АКШнын президенти Дональд Трамп Исламабаддагы тынчтык сүйлөшүүлөрү учурунда Ирандын өзөктүк амбицияларынан баш тартууну «өжөрдүк» менен четке какканына жооп катары АКШнын деңиз флотуна Ормуз кысыгын блокадалоону буйрук кылды.
Жекшемби күнү өзүнүн Truth Social аккаунтундагы билдирүүсүндө Трамп: «Блокада жакында башталат. Башка өлкөлөр бул блокадага кошулушат. Иранга бул мыйзамсыз шантаждан пайда көрүүгө жол берилбейт», - деди.
Пакистандагы марафондук сүйлөшүүлөр «жакшы өткөнүн» жана «көпчүлүк маселелер боюнча макулдашууга жетишилгенин» моюнга алган Трамп Тегеран өзүнүн ядролук программасынан баш тартпаганын айтты.
Трамп: «Дүйнөдөгү эң мыкты АКШнын деңиз флоту Ормуз кысыгына кирүүгө же чыгууга аракет кылган бардык кемелерди блокадалоо процессин дароо баштайт», - деп билдирди.
Ал деңиз флотуна Иранга Ормуз кысыгынан өтүү үчүн акы төлөгөн эл аралык суулардагы ар кандай кемелерди кармоону буйрук кылганын кошумчалады.
Трамп ошондой эле АКШнын күчтөрү стратегиялык суу жолунда Ирандын миналарын жок кыла баштаарын айтып, АКШнын кемелерине же коммерциялык кемелерине ок чыгарган ар бир ирандык «тозокко жөнөтүлөрүн» эскертти.
Мина издөөчү кемелер жайгаштырылууда
Fox News каналына берген маегинде Трамп деңиз блокадасы боюнча буйругун кайталап, «бир аз убакыт талап кылынарын» айтты.
Трамп ошондой эле өткөн аптадагы социалдык медиадагы билдирүүсүндө «Улуу цивилизация бүгүн кечинде жок кылынат жана эч качан кайтып келбейт» деген коркунуч камтылган сөздөрү Тегеранды сүйлөшүү үстөлүнө кайра отурууга мажбурлаганын билдирди.
АКШнын президенти ошондой эле ишемби күнү кысыктан биринчи мина тазалоо операцияларынын алкагында өткөн эки АКШнын согуштук кемесине «эч ким эч нерсе кылга албаганын» ырастады.
АКШнын Борбордук командачылыгы ишемби күнү АКШнын эки деңиз флотунун кемеси Иран койгон миналарды тазалоо үчүн Ормуз кысыгынан өткөнүн жарыялады.
Ирандын мамлекеттик телеканалы Тегеран АКШнын аскердик кемесине Ормуз кысыгынан өтсө, 30 мүнөттүн ичинде сокку урулаарын эскерткенин билдирди. АКШ мындай эскертүү алганын четке какты.
Дональд Трамп АКШ дагы аймакка кадимки мина издөөчү кемелерди жөнөткөнүн жана башка өлкөлөр да ушул сыяктуу кемелерди жөнөтүүгө даяр экенин айтты.
Трамптын айтымында, көптөгөн өлкөлөр операцияны колдойт деп күтүлгөн жана эми НАТО да кысыктын коопсуздугуна салым кошууну каалайт.
Иран менен АКШ Исламабадда келишимге жетише алышкан жок. Бирок, согуш дароо башталбаганы белгиленип, дүйнө лидерлери эки тарапты тең тынчтык үчүн дипломатиялык мамилелерди жүргүзүүгө чакырды.
АКШнын вице-президенти Ж.Д. Вэнс сүйлөшүүлөрдөн кийин Пакистандан чыгып, Вашингтон Тегеранга келишим боюнча «акыркы жана эң жакшы сунушун» бергенин айтты.
Вэнс: «Биз бул жерден абдан жөнөкөй сунуш менен кетип жатабыз. Ирандыктар аны кабыл алабы же жокпу, көрөбүз», - деди.
Иран парламентинин спикери Мохаммад Багер Калибаф сүйлөшүү топтору «конструктивдүү аракеттерди көрүштү, бирок акыры экинчи тарап бул сүйлөшүүлөрдө Иран делегациясынын ишенимине ээ боло алган жок» деп билдирди.
Иран жана АКШ булактарынын маалыматы боюнча, эки тарап Ормуз кысыгын ким көзөмөлдөй тургандыгы жана Тегеран кандайдыр бир келишим боюнча уранды байытууга укуктуубу же жокпу деген маселе боюнча келишимге жетише алышкан жок.
