Израилдин Коргоо министри Исраил Кац ишемби күнү Израилдин көзөмөлүндө калган Газанын бөлүгүндө кыйратуу иштерин улантууну армияга буйруганын билдирди. Бул аракет ок атышууну токтотуу жана туткундарды алмашуу боюнча келишимдин биринчи этабынын алкагында жүргүзүлүп жатканын белгиледи.
“Мен Израилдин коргоо күчтөрүнө (IDF) биздин көзөмөлүбүздөгү сары зонада туннелдерди жок кылууну негизги милдет катары белгилөөнү буйрук бердим. Ошондой эле аскерлерди жана жамааттарды коргоо иштерин улантуу керек,” – деп Кац X социалдык тармагында жазды.
Ал бул иштер АКШнын вице-президенти, мамлекеттик катчылар, коргоо министрлери, президенттик өкүлдөр жана CENTCOM командачылары менен болгон талкуулар менен бирге жүргүзүлүп жатканын айтты. Бул талкуулар АКШ президенти Дональд Трамптын планын ишке ашыруу жана калган аймактагы бардык террордук туннелдерди толук жок кылуу, ошондой эле ХАМАСты куралсыздандыруу зарылдыгын камтыганын айтат.
“Газаны ХАМАСтын туннелдерин жок кылуу жана ХАМАСты куралсыздандыруу аркылуу демилитаризациялоо – бул Газада жеңишке жетүү үчүн эң маанилүү стратегиялык максат,” – деп Кац билдирди.
Кац ошондой эле эң маанилүү моралдык милдет – туткундарды жана каза болгондорду үйлөрүнө кайтаруу экенин белгилеп, “бул ыйык жана маанилүү милдетти аткаруу үчүн баарын жасайбыз” деп кошумчалады.
"Газадагы ХАМАСка каршы баатыр Израиль армиясынын согушкерлеринин улуу жеңишине жетүү үчүн жалпы стратегиялык милдет - 60% дагы эле турган туннелдерди толугу менен бузуу жана ХАМАСты куралсыздандыруу аркылуу Газаны демилитаризациялоо", - деп түшүндүрдү Кац.
Бирок, эл аралык саламаттыкты сактоо жана адам укуктарын коргоо уюмдары Израилдин Газадагы аскердик чабуулдарын актоосуна бир нече жолу каршы чыгышкан.
Дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюмунун (ДССУ) маалыматы боюнча, 2023-жылдын 7-октябрынан бери Израиль ондогон ооруканага чабуул жасаган. Кеминде 32 оорукана жана 53 баштапкы медициналык борбор зыянга учураган же толугу менен жок кылынган. ДССУ Аль-Шифа, Нассер, Индонезия жана Аль-Кудс ооруканаларына жасалган ири чабуулдарды каттап, бул чабуулдар медициналык кызматкерлердин, бейтаптардын жана ичинде баш калкалаган жайкын тургундардын өлүмүнө алып келгенин билдирген.
Уюм жана башка көз карандысыз байкоочулар бул чабуулдар Газанын саламаттыкты сактоо системасын кыйратканын билдиришкен. Инкубаторлордун электр энергиясы өчкөндө ымыркайлар каза болгон, дарыгерлер кармалган жана ооруканалардын бөлүмдөрү убактылуу моргдорго айланган.
Израиль мындай объектилерди ХАМАС аскердик максаттар үчүн колдонгонун айтып, оорукана жайларын “командалык борборлор” жана туннелдердин жайгашкан жерлери деп сүрөттөгөн. Бирок ДССУ жана бир нече адам укуктарын коргоо уюмдары бул дооматтарды тастыктаган далилдер ачыкка чыгарылбаганын билдиришет.
Израиль кээде туннелдердин бар экенин көрсөтүү үчүн дрондордун видеолорун же диаграммаларды жарыялаган, бирок булар көз карандысыз текшерүүдөн өткөн эмес. Журналисттердин жана эл аралык байкоочулардын бул жерлерге кирүү боюнча чакырыктары көбүнчө жоопсуз калган.
ХАМАС менен Израилдин ортосундагы аймактык жана эл аралык ортомчулук аркылуу түзүлгөн Газадагы ок атышууну токтотуу келишими 10-октябрда күчүнө кирген, бирок Израиль аны бир нече жолу бузган.
Биринчи этапта Израилдик туткундарды палестиналык туткундарга алмаштыруу жана Израилдин жарым-жартылай чегиниши каралган. Ошондой эле Газаны калыбына келтирүү жана ХАМАСсыз жаңы башкаруу механизмин түзүү пландалган.
2023-жылдын октябрынан бери Израилдин согушу 68500дөн ашуун адамдын өмүрүн алып, 170300дөн ашуун адамды жарадар кылганын Газадагы Палестинанын Саламаттыкты сактоо министрлиги билдирген.
