Швейцариядагы Иран менен АКШнын ортосундагы сүйлөшүүлөрдө эмнелер макулдашылды?
САЯСАТ
2 мүнөт окуу
Швейцариядагы Иран менен АКШнын ортосундагы сүйлөшүүлөрдө эмнелер макулдашылды?Иран менен АКШ акыркы келишим үчүн 60 күндүк жол картасын макулдашышты; жогорку деңгээлдеги комитет түзүштү, өзөктүк жана санкциялар боюнча жумушчу топторду түзүштү жана Ормуз кысыгында жана Ливанда ок атышууну токтотуу механизмдерин түзүштү.
Швейцариянын Оббюрген шаарындагы АКШ-Иран сүйлөшүүлөрүнүн алдында Бюргеншток комплексиндеги Люцерн көлү саммитинин көрнөгү, 21-июнь, 2026-жыл. / AP

Швейцариянын Бюргенсток шаарында өткөн биринчи жогорку деңгээлдеги жолугушуу болгон Люцерн көлүндөгү саммитте Иран менен АКШнын ортосундагы сүйлөшүүлөр дүйшөмбү күнү эртең менен эрте аяктады; сүйлөшүүлөрдүн натыйжасында Исламабаддын өз ара түшүнүшүү меморандумунун алкагында акыркы келишимге карай сүйлөшүүлөрдү алдыга жылдырууга багытталган бир нече механизмдер боюнча макулдашууга жетишилди.

АКШ менен Ирандын делегациялары, алардын башкы сүйлөшүүчүлөрү вице-президент Ж.Д. Вэнс жана парламенттин спикери Мухаммед Багер Галибаф жетектеген, күтүлүп жаткан түз сүйлөшүүлөрдүн биринчи 100 мүнөттүк раундун өткөрүштү.

Ортомчулардын биргелешкен билдирүүсүнө ылайык, сүйлөшүүлөрдүн негизги жыйынтыктары төмөнкүлөр: 

ТийиштүүTRT Кыргызча - Ортомчулар АКШ менен Иран Швейцарияда жогорку деңгээлдеги сүйлөшүүлөрдү жыйынтыктаганын билдиришти

1. Жогорку деңгээлдеги комитет: Тараптар ортомчулукту саясий көзөмөлдөө үчүн жогорку деңгээлдеги комитет түзүүгө макул болушту. 

2. Жумушчу топтор: АКШ менен Ирандын башкы сүйлөшүүчүлөрү Ирандын өзөктүк программасы, санкцияларга байланыштуу маселелер жана өз ара түшүнүшүү меморандумунун натыйжалуу ишке ашырылышын камсыз кылуу үчүн иштелип чыккан талаш-тартыштарды чечүү механизмдери боюнча жумушчу топторду жетектейт. Жогорку деңгээлдеги комитет башкы сүйлөшүүчүлөрдөн үзгүлтүксүз отчетторду алып турат жана бул эксперттик жумушчу топторду көзөмөлдөйт. 

3. 60 күндүк жол картасы: Тараптар Өз ара түшүнүшүү меморандумунун негизинде 60 күндүн ичинде акыркы макулдашууга жетүү үчүн жол картасын макулдашышты; бул техникалык сүйлөшүүлөр үчүн дароо негиз түзөт. 

4. Техникалык сүйлөшүүлөр: Бардык чечилбеген маселелер боюнча техникалык сүйлөшүүлөр жуманын калган бөлүгүндө Бургенстокто уланат. 

5. Ормуз: «Окуялардын жана туура эмес байланыштардын алдын алуу» жана коммерциялык кемелердин Ормуз кысыгы аркылуу коопсуз өтүшүн камсыз кылуу үчүн байланыш каналы түзүлдү. Бургенстокто өткөн төрт тараптуу интенсивдүү сүйлөшүүлөрдөн кийин, Тышкы иштер министрлигинин өкүлү Эсмаил Бакай тараптар стратегиялык суу жолунда деңиз коопсуздугун камсыз кылуу механизмин түзүүгө макулдашканын билдирди. 

6. Ливандын «деэскалациялык уячасы»: Тараптар ортомчулардын жардамы менен Ливанды камтыган «деэскалациялык уячаны» түзүүгө макулдашышты; бул уяча келишимдин алкагында Ливандагы аскердик операцияларды токтотуунун сакталышын көзөмөлдөйт. 

7. Ортомчулардын милдеттенмеси: Катар жана Пакистан «конструктивдүү атмосфераны» сактоо жана акыркы келишимге карай прогрессти колдоо боюнча аракеттерин уланта тургандыктарын билдиришти.

ТийиштүүTRT Кыргызча - Трамп менен Пезешкиан кол коюшту
Иликте
Президент Эрдоган Катар эмири үчүн көңүл айтты
Киев жаңы ракеталык чабуулдарга учурап, Россиянын Украинадагы чабуулдарынан 8 адам каза болду
Түркия Венесуэлага 30 тонна гуманитардык жардам жөнөттү
Түркия Ливандын коопсуздугун колдоону улантарын  билдирди
Россия: "Украина кризисти тынчтык жолу менен чечүүнү каалабайт"
Россия Украинанын 376 дронун атып түшүргөнүн жарыялады
Сабиха Гөкчен аэропорту алгачкы 6 айда 23,6 миллион жүргүнчүнү кабыл алды
Президент Эрдоган НАТО саммитинин алкагында Албаниянын премьер-министри Раманы кабыл алды
Президент Эрдоган Словакиянын президенти Пеллергини менен жолугушту
Түркия дүйнөдөгү калкы эң көп 18 -  өлкө болду
Трамп Иранды "чабуулдар катуу болушу мүмкүн" деп коркутту
Трамп: Эрдоган мыкты эле, НАТО узун жолду басып өттү
Иран жаңы чабуулдардан кийин АКШны эскертти жана Тегерандын Ормуз кысыгынын тагдырын чечерин айтты
Трамп НАТО саммити негизги маселелерди чечкенин айтып, альянстын биримдигин мактады
Президент Эрдоган НАТО саммитин тарыхый жетишкендик деп мүнөздөдү