Россиянын президенти Владимир Путин менен Индиянын премьер-министри Нарендра Моди жума күнү Нью-Делиде саммит тууралуу сүйлөшүүлөрүн башташты. Нью-Дели орус лидери үчүн кызыл килем төшөдү, Моди Индиянын Украинадагы тынчтыкты орнотуу аракеттерин колдой турганын билдирди.
Путин төрт жыл ичинде Индияга биринчи жолу жасаган сапарында батыштын санкциялары көптөгөн жылдык карым - катнаштарын кысмакка алган бир мезгилде Россиянын куралдарынын жана деңиз жолу мунайын эң көп сатып алган кардар менен сооданы жандандырууну максат кылууда.
Бул сапар Нью-Делинин АКШ менен соода келишими боюнча сүйлөшүүлөрдү жүргүзүп жаткан учурга туш келди, анда президент Дональд Трамп Индиянын мунай сатып алууларына киргизген жазалоочу тарифтерди төмөндөтүү боюнча сүйлөшүүлөрдү жүргүзүлүүдө.
Москва ондогон жылдар бою Индиянын эң ири курал-жарак жеткирүүчүсү болуп келген жана 2030-жылга чейин соода көлөмүн 100 миллиард долларга чейин жеткирүүнү көздөп, индиялык товарларды көбүрөөк импорттоону каалаарын билдирген; бүгүнкү күнгө чейин Нью-Делинин энергетикалык импортунан улам соода Россиянын пайдасына бурмаланып келген.
Төрт жыл мурда Россиянын Украинага кол салуусунан кийин Европа өлкөлөрү Россиянын энергетикасына болгон көз карандылыгын азайткан сайын, Индия арзандатылган Россиянын чийки мунайын сатып алууну көбөйткөн; бирок быйыл АКШнын тарифтери жана санкцияларынын кысымы астында сатып алууларды азайтты.
"Индия нейтралдуу эмес"
Сүйлөшүүлөрдү баштаганда Моди Путинге: "Индия нейтралдуу эмес - Индиянын позициясы бар жана ал позиция тынчтык үчүн. Биз тынчтык үчүн ар бир аракетти колдойбуз жана тынчтык үчүн жасалган ар бир демилгенин жанындабыз",- деди.
Путин жооп катары Модиге конфликтти чечүүгө багытталган кызыгуусу жана аракеттери үчүн ыраазычылык билдирди.
"Бизде - жана сиз мага бул мүмкүнчүлүктү бердиңиз - Украина тарабында эмне болгонун жана бул кризисти тынчтык жолу менен чечүү үчүн АКШны кошкондо башка өнөктөштөр менен биргеликте жасап жаткан кадамдарыбызды кеңири талкуулоо мүмкүнчүлүгү болду. Өлкөлөрүбүз жана экономикаларыбыз өскөн сайын кызматташуу мүмкүнчүлүктөрү кеңейүүдө. Жаңы багыттар пайда болот - жогорку технологиялар, авиация, космос жана жасалма интеллект тармагында биргелешип иш алып баруулар. Аскердик-техникалык кызматташтык тармагында бизде абдан ишенимдүү мамиле бар жана биз бул тармактардын баарында алдыга жылууну көздөйбүз",- деди Путин
Путин бейшемби күнү Нью-Делиге конуп, Моди аны аэропорттун перронунда кучактап жылуу тосуп алды. Кийинчерээк эки лидер Моди уюштурган жеке кечки тамакка бир унаада чогуу барышты.
Жума күнү Путиндин кортежи колониялык доордогу президенттик сарай болгон Раштрапати Бхавандын алдына киргенде салтанаттуу түрдө 21 замбирек атылды.
Расмий сүйлөшүүлөрдүн аягында эки тарап бир катар келишимдерди билдириши күтүлүүдө.
ЖМКлардын маалыматы боюнча, индиялык компаниялар Россиянын алдыңкы калий жана аммоний нитрат өндүрүүчүсү болгон Uralchem Group менен Россияда биргелешип карбамид заводун куруу боюнча келишимге кол коюшу күтүлүүдө.
Орус банктары "Газпромбанк" (GZPRI.MM) жана "Альфа Банк" да Москванын Индия менен соодасын жогорулатууга жардам берүү үчүн Индияда иштөөгө уруксат талап кылышты.
Путин Индияга "үзгүлтүксүз" күйүүчү май жеткирүүнү сунуштады
Жума күнү Путин АКШнын Нью-Делиге Москвадан мунай сатып алууну токтотуу боюнча катуу кысымына карабастан, Индияга "үзгүлтүксүз" жеткирүүнү улантууну убада кылды.
«Россия мунай, газ, көмүр жана Индиянын энергетикалык өнүгүүсү үчүн керектүү болгон башка нерселердин баарын ишенимдүү жеткирүүчү. Биз тездик менен өсүп жаткан Индиянын экономикасы үчүн үзгүлтүксүз күйүүчү май жеткирүүнү улантууга даярбыз»,- деди Путин.
Путин бейшемби күнү кечинде жарыяланган India Today гезитине берген маегинде АКШнын орус өзөктүк отунун сатып алуусу мүмкүн болгон шартта, Индиянын орус отунун сатып албашы боюнча АКШнын кысымын суракка алды.
"Эгерде АКШнын биздин отунубузду сатып алууга укугу бар болсо, анда эмнеге Индиянын да ошондой эле артыкчылыгы болбосун? Бул суроо кылдаттык менен карап чыгууну талап кылат жана биз бул маселени, анын ичинде президент Трамп менен да талкуулоого даярбыз," - деди Путин.
Путин ошондой эле ушул жылдын алгачкы тогуз айында Индия менен Россиянын ортосундагы соодада бир аз төмөндөө болсо да энергетикалык сооданын «жакшы иштеп жатканын» айтты.
Индия Трамптын тарифтерин адилетсиз жана акылга сыйбаган деп атап, АКШнын Москва менен соодасынын уланып жатканын белгиледи. АКШ жана Европа Биримдиги суюлтулган жаратылыш газынан байытылган уранга чейин миллиарддаган долларлык орус энергиясын жана товарларды импорттоону улантууда.
Моди менен Путиндин жумушчу күчү жана жарандык атомдук энергия сыяктуу маселелерди талкуулашары күтүлүүдө.
Путинди сапарында соода жана өкмөттүк делегация коштоду. Делегацияда индиялык кесиптеши Раджнат Сингх менен сүйлөшүүлөрдү жүргүзгөн коргоо министри Андрей Белоусов да бар.
Сүйлөшүүлөрдөн кийин Индиянын Коргоо министрлиги Белоусовдун: "Россиянын коргонуу өнөр жайы Индиянын коргонуу өндүрүшүндө өзүн-өзү камсыз кылуусуна колдоо көрсөтүүгө даяр",- дегенин билдирди.
