АКШнын президенти Дональд Трамп АКШнын Гренландия боюнча НАТО менен сүйлөшүүлөрдү жүргүзүп жатканын жана аймактагы Арктикалык жерлер АКШнын улуттук коопсуздугу үчүн өтө маанилүү экенин баса белгилеп, жума күнү журналисттерге берген маегинде: "НАТО Гренландия боюнча биз менен сүйлөшүүлөрдү жүргүзүп жатат. Улуттук коопсуздук үчүн бизге Гренландия абдан керек. Эгер биз муну ишке ашырбасак, улуттук коопсуздукта чоң ажырым пайда болот, айрыкча Алтын Глобус жана башка бардык маселелер боюнча жасаган иштерибизди эске алганда", - деди.
Трамп өзү айтып жаткан аскердик же коопсуздук демилгелери жөнүндө кеңири маалымат берген жок, бирок Вашингтон бул маселе боюнча альянс менен активдүү байланышта экенин айтып:"Биз НАТО менен сүйлөшүп жатабыз,- деди.
Жума күнү эртең менен Трамп Гренландияга байланыштуу АКШнын кызыкчылыктарына каршы чыккан өлкөлөргө карата бажы алымдарын (тарифтерди) курал катары колдонууну карап жатканын билдирди.
Трамп буга чейин Франциянын президенти Эммануэль Макрон менен болгон сүйлөшүүсүнө шилтеме берди. Анда ал Франциядагы дары-дармектердин баасын көтөрүү үчүн 25 пайыздык кеңири масштабдуу бажы алымдарын киргизүү менен коркутканын эске салып: "Муну Гренландия үчүн да жасай алам", — деди.
Ак үйдө өткөн иш-чарада Трамп: "Эгерде өлкөлөр Гренландия боюнча кызматташпаса, мен аларга салык сала алам, анткени бизге Гренландия улуттук коопсуздук үчүн керек", - деди.
Тарифтер… ыктмалдуу жазалоочу чаралар
Өткөн аптада Трамп Данияга караштуу автономдуу аймакта Россия же Кытайдын таасирин алдын алуу үчүн АКШнын Гренландияны "алуусу" керектигин айткан.
Дания да, Гренландия да аймактын сатылышына байланыштуу сунушту четке кагып, Даниянын аралдагы эгемендигин кайрадан тактады.
Даниянын жогорку даражалуу өкүлдөрү бул маселени талкуулоо үчүн шаршемби күнү Ак үйдө АКШнын вице-президенти Ж.Д. Венс жана мамлекеттик катчы Марко Рубио менен жолугушту.
Жолугушуудан кийин Даниянын тышкы иштер министри Ларс Локке Расмуссен сүйлөшүүлөрдү «ачык жана конструктивдүү» болгонун бирок «негизги пикир келишпестиктердин» бар экенин кабыл алды.
Эки партиянын өкүлдөрүнөн турган депутаттар тобу жума күнү Копенгагенде Трамп администрациясынын Гренландияны басып алуу коркунучтары боюнча тынчсызданууларды талкуулоо үчүн чогулушту.
