Көз карандысыз эл аралык институт дүйшөмбү күнү Кытайдын өзөктүк арсеналы башка өлкөлөргө караганда ылдам өсүүдө жана 2025-жылдын башында болжол менен 600 дүрмөткө жеткенин билдирди. Бул дүйнөлүк жарыша куралданууну тездетүүдө жана стратегиялык кооптонууларды пайда кылууда.
Стокгольм эл аралык тынчтыкты изилдөө институту (SIPRI) өзүнүн SIPRI жылдык китебинде 2023-жылдан бери Кытайдын өзөктүк запасы жылына болжол менен 100 дүрмөткө көбөйүп жатканын билдирди. Отчет курал-жарактарды көзөмөлдөө алкактары алсыраган учурда коркунучтуу жаңы өзөктүк курал жарышы калыптанып жатканын эскертти.
Ушул жылдын январь айына карата Кытай 350гө жакын жаңы континенттер аралык баллистикалык ракеталарды (ICBM) курган же аяктоо алдында турат жана он жылдыктын аягына чейин ал Орусия же АКШ сыяктуу көп ICBMга ээ болушу мүмкүн, деп айтылат отчетто.
Бирок отчетто айтылгандай, Кытай 2035-жылга чейин 1500 дүрмөткө жетсе да, бул Орусия менен АКШнын учурдагы запастарынын үчтөн бир бөлүгүн гана түзөт.
Отчет ошондой эле ядролук куралы бар тогуз өлкө, АКШ, Орусия, Улуу Британия, Франция, Кытай, Индия, Пакистан, Түндүк Корея жана Израилдин 2024-жылы өзөктүк мүмкүнчүлүктөрүн модернизациялоону жана кеңейтүүнү улантууда.
Отчетко караганда дүйнөлүк өзөктүк инвентаризация бир аз азайып, 12241ге чейин кыскарган, бирок ал дагы эле «коркунучтуу жаңы өзөктүк жарыша куралдануунун пайда болушуна» байланыштуу кооптонууну жаратат.
Орусияда 5459 согуштук дүрмөт менен дүйнөдөгү эң чоң арсенал бар, ал эми АКШда 5177 согуштук дүрмөт бар. Бул эки өлкө биргелешип дүйнөдөгү жалпы көлөмүнүн 90% түзөт.
Израилде 90 дүрмөт бар деп болжолдонууда, бирок өлкө өзөктүк арсеналын тастыктай элек.
Израиль 2024-жылы ракеталык кыймылдаткычты сыноо аркылуу өзүнүн мүмкүнчүлүктөрүн модернизациялады деп болжолдонууда жана ошондой эле Димонадагы плутоний өндүрүүчү реакторунун аянтын жаңылоодо.
Январга карата Түндүк Кореяда 50дөй өзөктүк дүрмөт бар деп болжолдонууда, бул былтыркыдай эле сан. Өлкөдө дагы 40ка чейин ядролук дүрмөттөрдү чыгаруу үчүн бөлүнүүчү (бөлүүчү) материал бар экени айтылат.
Отчетко ылайык, көптөн бери атаандаш болгон Пакистан менен Индия 2024-жылы өзөктүк программаларын кеңейткени болжолдонууда.
Индия 2024-жылы өзөктүк арсеналын бир аз кеңейтип, жаңы ракеталык системаларды иштеп чыгууну улантканы божомолдонууда. Индия былтыр согуштук дүрмөтүн 172ден 180ге көбөйткөн.
Пакистан 2024-жылы жаңы ракеталык системаларды иштеп чыгууну жана бөлүнүүчү (бөлүнүүчү) материалдарды топтоону улантты, бул анын өзөктүк арсеналы кийинки он жылдыкта кеңейиши мүмкүн деп болжолдойт.
Пакистанда 2024-жылга карата 170 дүрмөт бар деп болжолдонууда.
Май айында эки өлкөнүн ортосундагы кыскача куралдуу кагылыш, өзөктүк чыңалуунунун күчөп кетүү коркунучун туудурду.
