Рубио шаршемби күнү Индиянын тышкы иштер министри Субрахманям Жайшанкар жана Пакистандын премьер-министри Шахбаз Шариф менен өз-өзүнчө сүйлөшүп, Индияны экстремизмге каршы күрөштө колдоорун билдирди жана Пакистанды 20дан ашуун адамдын өмүрүн алган кол салууну иликтөөдө кызматташууга үндөдү, деп айтылат сүйлөшүүлөрдөн кийин АКШнын Мамлекеттик департаментинин өзүнчө билдирүүсүндө.
Рубио Индиянын башкы дипломаты Жайшанкар менен телефон сүйлөшүүсүндө тилектештигин билдирип жатып, Индия эч кандай далил келтирбестен Пахалгам аймагындагы кол салууну Пакистан колдоду деп айыптаганын белгилеп, этият болуу керектигин баса белгиледи.
Исламабад Индиянын айыптоолорун четке кагып, эл аралык иликтөө жүргүзүүнү талап кылууда.
«Мамлекеттик катчы Пахалгамдагы үрөй учурган террордук чабуулда каза болгондор үчүн кайгыруу менен көңүл айтып, АКШнын Индия менен терроризмге каршы кызматташууга даяр экенин ырастады»,- деди Брюс.
«Ал ошондой эле Индияны Түштүк Азияда тынчтыкты жана коопсуздукту сактоо үчүн Пакистан менен кызматташууга үндөдү»,-деп кошумчалады.
Пакистандын премьер-министри менен сүйлөшүү
Мамлекеттик департаменттин басма сөз катчысы Тэмми Брюс Рубио Пакистандын премьер-министри Шахбаз Шариф менен болгон телефон сүйлөшүүсүндө Индиянын башкаруусундагы Кашмирдеги Пахалгам туристтик курортунда 22-апрелде болгон террордук чабуулду айыптоо зарылдыгын баса белгиледи.
«Рубио «бул абийирсиз чабуулду иликтөөдө Пакистан бийликтеринен кызматташууну» суранды»,- деп кошумчалады Брюс.
Шариф АКШнын Индияга кысым көрсөтүп, анын риторикасын басаңдатып, жоопкерчиликтүү мамиле кылышын каалайт деди.
Индияны «чагымчыл жана козутуучу жүрүм-туруму үчүн» айыптаган Брюс: «Индиянын провокациялары Пакистандын терроризмге, өзгөчө согушчан топторго каршы аракеттерин үзгүлтүккө учуратуудан башка эч нерсеге кызмат кылбайт»,-деди.
Кашмир маселеси
Кол салуудан кийин эки тарап тең бир катар каршы санкцияларды киргизди.
Индия Пакистан менен болгон маанилүү Инд суу келишимин токтотту жана анын жалгыз иштеген кургактык чек арасын жапты. Ал ошондой эле жекшембиден баштап пакистандык жарандарга берилген визаларды жокко чыгарды.
Пакистан болсо Индия жарандарына берилген визаларды жокко чыгарып, Индиянын авиакомпаниялары үчүн аба мейкиндигин жапты, коңшусу менен соодасын токтотту жана 1972-жылы Индия менен кол коюлган Симла келишимин токтотту. Бул келишим тынчтык орнотуу жана эки тараптуу талаш-тартыштарды чечүү, өзгөчө Кашмир маселесине көңүл буруу максатында түзүлгөн.
Индия менен Пакистан 1947-жылы Британиянын башкаруусунан көз карандысыздыкка ээ болгондон бери мурдагы княздык мамлекет үчүн үч жолу согушкан. Чек ара үй-бүлөлөрдү муундан-муунга бөлүп турат.
Индия башкарган аймактагы козголоңчулар 1989-жылдан бери эгемендүүлүктү же Пакистан менен биригүүнү талап кылып, козголоң уюштуруп келишет.
Мусулмандардын басымдуу бөлүгүн Индия башкарган Кашмирге 500 миңдей аскерин жайгаштырган Жаңы Дели Кашмирдеги куралдуу козголоңду «Пакистан колдогон терроризм» деп сыпаттаса, Пакистан айыптоолорду четке кагууда.
Соңку апталарда Моди өкмөтү мусулман уюмдарына, адабияттарына жана мектептерине каршы репрессиясын күчөтүп, аймакта баш аламандыктарды жаратты.
Ошол эле учурда Индия талаштуу аймакта 82 000ден ашуун калктуу конуш сертификаттарын чыгарды, бул атайылап демографиялык өзгөрүүлөрдүн кооптонуусун күчөттү.
Пахалгамдагы чабуулдан кийин Индия башкарган Кашмирде 1500дөн ашуун киши камакка алынган.
Ошол эле учурда Индиянын ар кайсы шаарларында индус оңчул топтору кашмирлик мусулмандарга, негизинен студенттерге кол салганы тууралуу кабарлар пайда болду.
