Палестиналык каршылык көрсөтүүчү ХАМАС кыймылы мурдагы Британиянын премьер-министри Тони Блэрди "Палестина контекстинде кааланбаган фигура" деп атады жана курчоодогу Газа боюнча ок атышууну токтотуу тууралуу ортомчулар аркылуу эч кандай сунуш албаганын баса белгиледи.
Бул билдирүү ХАМАСтын саясий бюросунун улук мүчөсү Хусам Бадран тарабынан айтылып, кыймылдын Telegram баракчасында жарыяланган.
Бул билдирүү Израилдин Haaretz гезитинин АКШ администрациясы Блэрди Газада убактылуу администрацияны жетектөөгө дайындоо планын иштеп чыкканын айткан араб саясий булагына шилтеме кылган отчетунан кийин жарыяланды.
Бадран Блэрге байланышкан ар кандай планды "Палестина эли үчүн жаман белги" деп атап, аны "Ирактагы согуштагы (2003–2011) ролу үчүн эл аралык соттордун алдында жооп берүүгө тийиш болгон терс фигура" деп мүнөздөдү.
Ал Блэрди "шайтан менен бир тууган" деп атап, анын "Палестина ишине, арабдарга же мусулмандарга эч кандай жакшылык алып келбегенин жана анын кылмыштуу, кыйратуучу ролу көп жылдар бою белгилүү болгонун" кошумчалады.
Бадран Газада же Батыш Шериада палестиналык иштерди башкаруу "улуттук консенсус аркылуу чечилиши керек болгон ички маселе" экенин, аны эч бир аймактык же эл аралык тарап таңуулай албастыгын баса белгиледи.
"Палестина эли өзүн өзү башкарууга жөндөмдүү; бизде өз иштерибизди жана аймак менен, дүйнө менен болгон мамилелерибизди башкарууга ресурстар жана тажрыйба бар," - деп кошумчалады ал.
Ал 2023-жылдын декабрынан бери ХАМАСтын жетекчилиги ички чечим кабыл алганын, бул чечим палестиналык фракциялар жана дос мамлекеттер менен бөлүшүлгөнүн, ал тургай геноцид жана кыйроо күчөгөнгө чейин Газаны жалгыз башкарууну улантууну каалабай турганын билдирди.
Жаңы сунуш жок
Ок атышууну токтотуу боюнча сунуштар тууралуу Бадран: "Биз ортомчулар аркылуу эч кандай расмий сунуш алган жокпуз, бул сыяктуу демилгелер үчүн адатта колдонулган канал," - деп билдирди.
Ал азырынча бардыгы "медиа аркылуу гана тарап жатканын, мейли ал (АКШ президенти Дональд) Трампка же башкаларга таандык болсун," - деп кошумчалады.
Ал Вашингтон Израиль менен координациялап, идеяларды жана демилгелерди сунуштаган учурлар биринчи жолу эмес экенин, алар кийинчерээк иштелип чыгып, ортомчулар аркылуу расмий түрдө жеткирилгенин белгиледи.
Жекшемби күнү эртерээк ХАМАС башка бир билдирүүсүндө ок атышууну токтотуу боюнча сүйлөшүүлөр Израилдин 9-сентябрда Катардагы Дохада ХАМАСтын лидерлерине карата ишке ашпай калган өлтүрүү аракетинен кийин токтоп калганын жана бул багытта жаңы сунуштар алынбаганын билдирди.
Бул билдирүү Трамп өткөн шейшемби күнү Нью-Йоркто өткөн БУУнун 80-Башкы Ассамблеясынын алкагында араб жана мусулман лидерлерине Израилдин Газадагы эки жылдык согушун токтотууга багытталган 21 пункттан турган планын сунуштагандан кийин айтылды.
Хамас ортомчулардын жарым-жартылай ок атышпоо жана туткундарды алмашуу сунушун 18-августта кабыл алган, бирок план АКШнын Жакынкы Чыгыш боюнча чабарманы Стив Виткофф тарабынан мурда көтөрүлгөн жана Тель-Авив тарабынан жактырылган демилге менен дал келгенине карабастан, Израил жооп кайтарган жок.
Израилдик оппозиция жана туткундардын үй-бүлөлөрү Биньямин Нетаньяхуну согушту токтотуу жана туугандарын үйүнө кайтаруу боюнча мүмкүн болгон келишимди өзүнүн саясий жашоосун сактап калуу үчүн тоскоолдук кылып жатат деп айыпташууда.
Ички саясатта Нетаньяху коррупция боюнча айыптоолорго туш болуп, эгерде күнөөлүү деп табылса, түрмөгө түшүшү мүмкүн, ал эми Эл аралык кылмыш соту аны Газадагы палестиналыктарга карата согуш кылмыштары жана адамзатка каршы кылмыштар боюнча камакка алуу ордерин чыгарган.
Израиль армиясы 2023-жылдын октябрынан бери Газада 66000ден ашуун палестиналыктарды, алардын көбү аялдар жана балдар, өлтүрдү. Тынымсыз бомбалоо тилкени жашоого жараксыз кылып, ачарчылыкка жана оорулардын жайылышына алып келди. Израиль ошондой эле Газадагы калктын дээрлик бардыгын көчүүгө мажбурлады.
