АКШнын президенти Дональд Трамп Израилдин Вашингтондогу мурдагы күчтүү лоббиси Конгрессте таасирин жоготуп жатканын айтып, өзүнүн Республикалык партиясындагы муундардын пикирлериндеги өзгөрүүлөрдү моюнга алды.
Жума күнү Daily Caller гезитине берген маегинде, ал эми дүйшөмбү күнү жарыяланган билдирүүсүндө, Трамп Конгресстеги Израилди колдоо мурдагыдай күчтүү эмес экенин, бул абал 20 жыл мурункуга салыштырмалуу өзгөргөнүн айтты.
Трамп:“Мен айта алам, Израиль Конгрессте эң күчтүү лоббиге ээ болчу, бул мен көргөн эң күчтүү лобби эле. Бүгүнкү күндө андай күчтүү лобби жок. Бул таң калыштуу,” – деди.
Ал кошумчалагандай, мурда Израиль тууралуу жаман сөз айтууга болбойт эле, андай кылсаң саясатта калуу мүмкүн эмес болчу. Бирок азыр демократ конгрессмен Александрия Окасио-Кортес жана анын прогрессивдүү союздаштары бул талкууну өзгөрттү.
Трамп:“Израиль эң күчтүү лобби болчу. Алар Конгрессти толук көзөмөлдөчү, азыр болсо андай эмес. Бул мага бир аз таң калыштуу,” – деди .
Бул комментарийлер март айында Pew Research Center жүргүзгөн сурамжылоодон кийин айтылды. Анда АКШнын чоң кишилеринин 53 пайызы Израилди терс баалаганын көрсөткөн, бул көрсөткүч 2022-жылдагы 42 пайыздан өскөн. Ал эми 50 жашка чейинки республикачылардын арасында терс көз караштар 35 пайыздан 50 пайызга чейин өскөн.
"Коомчулук менен байланыш дүйнөсүн" жоготуу
Трамп өзүнүн президенттик учурунда Израилди катуу колдогонун белгилеп, Иранга каршы сокку жана Кудсту Израилдин борбору катары тааныганын мисал келтирди. Бирок ал Израиль “жарнамалык дүйнөнү” жоготуп жатканын моюнга алып, Газа тилкесиндеги кырдаал анын эл аралык аброюна зыян келтирип жатканын айтты.
“Кээ бир адамдар бул болгон жок деп четке кагышат,” – деди Трамп 7-октябрдагы күтүүсүз чабуул тууралуу. “Алар согушту утуп жаткандыр, бирок коочулук менен байланыш дүйнөсүн утуп жаткан жок, бул аларга зыян келтирүүдө,”-деп кошумчалады.
Бул билдирүүлөр Трамптын айланасындагы көрүнүктүү оңчул фигуралар Израилди колдогон узак мөөнөттүү позициялардан баш тарткан учурга туш келди. Республикачыл конгрессмен Маржори Тейлор Грин жакында Израилди Газада “геноцид” жасоодо деп айыптады, ал эми Трамптын мурдагы стратегиячысы Стив Бэннон Израилди АКШнын “чын ыкластуу союздашы эмес” деп атап, премьер-министр Биньямин Нетаньяхунун лагерине ишенүүгө болбойт деп билдирген.
Ушундай эле позицияны кабыл алган дагы бир көрүнүктүү республикачыл мыйзам чыгаруучу – Томас Масси. Башка белгилүү оңчул фигуралардын катарына Кэндис Оуэнс, Ник Фуэнтес, Такер Карлсон жана башкалар кирет.
