Нью-Йорктун тарыхында калыптанган тартипти бузуп, жеңген жаш мусулман талапкер-Зохран Мамдани
САЯСАТ
2 мүнөт окуу
Нью-Йорктун тарыхында калыптанган тартипти бузуп, жеңген жаш мусулман талапкер-Зохран МамданиМамдани, Нью-Йорк шаарынын шайланган мэри, өзүнүн жеңишин статус-квону четке кагуу жана улуттук аудиторияга берилген белги катары баяндайт.
Zohran Mamdani speaks during a victory speech at a mayoral election night watch party, Tuesday, November 4, 2025, in New York. / AP
5 Ноябрь 2025

Зохран Кваме Мамдани Нью-Йорк шаарынын биринчи мусулман мэри болуп шайланып, улуттук саясий талаш-тартыштын борборуна айланганга чейин анча белгилүү эмес саясатчы болчу.

Куинс районунан чыккан, 30 жаштардагы Мамдани өзүнүн шайлоо өнөктүгүн эки негизги багытта курган: Нью-Йорктогу карапайым элдин жашоо чыгымдарына түздөн-түз көңүл буруу жана шайлоочулар менен тыгыз байланыш түзүү.

Анын убадаларына ижара акыларын жөнгө салуу, шаардык автобустарды акысыз кылуу, муниципалдык азык-түлүк дүкөндөрүн ачуу жана жалпыга жеткиликтүү бала бакчаларды камсыз кылуу кирген. Бул идеялар турак жай, транспорт жана күнүмдүк чыгымдардан кыйналган адамдарга багытталган.

Мамдани бул программасын жөнөкөй жана жеткиликтүү стилде сунуштады: кыска видеолор аркылуу миллиондогон көрүүлөрдү топтоп, шайлоочулар менен түздөн-түз жолугушууларды уюштуруп, элдин жашаган жерлерине барып, алардын көйгөйлөрүн угуп турду.

Жеңишинен кийин ал мындай деди: "Кийинки жана акыркы токтоочу жер — Шаардык кеңеш."

‘Баары бычактарын даярдап турушат’

Мамданинин көтөрүлүшү драмалуу болду. Ал июнь айында мурдагы губернатор Эндрю Куомону демократиялык партиянын тандоо шайлоосунда жеңип, Куомо шайлоо түнүндө жеңилгенин мойнуна алган.

Бул күтүүсүз жеңиш аны улуттук деңгээлге алып чыгып, анын саясаты гана эмес, Демократиялык партиянын келечеги үчүн эмнени билдирери тууралуу талкууларды жаратты.

Колдоочулар аны «чындыкты айткан» жана «күнүмдүк көйгөйлөрдү, мисалы, халал тамак-аш арабаларынын баасын» талкуулаган талапкер катары баалашты. Бул анын ар түрдүү коомчулуктар менен байланышын бекемдеди.

Бирок анын көтөрүлүшү бир нече фронтто каршылыкка туш болду. Мамдани консервативдик медиадан, атаандаштарын колдогон ири бизнес өкүлдөрүнөн жана АКШнын президенти Дональд Трамптан катуу чабуулдарга кабылды. Трамп аны мазактап, шайлоо алдында кийлигишүүлөрдү жасаган.

Трамп жана башка каршылаштар анын сунуштарын «экстремалдуу» деп атап, ал жеңсе федералдык каражаттарды кармап калуу менен коркутушкан. Демократиялык партиянын борборчул чөйрөлөрүндө да скептицизм болгон, ал эми байкоочулар Нью-Йоркту башкаруу кыйын болорун эскертишкен.

«Баары бычактарын даярдап турушат, бул шаарды башкаруу абдан оор», - деп эскерткен бир саясий илимпоз шайлоо алдында.

ТийиштүүTRT Кыргызча - Трамп: "Мамдани Нью-Йорк шаарынын мэрлигине шайлоодо жеңишке жетсе, федералдык каржылоо кыскарат"

Каршылыкка толгон жол

Шайлоо өнөктүгү интернеттеги душмандыкка да себеп болду. Жек көрүүчүлүккө каршы иш алып барган топтор шайлоодон кийин мусулмандарга каршы билдирүүлөрдүн жана коркутуулар менен зордук-зомбулукка чакырыктардын көбөйгөнүн катташкан.

Мамданинин колдоочулары жана жарандык укуктарды коргоо топтору коомдук кызматкерлерди исламофобияга жана куугунтукка каршы чыгууга чакырышты.

Ошентсе да, Мамдани өзүнүн жеңишин азыркы абалга каршы жооп жана улуттук аудиторияга белги катары сыпаттады.

Жеңиш сөзүндө ал Нью-Йоркту улуттук деңгээлде өзгөрүүлөргө үлгү катары көрсөттү: «Эгер Дональд Трамптан чыккынчылык көргөн улутка аны кантип жеңүүнү көрсөтө турган бирөө болсо, ал аны жараткан шаар», - деди ал.

«Саясий караңгылыктын бул мезгилинде Нью-Йорк жарык болот».

Иликте
Француз фермерлери Меркосур келишимине нааразылык билдиришти
Сирия Халепте  террордук уюм YPGге каршы атайын операция баштады, жарандык жоготуулар көбөйүүдө
Азербайжан Арменияга экинчи жолу мунай жеткирет
Түркия: Сирия армиясы Халепте YPG террордук уюмуна каршы операция жүргүздү
Иран экономикалык кризиске кептелди
Санчес: Испания Палестинага тынчтык күчүн жөнөтүүгө даяр
Венесуэла АКШнын кол салуусунан каза болгон аскерлердин сөөгүн жерге берди
Түндүк Кореянын бийликтеги партиясынын журналы Ким Чен Ындын мураскери тууралуу  талкуу баштады
Трамп ICEнин бир аялды өлтүрүшүн өзүн-өзү коргоо деп атады, Миннесота бийлиги муну четке какты
Түркиянын АКШдагы элчиси америкалык сенатор менен жолугушту
Сауд Арабиясы жетектеген коалиция чыңалууга байланыштуу ТӨК лидери Йеменден чыгып кеткенин айтты
Венесуэланын Ички иштер министрлиги: АКШнын чабуулдарынан кеминде 100 адам каза болду
Ирандагы нааразычылык акцияларында каза болгондордун саны 38ге жетти
Трамп АКШнын эл аралык жана БУУга караштуу агенттиктерден чыгуусу жөнүндө жарлыкка кол койду
Испания: Венесуэланын жаратылыш ресурстары өзүнүн элине таандык