Түркия жана Сауд Арабиясында жайгашкан Acwa компаниясы ушул жылы Анталияда өтө турган Бириккен Улуттар Уюмунун COP31 климаттык саммитинде 5 гигаватт кубаттуулуктагы кайра жаралуучу энергия боюнча кызматташуу келишиминин экинчи этабына кол коюуга даярданып жатышат. Acwa төрагасы Мохаммад Абунайян бул тууралуу Анадолу агенттигине билдирди.
Пландалган келишим өкмөттөр ортосунда макулдашылган 3 гигаватт кубаттуулукту камтыйт. Бул аптада Түркиянын Сивас жана Караман провинцияларында ишке ашырыла турган алгачкы 2 гигаватт күн энергиясы долбоорлору боюнча келишимге кол коюлду.
Жума күнү Анадолу агенттигине берген маегинде Абунайян Стамбулдагы Сивас жана Ташели күн электр станцияларына кол коюу аземинде: «COP31ге чейин кайра жаралуучу энергия жана сактоо тармагында дагы 3 гигаваттка кол коёбуз», - деп билдирди.
Ал жаңы этап «күн, шамал жана сактоонун аралашмасы» болорун белгилеп, компания ошондой эле сактоону алгачкы 2 гигаватт күн энергиясы долбоорлоруна интеграциялоону карап жатканын кошумчалады.
Ушул аптада кол коюлган биринчи фаза президент Режеп Таййип Эрдогандын 3-февралда Сауд Арабиясына болгон сапарында макулдашылган кеңири 5 гигаватттык алкактын бир бөлүгү болуп саналат. Абунайян 2 гигаватттык күн энергиясы кубаттуулугунун курулушу уруксат берүү жана экологиялык бекитүү процесстери аяктагандан кийин келерки жылы башталаары күтүлүп жатканын, биринчи электр энергиясы 2028-жылдын башында берилиши пландалып жатканын билдирди.
«Биз бул 2 гигаватттан биринчи электр энергиясын 2028-жылдын башында тармакка жеткиребиз жана 2028-жылдын ичинде толук көлөмдү өндүрөбүз», - деди Абунайян долбоорду «абдан тез өнүгүп жаткан долбоор» деп мүнөздөп.
Антальяда 9-20-ноябрь аралыгында COP31 саммити өтөт; лидерлердин саммити Стамбулда өтөт деп күтүлүүдө. Болжол менен 200 өлкөнүн катышуусу күтүлүп жаткан БУУнун климаттык сүйлөшүүлөрүндө Париж келишимин ишке ашыруу, эмиссияны азайтуу максаттары, адаптация аракеттери, климаттык каржылоо жана көмүртек рыногунун механизмдери каралат.
Ушул аптада кол коюлган биринчи фаза президент Режеп Таййип Эрдогандын 3-февралда Сауд Арабиясына болгон сапарында макулдашылган кеңири 5 гигаватттык алкактын бир бөлүгү болуп саналат.
Түркиянын 120 гигаватттык кайра жаралуучу кубаттуулук максаты
Абунайян алгачкы долбоорлорго жергиликтүү салымдар жана түрк подрядчыларынын катышуусу кирет, бул Түркияда «элестетүүгө мүмкүн болгон эң атаандаштыкка жөндөмдүү электр энергиясынын бааларын» сунуштайт деп билдирди. «Бул Түркияда сиз ойлой турган эң атаандаштыкка жөндөмдүү бааны камсыз кылат. Ал жергиликтүү контентти сунуштайт», - деди ал.
Түркиянын кайра жаралуучу энергия стратегиясын «мыкты» жана «амбициялуу» деп мүнөздөп, Абунайян аудиторияга өлкөнүн 2035-жылга чейин 80 гигаватт кайра жаралуучу кубаттуулукту кошуу максатын эскертип, «Бул долбоор... чындыгында ошол 80 гигаватттын башталышы» деп кошумчалады.
Түркия 2035-жылга чейин орнотулган күн жана шамал кубаттуулугун 120 гигаваттка чейин жеткирүүнү көздөйт. Бул азыркы деңгээлге болжол менен 80 гигаватт кошуу дегенди билдирет. Бул максатка жетүү үчүн өлкө жыл сайын болжол менен 9 гигаватт жаңы кубаттуулукту орнотушу керек.
Экинчи фазаны климаттык саммиттин дипломатиялык көрүнүшү менен байланыштырган Абунайян: «Түркия менен Сауд Арабиясынын ортосундагы өнөктөштүктү бүткүл дүйнөгө көрсөтүү үчүн бул чоң COP31 саммитинен мыкты мүмкүнчүлүктү таба алган жокпуз», - деди. «Түркия менен Сауд Арабиясы жөн гана убада беришет же сүйлөшүшпөйт; алар ошондой эле ишке ашырышат».
5 гигаватттык алкактын алкагындагы жалпы инвестиция 4 миллиард доллардан 5 миллиард долларга чейин жетет деп күтүлүп жатканын айткан Абунайян: «Бул кызматташтык Түркия менен болгон экономикалык мамилелерибизди алда канча бекемдейт»,-деди.
Каржылоого байланыштуу Абунайян долбоорлор үлүштүк капиталдын жана эл аралык карыздын айкалышынан турган долбоорду каржылоо түзүмү аркылуу ишке ашырылаарын айтып, «Көптөгөн каржы институттары мунун артында турат жана муну ишке ашырат» деп кошумчалады. Түркиядагы экономикалык шарттардын жакшырышына жана кредиттик рейтингдердин жогорулашына токтолгон Абунайян каржылоо процесси 2027-жылы аяктоону көздөп жатканын белгиледи.
Күн жана шамал энергиясынан тышкары, Абунайян Аква Түркияда жашыл суутек жана деңиз суусун тузсуздандыруу жаатындагы мүмкүнчүлүктөрдү да изилдеп жатканын айтып, кайра жаралуучу энергия, сактоо жана суутек узак мөөнөттүү декарбонизациялоо үчүн борбордук мааниге ээ болорун кошумчалады.
«Эгер сизде кайра жаралуучу энергия булактары болсо жана алар абдан үнөмдүү болсо, анда жашыл суутекти карап көрүшүңүз керек», - деди жана Абунайян: «Жашыл суутек - келечектин энергиясы», - деп кошумчалады.
