Сирия армиясы бейшемби күнү билдиргендей, Ирак менен Иордания чек аралары кесилишкен стратегиялык чекитте жайгашкан жана он жылга жакын убакыттан бери америкалык аскерлерди кабыл алган негизги Эл‑Танф аскердик базасын көзөмөлгө алганын маалымдады.
Сириялык жетекчилердин айтымында, буга чейин базада жайгашкан 200гө жакын АКШ аскери 22 километр алыстыктагы кошуна Иорданияда жайгашкан америкалык "Tower 22" объектисине көчүрүлгөн.
АКШ аскерлери бул базаны негизинен ДЕАШ жана Иран колдогон топтордон келген коркунучтарга каршы күрөшүү үчүн колдонуп, Иордания чек арасы жана Евфрат дарыясынын боюндагы аракеттерге көз салуу максатында байкоочу баллондорду жайгаштырып келишкен.
Эл-Танф Ирандын Ирактан Сирияга согушкерлерди жана курал-жарактарды жеткирүү үчүн колдонгон эң кыска кургак жолу катары кабыл алынган багытта жайгашкан.
Эвакуациялоо процесси президент Шаранын Сириянын түндүк-чыгышында YPG террордук уюмунан көзөмөлдү өткөрүп алууга аракет кылып жаткан жана АКШнын өлкөдөгү кеңири аскердик катышуусунун Вашингтондо күчөп жаткан учурда ишке ашты.
Январь айынын аягында Wall Street Journal гезити YPG/SDG террордук уюмунун кыйрашынан кийин АКШнын Сириядан «толугу менен чыгуу» вариантын карап жатканын кабарлаган.
Кабарда 2024-жылдын декабрь айында Башар Асад режиминин кулашынан кийин бийлик түзүмүндө болгон чоң өзгөрүү «Пентагонду Америка армиясынын Сириядагы миссиясынын туруктуулугунан күмөн саноого түрткөнү» белгиленип, үч америкалык жетекчинин сөзүнө шилтеме берилген.
Жетекчилер америкалык басылмага билдиргендей, YPG толугу менен тарай турган болсо, Сириядагы америкалык аскерлерди кармоого эч кандай себеп калбайт.
Акыркы эвакуацияларга чейин Сирияда 1500гө жакын АКШ аскеринин бар экени болжолдонгон.
Толугу менен чыгып кетүү — ошол кездеги президент Барак Обаманын Сириядагы жарандык согуш учурунда ДЕАШка каршы күрөшүү шылтоосу менен баштаган жана 12 жылдан бери уланып келе жаткан АКШнын аскердик миссиясын соңуна чыгарат.
Атлантика кеңешинде (Atlantic Council) Сирия боюнча аналитик Өмүр Өзкызылжык толук чыгаруунун барган сайын ыктымал болуп баратканын моюнга алуу менен бирге, келечектеги жөнгө салуулар кандай формада болору азырынча белгисиз экенин белгилейт.
«Бул чегинүүнү туура түшүнүшүбүз керек», — деген Өзкызылжык TRT World телеканалына берген маегинде: «Бул Америка Кошмо Штаттары Сириянын башка аймактарында жаңы базаларды курбайт дегенди билдирбейт; ошол эле учурда жаңы доорго ылайык жаңы доктрина, жаңы ыкма же жаңы парадигма иштеп чыкпайт дегенди да билдирбейт», — деди.
Вашингтон Сириянын түндүгүнөн чыгуу кысымына дуушар болушу мүмкүн; бирок Өзкызылжык Дамасктын түштүгүндө ыктымалдуу бир АКШнын аскердик катышуусун четке кагууга болбой турганын белгилейт.
"Бул ыктымалдуулук каралып жаткан чөйрөдө жана бул багытта айрым белгилер жана көрсөткүчтөр бар», - деп кошумчалады.
АКШ мурда да Сириядагы аскердик катышуусун азайтууну карап чыккан. 2018-жылы президент Дональд Трамп 2000ге жакын АКШ аскеринин толугу менен чыгарыларын жарыялап, бул чечим ошол кездеги коргоо министри Жим Мэттистин кызматтан кетишине себеп болгон.
Жылдар өткөндөн кийин Асаддын бийликтен кулашы жана Вашингтондун Шараа өкмөтүнө карата жумшак мамилеси АКШнын ДЕАШка каршы күрөшүү шылтоосу менен Сирияда калуусуна негиз болгон жүйөсүн алсыратты; расмий өкүлдөр коопсуздук жоопкерчилиги эми Дамаскка өткөрүлүп берилиши керектиги тууралуу белги беришти.
Январь айынын аягында Бириккен Улуттар Уюмунун Коопсуздук Кеңешинин Сирия боюнча отурумунда сөз сүйлөгөн АКШнын БУУдагы туруктуу өкүлүнүн орун басары Тэмми Брюс: «Дамаск эми коопсуздук жоопкерчиликтерин, ДЕАШтын туткундары жайгашкан жайларды жана лагерлерди көзөмөлдөөнү өткөрүп алууга даяр», — деди.
Брюс: «Америка Кошмо Штаттары өлкөнү турукташтыруу, улуттук институттарды кайра куруу жана бардык сириялыктардын тынчтык, коопсуздук жана бакубатчылыкка болгон үмүт-тилектерин ишке ашыруу аракеттеринде Сирия өкмөтүнө өз колдоосун сунуштайт», — деген пикирин билдирди.
