Куткаруучулар шейшемби күнү Оганстандын чыгышында болгон жер титирөөдөн кыйраган үйлөрдүн урандыларынын арасынан аман калгандарды издөөнү улантышты. Бул кырсыктан 900дөн ашуун адам каза тапты.

6,0 баллдык жер титирөө жекшемби күнү түн ортосунда Пакистан менен чек арага жакын тоолуу аймактарда болуп, андан кийин дагы беш жолу силкинүү катталган.

Кунар провинциясынын Өзгөчө кырдаалдар башкармалыгынын башчысы Эхсанулла Эхсан "операциялар түнү бою улантылды" деп билдирди. Ал "алыскы айылдарда дагы деле ооруканага жеткирилүүгө муктаж жарадарлар бар" деп кошумчалады.

Айыл тургундары да куткаруу иштерине катышып, тик өрөөндөрдө курулган ылай жана таш үйлөрдүн урандыларын колдору менен тазалашты.

26 жаштагы Обаидулла Стоман досун издеп Вадир айылына барганда кыйроонун деңгээлине таң калды.

Стоман:"Мен бул жерден издеп жатам, бирок аны көргөн жокмун. Бул жердеги абалды көрүү мен үчүн өтө оор болду. Бул жерде урандылар гана калды",-деди.

Каза болгондор, анын ичинде балдар, ак кездемеге оролуп, айыл тургундары алар үчүн дуба кылып, андан кийин жерге беришти.

Тез жардам

Кыйынчылыкка кабылган айылдардын айрымдары жолдордун жабылып калганынан улам жетүүгө мүмкүн болбой жатат, деп билдирди БУУнун миграция агенттиги.

АКШнын Геологиялык кызматынын маалыматы боюнча, жер титирөөнүн очогу Жалалабаддан 27 чакырым алыстыкта, жердин бетинен 8 чакырым тереңдикте болгон.

Көп жылдык согуштан кийин Ооганстан дүйнөдөгү эң кедей өлкөлөрдүн бири болуп, гуманитардык кризиске кабылып, акыркы жылдары Пакистан менен Ирандан кайтып келген миллиондогон качкындардын агымына туш болду.

2021-жылы АКШнын аскерлери чыгып кеткенден кийин, өлкөгө чет элдик жардам азайып, кырсыктарга жооп кайтаруу мүмкүнчүлүгү начарлап калды.

БУУнун Башкы катчысы Антонио Гутерриш дүйшөмбү күнү билдирүү жасап, муктаждыктарды тез баалоо, шашылыш жардам көрсөтүү жана кошумча колдоо мобилизациялоого даяр экенин айтты жана баштапкы 5 миллион доллар бөлүнгөнүн жарыялады.

Коркуу жана чыңалуу

Убактылуу өкмөттүн маалыматы боюнча, дүйшөмбү күнү Кунар, Нангархар жана Лагман провинцияларында жер титирөөдөн кеминде 900 адам каза болуп, 3000 адам жаракат алган.

Жердин бетине жакын жер титирөөлөр көбүрөөк зыян келтириши мүмкүн, айрыкча оогандыктардын көбү ылайдан курулган, кулап калууга оңой үйлөрдө жашашат.

Жер титирөөдөн жабыркаган айылдарда жашагандардын көбү акыркы жылдары Иран менен Пакистандан кайтып келген төрт миллиондон ашуун оогандыктардын арасында болгон.

"Бул жерде коркунуч жана чыңалуу көп... Балдар менен аялдар кыйкырып жатышты. Биз мындай нерсени өмүрүбүздө көргөн эмеспиз", - деди Нургал айылындагы айыл чарба бөлүмүнүн мүчөсү Ижаз Улхак Яад.

Афганистанда жер титирөөлөр көп болуп турат, айрыкча Евразия жана Индия тектоникалык плиталарынын кесилишиндеги Гиндукуш тоо кыркаларында.

2023-жылдын октябрында батыштагы Герат провинциясында 6,3 баллдык жер титирөө болуп, 1500дөн ашуун адам каза болуп, 63 миңден ашуун үй жабыркаган же кыйраган.

2022-жылдын июнь айында Пактика провинциясында 5,9 баллдык жер титирөө болуп, 1000ден ашуун адам каза болуп, он миңдеген адамдар үй-жайсыз калган.