АКШ президенти Дональд Трамп Reuters маалымат агенттигине берген маегинде, потенциалдуу тынчтык келишимине Россия эмес, Украина тоскоол болуп жатканын билдирди. Бул билдирүү Москванын согушту токтотууга ниети жок деп эсептеген европалык өнөктөштөрдүн позициясына таптакыр карама-каршы келет.
Трамп шаршемби күнү Овалдык кабнетте берген атайын маегинде Россиянын президенти Владимир Путиндин төрт жылга жакын убакыттан бери келе жаткан согушту акырына чыгарууга даяр экендигин, бирок Украинанын президенти Владимир Зеленскийдин этият мамиле кылганын белгиледи.
Трамп орус лидеринин келишим түзүүгө даяр экендигин айтып: “Украинанын келишим түзүүгө азырынча даяр эместигин ойлоп жатам”,- деди. АКШнын жол башчылыгындагы сүйлөшүүлөр Экинчи дүйнөлүк согушунан бери Европадагы эң чоң кургактык кагылышуусун эмне себептен чече элек деген суроого Трамп бир сөз менен жооп берди : “Зеленский”.
Трамптын билдирүүлөрү украин лидерине карата жаңы көңүл калуу сезимин жаратты. Эки президенттин мамилеси көптөн бери туруксуз болгонуна карабастан Трамп кызматка келген биринчи жылындын ичинде мамилелери жакшыргандай сезилди. Кээ кээде Трамп АКШнын айрым өнөктөштөрүнүн лидерлерине караганда Путиндин убадаларын түз кабыл алууга даяр болуп, бул да Киевди, Европанын борборлор шаарлары жана айрым республикачыл депутаттар да болгон АКШнын мыйзам чыгаруу органдарынын көңүлүн калтырды.
“Ал жерге жетүү кыйын болуп жатат”
Бир нече тыныгуудан кийин, акыркы жумаларда АКШ жетектеген сүйлөшүүлөр согуштан кийинки Украинанын коопсуздук кепилдиктерине багытталып, Россиянын тынчтык келишиминен кийин кайрадан кол салуусуна жол бербөө максатын көздөдү. Жалпысынан алганда, АКШлык сүйлөшүүчүлөр Россия менен түзүлө турган кандайдыр бир келишимдин алкагында Украинаны чыгыштагы Донбасс аймагынан баш тартууга мажбурлоодо.
АКШ тараптан атайын өкүл Стив Уиткофф жана Трамптын күйөө баласы Жаред Кушнер жүргүзүп жаткан акыркы сүйлөшүүлөргө украиналык жетекчилер да катышты. Айрым европалык жетекчилер Путиндин Киев, Вашингтон жана европалык лидерлер тарабынан иштелип жаткан кээ бир шарттарды кабыл алуу ыктымалдыгына күмөн саноо менен карашууда.
Трамп Bloomberg агенттиги шаршемби күнү эртең менен кабарлаган Уиткофф менен Кушнердин ыктымалдуу Москва сапары тууралуу маалыматы жок экенин айтты. Кийинки жумада Швейцариянын Давос шаарчасында өтө турган Дүйнөлүк экономикалык форумда Зеленский менен жолугушуп же жолугушпай тургандыгы тууралуу суроого Трамп жолугушарын билдирди, бирок азырынча такталган пландын жок экенин кыйытты.
Трамп : “Эгер ал жерде боло турган болсом жолугушамын, мен да ал жерде боломун”.- деди. Сүйлөшүүлөрдө Зеленскийдин эмне себептен артка чегинип чегинип жанканына ойлогонун сурашканда жөн гана : “Билесиңер, ал жерге жетүү ал үчүн кыйын болуп жатат”,- деди.
Зеленский өлкөнүн конституциясы боюнча Киевдин кандайдыр бир аймактан баш тартуу укугунун жок экендигин белгилеп, Москвага бериле турган ар кандай аймактык жеңилдиктерди эл алдында четке каккан.
