Париж соту бейшемби күнү Франциянын мурдагы президенти Николя Саркозини 2007-жылдагы президенттик шайлоодо Ливиянын маркум лидери Муаммар Каддафи тарабынан каржыланган деген айып менен беш жылга эркинен ажыратуу өкүмүн чыгарды.
Сот Саркозини кийинчерээк камакка алуу чечимин кабыл алып, прокурорлорго мурдагы президенттин качан түрмөгө отурушу керектигин билдирүүгө бир ай убакыт берди.
Саркози чечимге каршы чыкса да, камакка алуу чечими күчүндө калат.
Саркози айыптоолорду четке какса да Каддафи менен келишим түзүп, шайлоо өнөктүгүн каржылоо үчүн ошол кезде эл аралык аренада жалгыз калган Ливия өкмөтүнө колдоо көрсөткөн деп айыпталууда.
Сот Саркозини башка айыптардан, коррупциядан актады. Соттун айтымында, Каддафи менен мындай келишим түзүлгөнү же Ливиядан келген акчанын Саркозинин шайлоо кампаниясында колдонулгандыгына байланыштуу далил жок.
Ошондой эле, сот Саркозиге 100 миң евро (117 миң долларга жакын) айып пул төлөөсүнө чечим чыгарды.
Айыптарды четке каккан 70 жаштагы оңчул лидер бир катар юридикалык кыйынчылыктарга туш болууда.
2007-2012-жылдары президенттик кызматты аткарган Саркози буга чейин эки башка иш боюнча соттолуп, Франциянын эң жогорку сыйлыгы болгон Ардактуу Легион орденинен ажыратылган.
Сот Натали Гаваринонун айтымында, Саркози министр жана партиянын лидери катары “өз бийлиги астындагы жана анын атынан иш алып барган” жакын санаалаштарына жана саясий колдоочуларына “каржылык колдоо алуу же ага аракет кылуу” үчүн Ливия бийликтерине кайрылууга уруксат берген.
Соттун чечими прокурорлордун Саркози мыйзамсыз үгүт каржылоосунан пайда көргөн деген корутундусунан айырмаланат.
Саркози Ливиядан мамлекеттик каражаттарды уурдоо, пассивдүү коррупция жана шайлоо өнөктүгүн мыйзамсыз каржылоо деген айыптар боюнча өзүнчө иш боюнча акталды.
Соттун өкүмү жарыяланганда Саркози жубайы, модель жана музыкант Карла Бруни-Саркози менен сотто болгон.
Саркозинин мурдагы эки жардамчысы да соттолду. Француз лидеринин мурдагы оң колу болгон Клод Гуан пассивдүү коррупция жана алдамчылык боюнча күнөөлүү деп табылса, мурдагы министр Брис Хортфей кылмыштуу уюм түзгөнү үчүн күнөөлүү деп табылды.
Саркозинин 2007-жылдагы шайлоо штабынын казыначысы Эрик Воерт акталды.
Чечим Саркозини айыптаган жана маанилүү инсан болгон француз-ливандык ишкер Зиад Такиэддин шейшемби күнү Бейрутта каза болгондон эки күн өткөндөн кийин Париждеги сот тарабынан жарыяланды.
75 жаштагы Такиеддин 2006 жана 2007-жылдары Каддафиден Саркозиге жана мурдагы президенттин баш катчысына беш миллион еврого жакын накталай акча которгонун бир нече жолу ырастаган.
Такиеддин кийинчерээк бул айыптоолордон баш тарткан, андан соң айыптоолордон баш тартканын четке каккан. Бул жагдай Саркози менен Бруни-Саркозиге каршы күбөгө басым жасаган деген шек менен дагы бир иштин козголушуна алып келди.
Прокурорлор Саркози жана анын шериктери 2005-жылы Каддафи менен эки жылдан кийин Саркозинин президенттик шайлоо кампаниясын мыйзамсыз каржылоо боюнча келишим түзгөн деп ырасташкан.
Айыптоо Ливиянын мурдагы жети жетекчисинин көрсөтмөлөрүнө, Геан менен Ортефёдун Ливияга жасаган сапарларына, каржылык которууларга жана 2012-жылы Венадагы Дунай дарыясында сөөгү табылган Ливиянын мунай министри Шукри Ганемдин жазууларына негизделген.
Саркози өзүнүн президенттик мөөнөтүнөн кийин бир катар укуктук маселелер менен кездешип, коррупция, паракорчулук, таасир көрсөтүү жана шайлоо каржылоосу боюнча айыпталган.
Ал биринчи жолу коррупция үчүн күнөөлүү деп табылып, бир жылга эркинен ажыратылган. Бул мөөнөттү үч ай электрондук көзөмөлдө өткөрүп, шарттуу бошотулган.
Француз лидери ошондой эле "Bygmalion иши" деп аталган мыйзамсыз үгүт каржылоосу үчүн бир жылга эркинен ажыратылган. Бул мөөнөттүн алты айы анык, алты айы шарттуу болгон.
Саркози бул өкүмгө каршы Франциянын жогорку апелляциялык сотуна кайрылган.
Соттук көйгөйлөрдөн тышкары, ал коррупция боюнча өкүмдөн кийин Франциянын эң жогорку сыйлыгы – Ардак легионунан ажыратылган.
Ошого карабастан, "гипер-президент" катары белгилүү болгон Саркози Франциянын оңчул саясатында азыр таасирдүү фигура болуп, учурдагы президент Эммануэль Макрон менен үзгүлтүксүз жолугушуп турат.
