө.
Министрликтин булактарынын маалыматы боюнча, Фидан Түркиянын Иранга каршы кандайдыр бир аскердик кийлигишүүгө каршы экенин кайталап, мындай кадам олуттуу аймактык жана глобалдык тобокелдиктерди жаратаары тууралуу эскертет.
Фидан Анкаранын учурдагы чыңалууну диалог аркылуу басаңдатууга жана Тегерандын ядролук программасынан келип чыккан маселени тез жана тынчтык жолу менен чечүүгө жардам берүүгө даяр экенин баса белгилейт жана зарыл болсо, Түркиянын жардам көрсөтө аларын билдирет.
Анкара кызматташтыкты кеңейтүүнү каалайт
Фидан тарыхый байланыштар менен бекемделген Түркия менен Ирандын ортосундагы карым - катнаштар, аймактык коопсуздук, туруктуулук жана гүлдөп-өнүгүү үчүн өзгөчө маанилүү экенин баса белгилейт.
Түркиянын тышкы иштер министри өзгөчө 2014-жылы түзүлгөн Түркия–Иран Жогорку деңгээлдеги кызматташтык кеңеши сыяктуу учурдагы механизмдер аркылуу кызматташууну мындан ары да бекемдөөгө Түркиянын кызыкдар экендигин билдирет.
Фидан мындан тышкары Түркиянын чек ара соода түйүндөрүн кошо алганда, соода, энергетика, транспорт жана байланыш тармактарындагы кызматташтыкты кеңейтүүгө кызыкдар экенин белгилейт.
Террордук топторго каршы кызматташтык
Коопсуздук кызматташтыгы сүйлөшүүлөрдө маанилүү орунду алат. Түркиянын Тышкы иштер министри ПКК террордук уюмунун Ирандагы уландысы болгон PJAKтын акыркы окуялардагы ролуна токтолуп, Ирандын коопсуздугу үчүн бул уюмду тез арада жана толугу менен зыянсыздандыруу зарылдыгын баса белгилей тургандыгы күтүлүүдө.
Ирандын чек арасынан тышкары жерлердеги аймактык кризистер да сүйлөшүүлөрдө каралат. Фидан Түркиянын Газадагы тынчтык планынын экинчи этабы менен байланышкан механизмдерди колдой тургандыгын билдирип, аймакка жетиштүү деңгээлде гуманитардык жардамдын үзгүлтүксүз жеткирилишин камтыган конкреттүү чараларды тез арада ишке ашырууга артыкчылык берет.
Мындан тышкары, Фидан Анкаранын палестиналыктардын өз жерлеринде калуусуна, тынчтык жана коопсуздукта жашоосуна шарт түзө тургандай Газаны кайра куруу аракеттерин колдой тургандыгын дагы бир жолу тастыктайт.
Хакан Фидандын аймактык өлкөлөрдү Израилдин аймактык туруктуулукту бузган аракеттерине каршы тилектештикте жана кызматташтыкта иш алып барууга чакыруусу да күтүлүүдө.
Сирияда тынчтык жана коопсуздук
Түркиянын Тышкы иштер министри Сирия маселеси боюнча, өлкөдөгү тынчтык менен коопсуздуктун бекемделиши аймактык туруктуулукту күчөтө тургандыгын баса белгилейт.
Мындан тышкары, Фидан Сириянын аймактык бүтүндүгүн, биримдигин жана эгемендүүлүгүн сактап калуу үчүн "Ок атышууну токтотуу жана толук интеграция келишиминин" маанисине токтолот. Ошондой эле ДЕАшка каршы күрөштүн алсырап кетүүсүнө жол бербөө үчүн ок атышууну токтотуу режимин улантуу зарылдыгын белгилейт.
Түркия менен Иран акыркы жолу 2024-жылдын январь айында Анкарада Президент Режеп Таййип Эрдоган жана маркум Иран президенти Ибрахим Реисинин тең төрагалыгы алдында Жогорку деңгээлдеги кызматташтык кеңешинин 8-жыйынын өткөрүшкөн.
Эрдоган акыркы жолу 2025-жылдын сентябрь айында Кытайдагы Шанхай Кызматташтык Уюмунун саммитинде Ирандын президенти Месуд Пезешкиан менен жолуккан.
