Дипломатиялык булактардан алынган маалыматка ылайык, министр Фидандын Москвага болгон сапары Орусиянын президенти Владимир Путин, өзүнүн кесиптеши Сергей Лавров жана башка жогорку даражалуу расмий адамдар менен жолугушууну камтыйт. Фидан ошондой эле байланыштарынын алкагында Орусияда иштеген түрк ишкерлери менен жолугушат.
Жолугушууларда эки өлкөнүн ортосундагы мамилелердин аймактык туруктуулук жана гүлдөп-өнүгүү үчүн өтө маанилүүлүгү баса белгиленет. Эки тараптуу мамилелерге, биринчи кезекте соода, энергетика жана коопсуздукка байланыштуу техникалык жана дипломатиялык маселелер кеңири талкууланат.
Түркия сүйлөшүүлөрдү өткөрүүгө даяр
Сапардын күн тартибиндеги эң маанилүү маселелердин бири Украина менен Орусиянын ортосундагы жаңжал болот. Министр Фидан Түркиянын туруктуу тынчтыкка жетишүүгө багытталган дипломатиялык аракеттерге берилгендигин билдирип, Анкаранын 2022 жана 2025-жылдардагыдай эле тараптардын ортосундагы сүйлөшүүлөрдүн жаңы айлампасын өткөрүүгө даяр экенин кайталайт деп күтүлүүдө.
Фидан Кара деңиздеги чыңалуунун күчөшү дүйнөлүк тынчтыкка коркунуч келтирип жатканына көңүл буруп, Түркиянын навигациялык коопсуздук механизмин, энергетикалык инфраструктураны жана портторду камтыган ок атышууну токтотуу сунушу дагы эле талкууланып жатканын баса белгилейт.
Аймактык кризистер жана глобалдык туруктуулук
Аймактык маселелер дагы талкууларда маанилүү орунду ээлейт. Түркиянын туруктуу тынчтыкты орнотууну колдой тургандыгы жана Ормуз кысыгында кеме жүрүү эркиндиги корголушу керектиги баса белгиленет. Сирияда коопсуздукту жана туруктуулукту орнотуу үчүн Дамаск өкмөтүнө эл аралык колдоонун мааниси кайрадан баса белгиленет.
Израилдин агрессивдүү жана экспансионисттик саясаты аймактык коопсуздукка коркунуч келтирери, Газадагы ок атышууну токтотуунун бузулушуна жана Ливанды басып алууга жол берилбеши керектиги баса белгиленет. Азербайжан менен Армениянын ортосундагы тынчтык процессин колдоо билдирилет жана аймактагы тынчтык Түркия менен Орусиянын жалпы кызыкчылыгына туура келери белгиленет.
Экономикалык мамилелер жана энергетикадагы маанилүү босого
2010-жылы түзүлгөн Жогорку деңгээлдеги кызматташтык кеңешинин негизинде өнүгүп жаткан эки тараптуу мамилелерде экономикалык маалыматтар көңүл бурууга арзыйт. 2025-жылы эки өлкөнүн ортосундагы соода көлөмү 49 миллиард доллардан ашты, ал эми Түркияга келген орусиялык туристтердин саны 6,9 миллионго жетти.
Энергетика тармагындагы эң ири өнөктөштүктөрдүн бири болгон Аккую атомдук электр станциясы (АЭС) долбоорунда да маанилүү этапка жетти. Биринчи реакторду ушул жылы ишке киргизүү пландаштырылууда.
Министр Фидан акыркы эки тараптуу сапарын Орусияга 2025-жылдын май айында жасаган жана акыркы жолу кесиптеши Лавров менен 2026-жылдын апрель айында Анталия дипломатия форумунун алкагында жолугушкан.
