Трамптын Гренландия боюнча тарифтерди киргизүү коркутуусу боюнча Калластын сереп салуусу

Европа Биримдигинин тышкы иштер жана коопсуздук саясаты боюнча жогорку өкүлү Кая Каллас АКШнын президенти Дональд Трамптын Гренландия маселеси боюнча сегиз өлкөгө тарифтерди киргизүү планын сынга алып, Орусия менен Кытай союздаштардын ортосундагы бөлүнүүлөрдүн чыныгы "пайда табуучулары" экенин айтты.

Ишемби күнү X аккаунту аркылуу жарыялаган билдирүүсүндө Каллас: "Кытай менен Орусия азыр майрамдап жатышы керек", - деп билдирди. Ал Гренландиянын коопсуздугуна коркунуч жаралса, союздаштар аны НАТОнун чатыры астында чече аларын белгилеп, тарифтер Европаны да, АКШны да жакырлантып, "жалпы гүлдөп-өнүгүүнүн пайдубалына динамит коюу" коркунучун жаратаарын кошумчалады.

Каллас ошондой эле: "Биз бул пикир келишпестиктин бизди негизги милдетибизден, башкача айтканда, Орусиянын Украинага каршы согушун токтотууга жардам берүүдөн алаксытуусуна жол бере албайбыз", - деди.

Европа Кеңешинин төрагасы Антонио Коста жана Комиссиянын төрайымы Урсула фон дер Ляйен дагы тарифтер трансатлантикалык мамилелерге зыян келтирип, "коркунучтуу төмөндөө чырмалышына" алып келерин билдиришти.

Бул реакциялар Трамптын Гренландияга байланыштуу "улуттук коопсуздук" маселелерин шылтоо кылып 1-февралдан баштап сегиз европалык өлкөнүн товарларына жаңы тарифтерди киргизээрин жана июнь айында тарифтер кескин көтөрүлөөрүн жарыялагандан кийин пайда болду.

"Атаңды ачуулантпа"

Ошол эле учурда, Орусиянын президентинин атайын өкүлү жана Орусиянын түз инвестициялар фондунун башчысы Кирилл Дмитриев Трамптын Гренландия талашы боюнча сегиз европалык өлкөгө жаңы тарифтерди киргизүү чечиминен кийин Европаны "атаңды ачуулантпа" деп эскертти.

Дмитриев өзүнүн X аккаунтундагы билдирүүсүндө: "Трамп Улуу Британияга, Данияга, Францияга, Германияга, Финляндияга, Нидерландияга жана Норвегияга аскерлерди Гренландияга жөнөтүү менен "кооптуу оюн" ойногону үчүн 10% тариф киргизди" деп жазган. Дмитриев бул тарифтер "Гренландияга жөнөтүлгөн ар бир жоокердин баасынын болжол менен 1%ын" түзгөнүн кошумчалады.

Дания Падышачылыгынын курамындагы автономдуу аймак болгон Гренландия стратегиялык жайгашкан жери, бай минералдык ресурстары жана бул аймакта орусиялык жана кытайлык активдүүлүктүн күчөшүнө байланыштуу кооптонууларынан улам АКШнын кызыгуусун арттырган. Трамп улуттук коопсуздукту коргоо жана Орусиянын же Кытайдын аймакты көзөмөлдөөсүнө жол бербөө үчүн АКШ Гренландияны "сатып алышы" керек деп бир нече жолу айткан.

Бирок, Дания менен Гренландия жерди сатуу сунуштарын четке кагып, аралдагы Даниянын эгемендүүлүгүн тастыкташты.