ЭКОНОМИКА
2 мүнөт окуу
Түркиянын экономикасы акыркы 22 жыл ичинде кандай өзгөрүүлөргө учурады?
Соода министрлиги глобалдык кризистерге карабастан Түркиянын «үзгүлтүксүз өсүү ийгилигинин уланып жатканын» белгилеп, 390 миллиард долларлык экспорт максатына 2025-жылдын аягына чейин жетээрин билдирди.
Түркиянын экономикасы акыркы 22 жыл ичинде кандай өзгөрүүлөргө учурады?
Министрлик билдиргендей, Түркиянын жан башына туура келген улуттук кирешеси 2002-жылы 3608 доллардан 2025-жылдын биринчи кварталынын аягында 15971 долларга чейин өскөн. / AA
14 Август 2025

Түркиянын экономикасы акыркы 22 жыл ичинде, Режеп Таййип Эрдоган премьер-министр, андан кийин президент болуп шайлангандан бери, түп-тамырынан өзгөрдү. Анын ички дүң продукциясы (ИДП) жылдык реалдуу өсүү темпи 5.3 пайызга жетип, 2025-жылдын экинчи чейрегинде $1.37 триллионго жетти.

2002-жылы Түркиянын ИДПсы $238 миллиардды түзгөн. Бул Эрдоган кызматка киришкенге бир жыл калганда болгон көрсөткүч. Ал эми 2024-жылы биринчи жолу $1 триллиондук чекти басып өттү, деп Соода министрлигинин билдирүүсүндө айтылат.

Эрдогандын $390 миллиарддык экспорттук максаты да ушул жылдын аягына чейин ишке ашары күтүлүүдө, ал эми өлкөнүн улуттук кирешеси $1.4 триллионго жетет деп болжолдонууда.

«Түркия акыркы он жыл ичинде OECD уюмунун эң тез өсүп жаткан экономикаларынын бири болуп калды», – деп билдирүүдө айтылат. «Эл аралык Валюта Фонду Түркиянын өсүү божомолун 2023-жылдын июль айындагы отчетунда 3 пайызга көтөрдү, ал эми глобалдык кризистерге карабастан, 19 чейрек катары менен токтобогон өсүү уланууда».

Министрликтин маалыматы боюнча, Түркиянын жан башына эсептелген улуттук кирешеси 2002-жылы $3608 болсо, 2025-жылдын биринчи чейрегинин аягында $15971ге жеткен.

ТийиштүүTRT Global - Türkiye’s tourism sector set to break record with $135 billion earnings in 2025

Ошол эле учурда, Түркиянын жылдык учурдагы эсептешүү дефицити 2023-жылдын май айындагы $55.1 миллиарддан 2024-жылдын аягында $10 миллиардга чейин азайган. Өлкөнүн товарлар жана кызмат көрсөтүүлөр экспорту $377 миллиардды түзүп, бул республика түзүлгөн 1923-жылдан берки эң жогорку көрсөткүч болуп калды.

Быйыл январь-июль айларында Түркиянын экспорту $156.4 миллиардга жетти, анын ичинен $67.8 миллиард Европа Биримдигине экспорттолгон – бул болсо 8.5 пайызга өсүү көрсөткүчү дегенди берет. Германия, Улуу Британия, АКШ, Италия жана Ирак жылдын алгачкы алты айында Түркиянын экспортунун эң ири алуучулары болуп калды.

Ошол эле учурда, Түркиянын кызмат көрсөтүү секторундагы соода профицити өткөн жылы $62 миллиардга жетип, дүйнөдө бешинчи орунду ээлеген.

«115 жогорку деңгээлдеги байланыш жана 37 глобалдык жолугушуу өткөрүлдү, ал эми Түрк Мамлекеттер Уюму, Европа Биримдиги, Африка Биримдиги, Ислам Кызматташтык Уюму, Экономикалык Кызматташтык жана Өнүктүрүү Уюму жана Балкан өлкөлөрү менен соода кызматташтыгы жана инвестиция боюнча жаңы демилгелер уланууда», – деп билдирүүдө айтылат.

Түркия ошондой эле алыскы өлкөлөргө экспортту $50 миллиардга жеткирүү максатында «Алыскы Өлкөлөр Стратегиясын» ишке ашырып жатат. Ал эми Ислам Кызматташтык Уюмуна мүчө өлкөлөргө экспортту көбөйтүү демилгеси Түркиянын жалпы экспортунда ИКУ өлкөлөрүнүн үлүшүн 30 пайызга жеткирүүгө багытталган.

ТийиштүүTRT Global - Türkiye aims for over $2B in exports to Syria after new trade accord

Иликте
Израиль жаңы пландын негизинде оккупациядагы Батыш Шериада 19 отурукташуу жерин мыйзамдаштырат
Израилдин Рамаллах, Бейтүллахим жана Эриха шаарларына жасаган рейддери чыңалууну күчөтүүдө
Европа Биримдиги Россиянын активдерин "мөөнөтсүз тоңдуруу" аракетинде
Түркия Украинанын Черноморск портуна жасалган  кол салуу тууралуу кооптонуусун билдирди
Эрдоган: Түркия Россия-Украина согушун токтотуу үчүн тынчтык сүйлөшүүлөрүн өткөрө алат
Түркияда өндүрүлгөн "Тайфун" баллистикалык ракетасы сыноодон ийгиликтүү өттү
Палестина Сауд Арабиясына 2-1 эсебинде утулуп, Араб Кубогунан четтетилди
Ок атышпоо эрежелерине баш ийбеген Израиль Ливандын чыгышы менен түштүгүнө сокку урду
Косовонун премьер-министри: Депортацияланган мигранттар Косового келди
Эрдоган: Тарыхый жоопкерчилигибиздин бир бөлүгү катары тынчтык жана диалог үчүн иштеп жатабыз
Орусиянын Борбордук банкы ЕБнин тоңдурулган активдерди конфискациялоо планын мыйзамсыз деп сыпаттады
Путин Мадурону колдоп, экономика жана энергетика жаатында кызматташууга убада берди
Трамп европалыктар эми аны өздөрүнүн лидери катары көргөндөрүн билдирди
БУУ: Селдер Газа калкынын 40 пайызына коркунуч туудурууда
АКШ Израилге Газадагы согуштук калдыктарды тазалоосу үчүн кысым көрсөтүп жатат