Казакстандын президенти Касым-Жомарт Токаев Россиянын президенти Владимир Путин менен жолугушуп, Украинадагы кагылышуунун "тоңдурулушу" жана "олуттуу натыйжаларды берген" "Стамбул формуласы 2.0го" кайтууга чакырды. Бирок Кремль бул сунуш Киевдин позициясынан улам "мүмкүн эмес" экендигин билдирди.
Токаев ишемби күнү Россиянын Омск шаарында Путин менен өткөргөн жолугушуусунда Токаев Казакстандын уланып жаткан кагылышуунун тышында эместигин, бирок ортомчулук ролду аткарууга аракет кылбай турганын айтты. Токаев "улуу өлкө" деп мүнөздөгөн Россиянын өз маселесин өзү чече аларына ишенерин билдирди.
Токаев: "Балким, бул кагылышуу тоңдурулуп, олуттуу натыйжаларды берген "Стамбул формуласы 2.0го" кайтуу керек. Андан кийин, албетте, ири державалардын, анын ичинде Россиянын кепилдиги менен көптөн күткөн тынчтыкка карай жыла алабыз", - деди.
Токаев мамлекеттер аралык деп мүнөздөгөн кагылышууга байланыштуу Европадан жана АКШдан жаңжал боюнча көптөгөн билдирүүлөрдү алганын айтты.
Казакстандын лидери өзгөчө Путиндин өткөн жылдын август айында Аляска штатынын Анкоридж шаарында АКШнын президенти Дональд Трамп менен болгон саммитинде көрсөткөн "максималдуу дипломатиялык ийкемдүүлүгүнө" жогору баа берди.
Токаев: «Мунун баары токтотулушу керек. Анткени, менин бекем ишенимимде, болуп жаткан окуялар Россиянын да, Украина мамлекетинин да каршылаштарына пайда алып келүүчү жана аларга жаккандай өнүгүп жатат», - деди.
Бирок, Кремль Казакстандын президентинин Россия-Украина согушун «тоңдуруу» сунушу «мүмкүн эмес» экендигин билдирди.
Россиянын мамлекеттик маалымат агенттиги ТАСС баш болгон орус басма сөзүндө орун алган кабарларга караганда Кремлдин катчысы Дмитрий Песков : «Согушту мындай жол менен тоңдуруу мүмкүн эмес», - деди.
Песков Россиянын кагылышулардын токтошу үчүн койгон шарттары ачык экенин жана эгер Украина «тиешелүү чечимдерди» кабыл алса, согуш «күндүн аягында» аякташы мүмкүн экенин айтты.
Песков Москванын Украинанын Донбасс аймагынан чыгып кетишин жана Киевдин НАТОго кошулуу пландарынан баш тартуусун талап кылганын белгиледи.
Песков: «Биз үчүн бир негизги шарт бар: биз максаттарыбызга жетишибиз керек», - деди.
Токаев «Стамбул формуласы» менен эмнени айткысы келгенин так айткан жок. Бирок Стамбул согуштун алгачкы жумаларында Россия менен Украинанын ортосунда өткөрүлгөн жана ыктымалдуу тынчтык келишиминин алкагын белгилеген сүйлөшүүлөрдүн алкагын түздү.
2025-жылдын ортосунда Стамбулда 16-майда, 2-июнда жана 23-июлда тынчтык сүйлөшүүлөрүнүн үч айлампасы өткөрүлдү. Бул сүйлөшүүлөрдүн натыйжасында туткундарды ири масштабда алмашуу жана тараптардын мүмкүн болгон тынчтык келишими боюнча позицияларын көрсөткөн келишимдердин долбоорлору даярдалды.
