Эки тарап Ормуз кысыгынын кайрадан ачылышы жана ок атышууну токтотуу (ок тыныгуусу) мөөнөтүн узартуу боюнча келишимге кол коюлгандан бери бетме-бет жолугушуу өткөрө элек.
АКШнын элчилери Стив Виткофф жана Жаред Кушнер шейшемби күнү Катардын борбору Дохада Ирандын ок атышуусу жана Ливан сыяктуу аймактык маселелерди талкуулоо үчүн сүйлөшүүлөрдү өткөрүштү.
Бирок, Катардын Тышкы иштер министрлигинин өкүлү Мажид аль-Ансари бул сүйлөшүүлөр катарлык ортомчулар аркылуу жүргүзүлгөнүн жана АКШ делегациясы ирандыктар менен сүйлөшүү үчүн өлкөдө болбогонун баса белгиледи.
АКШ делегациясы Ирандын Ормуз кысыгы аркылуу транзиттик төлөмдөрдү чогултуу планынын чоо-жайын жана бул пландын Оман тарабынан сунушталган навигациялык төлөмдөр боюнча сунуштарга кандай тиешеси бар экенин тактоону максат кылууда.
Ормуз кысыгындагы көзөмөл боюнча талаш-тартыш
17-июнда кол коюлган меморандумдун ишке ашырылышына байланыштуу түз байланыштардын калыбына келтирилбей жатышы, Ирандын Ормуз кысыгындагы соода мунай танкерлеринин кыймылын көзөмөлдөө чечкиндүүлүгүнөн келип чыгууда.
Андан тышкары, Ирандын өткөн аптада Израиль, АКШ жана Ливан өкмөтүнүн ортосунда сүйлөшүлгөн Ливандын ок атышууну токтотуу сунушуна каршылыгы чыңалууну күчөтүүдө.
Ормуз кысыгындажуманын аягында тараптардын бири - бирине ок атышуусу сүйлөшүүлөргө коркунуч келтирип, 17 - июндан тарта аягына чыгаруу үчүн 60 күндүк мөөнөт берилген өзөктүк программа боюнча сүйлөшүүлөр али баштала элек.
Тегеранда өткөн басма сөз жыйынында сөз сүйлөгөн Ирандын Тышкы иштер министрлигинин расмий өкүлү Исмаил Бекаи Франция жана Улуу Британия сыяктуу Европа өлкөлөрүн Ормуз кысыгындагы миналардан тазалоо иштерине аралашпоо боюнча эскертти. Бекаи Иран өз жоопкерчиликтерин жакшы билерин жана сырттан болгон кийлигишүүлөр кырдаалды ого бетер татаалдаштырарын баса белгиледи.
Өтүү төлөмдөрү талкууланууда
Батыштык күчтөр Ирандын соода кемелерине транзиттик төлөмдөрдү киргизүү планына каршы чыгып, Омандын айрым кызматтар үчүн акы алуу планын талкуулоого ачык.
Ирандын башкы сүйлөшүүчүсү Мухаммед Бакир Калибаф шейшемби күнү мамлекеттик телеканал аркылуу берген билдирүүсүндө, Ормуз кысыгындагы эгемендик Иран менен Оманга таандык экенин жана кысыктагы кемелердин кыймылы Иран тарабынан белгиленген эрежелерге баш ийерин билдирди.
Калибаф өз ара түшүнүшүү меморандумуна ылайык, акысыз өтүү укугу 60 күндүк мөөнөткө гана жарактуу экенин кошумчалады.
Бириккен Улуттар Уюмунун Эл аралык деңиз уюму (IMO) Оманга жакын аймакта жаңы деңиз каттамын ачуу боюнча Иран менен бейрасмий сүйлөшүүлөрдү жүргүзүүдө.
Өткөн аптада эки кемеге жасалган чабуулдардан кийин IMOнун башкы катчысы Арсенио Домингес Иран менен сүйлөшүүлөрдү өткөрүү үчүн бул каттамды убактылуу токтотту.
"Kpler" деңиз жүк ташууларын көзөмөлдөөчү компаниясынын маалыматына ылайык, дүйшөмбү күнү кысыктан 40 кеме өткөн. Иран менен АКШ-Израиль ортосунда үстүбүздөгү жылдын 28-февралында башталган кагылышуулардан бери аймакта жүздөгөн кеме жана 10 миңге чукул деңизчи камалып калды.
