Ирандын жээгиндеги коралл рифтеринен турган бул арал өлкөнүн чийки мунай экспортунун болжол менен 90 пайызын камсыздагандыктан, Тегеран администрациясы үчүн өтө маанилүү экономикалык булак болуп саналат.
Трамп Truth Social баракчасына жазып: «Жакын келечекте Харк аралын жана башка мунай инфраструктуралык пункттарды басып алып, Венесуэлада кылганыбыздай мунай жана газ базарларынын толук көзөмөлүн колго алабыз», — деди. Аймактык арачылар диалогго чакырып жаткан учурда чыккан бул билдирүү чыңалууну күчөттү.
Харк аралы деген эмне жана эмне себептен маанилүү?
Ирандын жээгинде жайгашкан жана Манхэттендин болжол менен үчтөн бир бөлүгүндөй болгон Харк аралы АКШнын расмий өкүлдөрү тарабынан "Ирандын мунай менен камсыздоо борбору" катары мүнөздөлөт.
Аралдын терең сууларга созулган узун пирстери ири мунай танкерлерин токтотууга мүмкүндүк берет. 1984-жылдагы ЦРУнун жашыруун отчетторунда бул объектилер Ирандын экономикалык жактан өнүгүшү үчүн абдан маанилүү экени баса белгиленген.
Эл аралык Энергетикалык Агенттигинин (IEA) маалыматына ылайык, Ормуз кысыгын айланып өтүүчү альтернативдүү экспорт жолдору чектелүү жана кеңири масштабда колдонулган эмес. Аралдын мунай сактоо кубаттуулугу болжол менен 30 миллион баррел экени болдолдолууда.
Иран ыктымалдуу АКШ соккусуна каршы даярдык көрдүбү?
АКШнын чалгындоо булактары билдиргендей Иран аралдын көзөмөлүн колго алууну көздөгөн АКШнын ыктымалдуу операциясына каршы аймакка кошумча аскердик өздүк курам жана абадан коргонуу системаларын жөнөттү. Аралдагы учурдагы коргонуу линияларына ийиндин үстүнөн атылуучу "кургактыктан абага" багытталган ракеталык тутумдар (MANPADS) да кошулду.
АКШ аралга мурда сокку урганбы?
АКШнын аскерлери буга чейин Харк аралына бир нече жолу кийлигишкен. Март айында Трамп аралдагы бардык аскердик буталардын бомбаланганын жарыялаган, ал эми апрель айынын башында аскердик буталарга кайрадан сокку урулганы тастыкталган.
Бирок, бул бомбалоолордо мунай инфраструктурасынын объектилери түздөн-түз бутага алынган эмес.
Ак үйдүн кызматкерлери Харк аралын басып алуу Ирандын Революциялык гвардия корпусун толугу менен алсыратып, согушту тез арада токтотот деп ойлогон.
Бирок, Пентагон жана өкмөт кызматкерлери көп сандагы кургактык күчүн талап кылары жана жогорку тобокелчиликтерди эске алганда, этият мамиле кылууда.
