ЭКОНОМИКА
2 мүнөт окуу
Түркиянын экономикасы акыркы 22 жыл ичинде кандай өзгөрүүлөргө учурады?
Соода министрлиги глобалдык кризистерге карабастан Түркиянын «үзгүлтүксүз өсүү ийгилигинин уланып жатканын» белгилеп, 390 миллиард долларлык экспорт максатына 2025-жылдын аягына чейин жетээрин билдирди.
Түркиянын экономикасы акыркы 22 жыл ичинде кандай өзгөрүүлөргө учурады?
Министрлик билдиргендей, Түркиянын жан башына туура келген улуттук кирешеси 2002-жылы 3608 доллардан 2025-жылдын биринчи кварталынын аягында 15971 долларга чейин өскөн. / AA
14 Август 2025

Түркиянын экономикасы акыркы 22 жыл ичинде, Режеп Таййип Эрдоган премьер-министр, андан кийин президент болуп шайлангандан бери, түп-тамырынан өзгөрдү. Анын ички дүң продукциясы (ИДП) жылдык реалдуу өсүү темпи 5.3 пайызга жетип, 2025-жылдын экинчи чейрегинде $1.37 триллионго жетти.

2002-жылы Түркиянын ИДПсы $238 миллиардды түзгөн. Бул Эрдоган кызматка киришкенге бир жыл калганда болгон көрсөткүч. Ал эми 2024-жылы биринчи жолу $1 триллиондук чекти басып өттү, деп Соода министрлигинин билдирүүсүндө айтылат.

Эрдогандын $390 миллиарддык экспорттук максаты да ушул жылдын аягына чейин ишке ашары күтүлүүдө, ал эми өлкөнүн улуттук кирешеси $1.4 триллионго жетет деп болжолдонууда.

«Түркия акыркы он жыл ичинде OECD уюмунун эң тез өсүп жаткан экономикаларынын бири болуп калды», – деп билдирүүдө айтылат. «Эл аралык Валюта Фонду Түркиянын өсүү божомолун 2023-жылдын июль айындагы отчетунда 3 пайызга көтөрдү, ал эми глобалдык кризистерге карабастан, 19 чейрек катары менен токтобогон өсүү уланууда».

Министрликтин маалыматы боюнча, Түркиянын жан башына эсептелген улуттук кирешеси 2002-жылы $3608 болсо, 2025-жылдын биринчи чейрегинин аягында $15971ге жеткен.

ТийиштүүTRT Global - Türkiye’s tourism sector set to break record with $135 billion earnings in 2025

Ошол эле учурда, Түркиянын жылдык учурдагы эсептешүү дефицити 2023-жылдын май айындагы $55.1 миллиарддан 2024-жылдын аягында $10 миллиардга чейин азайган. Өлкөнүн товарлар жана кызмат көрсөтүүлөр экспорту $377 миллиардды түзүп, бул республика түзүлгөн 1923-жылдан берки эң жогорку көрсөткүч болуп калды.

Быйыл январь-июль айларында Түркиянын экспорту $156.4 миллиардга жетти, анын ичинен $67.8 миллиард Европа Биримдигине экспорттолгон – бул болсо 8.5 пайызга өсүү көрсөткүчү дегенди берет. Германия, Улуу Британия, АКШ, Италия жана Ирак жылдын алгачкы алты айында Түркиянын экспортунун эң ири алуучулары болуп калды.

Ошол эле учурда, Түркиянын кызмат көрсөтүү секторундагы соода профицити өткөн жылы $62 миллиардга жетип, дүйнөдө бешинчи орунду ээлеген.

«115 жогорку деңгээлдеги байланыш жана 37 глобалдык жолугушуу өткөрүлдү, ал эми Түрк Мамлекеттер Уюму, Европа Биримдиги, Африка Биримдиги, Ислам Кызматташтык Уюму, Экономикалык Кызматташтык жана Өнүктүрүү Уюму жана Балкан өлкөлөрү менен соода кызматташтыгы жана инвестиция боюнча жаңы демилгелер уланууда», – деп билдирүүдө айтылат.

Түркия ошондой эле алыскы өлкөлөргө экспортту $50 миллиардга жеткирүү максатында «Алыскы Өлкөлөр Стратегиясын» ишке ашырып жатат. Ал эми Ислам Кызматташтык Уюмуна мүчө өлкөлөргө экспортту көбөйтүү демилгеси Түркиянын жалпы экспортунда ИКУ өлкөлөрүнүн үлүшүн 30 пайызга жеткирүүгө багытталган.

ТийиштүүTRT Global - Türkiye aims for over $2B in exports to Syria after new trade accord

Иликте
Түрк тышкы иштер министри Жакынкы Чыгыштагы согушту кесиптештери менен талкуулады
Вэнс: Пакистандагы Иран тууралуу сүйлөшүүлөрдө "чоң ийгиликтерге" жетишилди
Украина менен Россия Пасхадан кийин дрон чабуулдарын кайра баштады
Хакан Фидан: "Израилдин Түркияны жаңы душман катары жарыялоо аракетин көрүп жатабыз"
Европа Биримдиги Иран согушунан улам энергетикалык бааларды координациялоого чакырууда
Түштүк Корея менен Польша коргонуу жаатындагы байланыштарын тереңдетүүдө
Иран менен АКШ сүйлөшүүлөр үзгүлтүккө учураганга чейин келишимге жетишүү алдында турган
Орусия менен Украинанын ортосунда Пасхага карата ок атышпоо аяктады
Израилдеги оппозиция Нетаньяхуну Иран согушундагы ийгиликсиздик үчүн сындап жатат
Түрк прокурору Нетаньяхуну жана дагы 34 адамды өмүр бою эркинен ажыратууну суранды
Ирандын мамлекеттик медиасы: АКШнын «акылга сыйбаган» талаптарынан улам сүйлөшүүлөр ишке ашкан жок
Вэнс: «Пакистандагы 21 сааттык узун сүйлөшүүлөр АКШ менен Иранды элдештире алган жок»
Эрдоган менен Макрон Иран, Ливан жана Газадагы ок атышууну токтотуу маселелерин талкуулашты
АКШнын чалгын кызматтары: Кытай Иранга абадан коргонуу системаларын жеткирүүнү пландап жатат
АКШнын вице-президенти Вэнс АКШ-Ирандын маанилүү сүйлөшүүлөрүн баштоо үчүн Пакистанга барды