Иран жекшемби күнү Улуу Британия, Германия жана Франциянын 2015-жылкы ядролук келишимдин алкагында алынган санкцияларды кайра киргизүү аракеттерин катуу четке какты. Иран бул өлкөлөрдүн мындай кадамга укуктук, саясий же моралдык негиздери жок экенин билдирди.
АКШнын социалдык медиа платформасы X аркылуу жасаган билдирүүсүндө, Ирандын тышкы иштер министри Аббас Арагчи: “E3 өлкөлөрүнүн ‘снапбэк’ механизмин колдонууга укуктук, саясий же моралдык негиздери жок. Андан тышкары, эгерде алар мындай кадамга барса да, ‘колдон же жогот’ деген принцип иштебейт,” - деп айтты.
“Чынында, E3 өлкөлөрүнүн кырдаалын туура сүрөттөгөн сөздөр ‘колдон жана жогот’ же андан да так айтканда, ‘колдон жана баарын жогот’ болушу керек,” - деп кошумчалады ал.
E3 өлкөлөрү өткөн айда БУУнун Коопсуздук Кеңешинин 2231-резолюциясынын алкагында “снапбэк” механизмин ишке киргизгенин жарыялашкан. Бул механизм Иран өз милдеттенмелерин аткарбаса, 30 күндүн ичинде санкцияларды кайра калыбына келтирүүнү карайт.
Бул келишимдин алкагында, АКШнын мурдагы президенти Дональд Трамптын биринчи мөөнөтүндө АКШ келишимден чыгып кеткенге чейин, Иран ядролук программасына чектөөлөрдү киргизүү үчүн санкциялык жеңилдиктерге ээ болгон.
Иран июнь айында АКШ жана Израилдин өлкөгө жасаган чабуулдарынан кийин БУУнун ядролук көзөмөл агенттиги менен кызматташууну токтотуп, Эл аралык атомдук энергия агенттигин (МАГАТЭ) Тегеранга карата калыс эмес мамиле кылган деп айыптаган.
Иран АКШ менен Оман ортомчулугу аркылуу өзөктүк сүйлөшүүлөрдү жүргүзүп жаткан учурда, Израиль 13-июнда күтүүсүз чабуул жасап, Тегерандын аскердик, ядролук жана жарандык объектилерин, ошондой эле жогорку даражадагы аскер жетекчилери менен ядролук илимпоздорун бутага алган.
Тегеран жооп катары ракета жана дрон чабуулдарын жүргүзгөн, ал эми АКШ үч ирандык өзөктүк объектилерди бомбалаган.
12 күнгө созулган кагылышуу 24-июнда АКШ демилгелеген ок атышууну токтотуу келишими күчүнө киргенден кийин токтогон.
Батыш өлкөлөрү Иранды өзөктүк программасынын келечеги боюнча сүйлөшүүлөргө кайтууга жана объектилерин эл аралык текшерүүлөргө ачууну талап кылууда.
