Түндүк Кореянын лидери Ким Чен Ын жана Орусиянын президенти Владимир Путин Кытайдын төрагасы Си Цзиньпин менен бирге Бээжиндеги чоң аскердик парадга катышты. Бул мурда болуп көрбөгөндөй биримдикти көрсөтүп, Вашингтондун тез реакциясын жаратты.
Си эки лидер менен кол алышып, кызыл килемдин үстүндө Тяньаньмэнь аянтына чейин чогуу басып барды. Ал жерде миңдеген адамдар патриоттук ырларды ырдап, аскерлер катар-катар жүрүш жасап, Япониянын Экинчи Дүйнөлүк Согушта багынып беришинин 80 жылдыгын замбирек менен аткылоо аркылуу эскерилген салтанаттуу мылтык атуу болду.
“Кытай элинин кайра жаралуусу токтотулгус жана адамзаттын тынчтык менен өнүгүү иши жеңишке жетет,” – деп Си өзүнүн сөзүндө белгилеп, дүйнө “тынчтык же согуш тандоосуна” туш болуп жатканын эскертти.
70 мүнөткө созулган бул чоң иш-чара Синин Тяньцзинь шаарында өткөн Шанхай Кызматташтык Уюмунун саммитин өткөргөн дипломатиялык жумалыгын жыйынтыктады. Ал жерде Си Батыштын “коркутуп-үркүтүү аракеттерин” сынга алды.
Путин Орусиянын Украинадагы согушун коргоп сүйлөсө, Си Кытайды Батыштын таасиринен тышкары аймактык альянстардын борбору катары көрсөтүүгө аракет кылды.
Кимдин бул иш-чарага катышуусу анын Си жана Путин менен бир иш-чарада биринчи жолу жолугушуусу болуп, акыркы алты жыл ичинде чет өлкөгө экинчи жолу чыкканын көрсөттү. Ал Бээжинге кызы Ким Чжу Э менен поезд аркылуу келип, Кытайдын тышкы иштер министри Ван И тарабынан тосулду.
Аскердик иш-чарага кызыккандар репетиция учурунда кемеге каршы ракеталар, дрондор, ракетадан коргонуу системалары жана жаңы лазердик курал болушу мүмкүн болгон жабдууларды байкашкан. Расмийлер бардык жабдуулар өлкө ичинде өндүрүлгөнүн жана активдүү кызматта экенин билдиришти.
Трамптын пикири
АКШнын президенти Дональд Трамп бул жогорку деңгээлдеги жолугушуу тууралуу суралганда, үч лидерди Вашингтонго каршы пландарды түзүп жатат деп айыптады. “Мен эч кандай тынчсызданган жокмун, жок,” – деди ал, бирок алар “АКШга каршы сүйлөшүүлөрдү жүргүзүп жатышат” деп кошумчалады.
“Кытайдын Жеңиш жана Даңк үчүн күрөшүндө көптөгөн америкалыктар курман болушкан. Алардын эрдиги жана курмандыгы татыктуу урматталып, эскерилет деп үмүттөнөм!” – деп белгиледи Трамп.
Иш-чарага катышкан башка лидерлердин арасында Ирандын президенти Масуд Пезешкиан, Пакистандын премьер-министри Шахбаз Шариф, Мьянманын аскердик жетекчиси Мин Аун Хлайн, Словакиянын премьер-министри Роберт Фицо, Сербиянын президенти Александр Вучич, Монголиянын президенти Хурэлсух Ухнаа, Өзбекстандын президенти Шавкат Мирзиёев, Кыгыз Республикасынын Президенти Садыр Жапаров, Түркмөнстандын президенти Сердар Бердимухамедов жана Беларусь президенти Александр Лукашенко болду.
Бул парад Кытайдын Экинчи дүйнөлүк согуш учурунда Япониянын басып алуусуна каршы күрөшүндөгү жеңишин эскерүүгө арналган. Акыркы жолу мындай чоң аскердик парад 2015-жылы өткөрүлгөн.
