Түркия Республикасынын Соода министрлиги 2025-жылдын аягына карата Түркияда жашаган жеке жана юридикалык жактар ​​тарабынан чет өлкөгө салынган инвестицияларды аныктоо үчүн «Чет өлкөлүк инвестицияларды изилдөө» жүргүздү. Бул иштин алкагында Түркияда жашаган жеке жана юридикалык жактар ​​тарабынан чет өлкөгө салынган 2251 инвестициянын капиталдык абалы 69,2 миллиард долларды түзгөн. 2024-жылы бул инвестициялардын капиталдык абалы 60,1 миллиард долларды түзгөн.

Инвестор менен чет өлкөлүк инвестициянын ортосундагы карыздык байланышты да эске алган таза инвестициялык абалга ылайык, Түркияда жашаган жеке жана юридикалык жактар ​​тарабынан салынган чет өлкөлүк инвестициялардын жалпы суммасы 72,1 миллиард долларга жеткен.

Түркиядан чет өлкөлөргө инвестициялардын бөлүштүрүлүшүн карап чыкканда, 2251 инвестициянын 846сы Европа Биримдигинин (ЕБ) өлкөлөрүндө, ал эми 464ү алар «башка Европа өлкөлөрү» катары топтолгон Улуу Британия, Орусия, Балкан, Швейцария, Норвегия жана Чыгыш Европада жайгашканы байкалган. Башка көрүнүктүү аймактар ​​Жакынкы жана Ортоңку Чыгыш Азияга 256, башка Азия өлкөлөрүнө 246 жана Түндүк Америка өлкөлөрүнө 220 инвестиция салынган.

Жалпы инвестициялардагы ЕБ өлкөлөрүнүн үлүшү 38,3%ды түзөт

Ошого ылайык, ЕБ өлкөлөрүнүн жалпы инвестициялардагы үлүшү 38,3%, ал эми башка Европа өлкөлөрүнүн үлүшү 20,8% деп эсептелген.

Чет элдик инвестициялардын аймактар ​​боюнча капиталдык абалын карасак, ЕБ өлкөлөрү 53,1% үлүшү жана 36,7 миллиард доллар капиталдык абалы менен биринчи орунда турганы байкалган. ЕБ өлкөлөрүнөн кийин 26,2% үлүшү жана 18,1 миллиард доллары менен «башка Европа өлкөлөрү» турат. Түрк инвестициялары Түндүк Америкада 5,62% жана 3,9 миллиард долларлык, ал эми Борбордук Азия түрк республикалары жана Түштүк-Чыгыш Азия өлкөлөрүн камтыган «башка Азия өлкөлөрүндө» 5,59% үлүшү жана 3,9 миллиард долларлык капиталды камтыган. Жакынкы жана Ортоңку Чыгыш Азия аймагы, анын ичинде Грузия жана Азербайжан сыяктуу коңшу өлкөлөр, ошондой эле Жакынкы Чыгыш жана Перс булуңу өлкөлөрү инвестициялардын 4,04%ын жана капиталдык абалы 2,8 миллиард долларды түзгөн.

2025-жылы Түркиядан бул инвестицияларга экспорт 10,7 миллиард долларды, ал эми импорт 8,1 миллиард долларды түзгөнү аныкталды.

Нидерландия алдыңкы орунда

Өткөн жылдын аягына карата жалпысынан 128 өлкөгө түз түрк инвестициялары салынган. Нидерландия 223 инвестиция жана 26,142 миллиард доллар капиталдык абалы менен биринчи орунда турат. Андан кийин 4 инвестиция жана 4,787 миллиард доллар капиталдык абалы менен Жерси аймагы келет. Улуу Британия (Англия, Уэльс, Шотландия, Түндүк Ирландия) дагы 125 инвестиция жана 3,903 миллиард доллар, ал эми АКШ 209 инвестиция жана 3,808 миллиард доллар менен өзгөчөлөнүп турат.

Түркияда отурукташкан жеке жана юридикалык жактар ​​тарабынан салынган чет элдик инвестициялардын эң чоң үлүшүн каржы жана камсыздандыруу ишмердүүлүгү (62%) түзгөн. Бул инвестициялардын эң маанилүү бөлүгүн холдингдик компаниялардын ишмердүүлүгү түзгөн.

Каржы жана камсыздандыруу ишмердүүлүгүнөн кийин тоо-кен казуу жана карьерлерди казуу (7,8%), дүң жана чекене соода (5,1%), баштапкы металл өнөр жайы (4,2%), транспорт жана сактоо (3,8%), тамак-аш, суусундуктар жана тамеки буюмдарын өндүрүү (2,9%), жатакана жана тамак-аш кызматтары (2,3%) жана курулуш ишмердүүлүгү (1,6%) орун алган.