Түркия Израилди «Газадагы тынчтыкты орнотуу аракеттерин өтө кыйындаткандыгы» үчүн катуу сынга алды
Тышкы иштер министри Фидан Газа башкаруусун технократтар тобуна өткөрүп берүүнүн мүмкүн болгон мөөнөттөрү талкууланганын билдирди.
Түркиянын тышкы иштер министри Хакан Фидан АКШда Египет жана Катардын расмий өкүлдөрү катышкан жогорку деңгээлдеги сүйлөшүүлөрдөн кийин Израилдин бузуулары Газадагы тынчтык планынын алга жылышын «абдан кыйындатып жатканын» билдирди.
АКШ, Түркия, Египет жана Катар жума күнү Майамиде Газадагы кырдаалды талкуулоо үчүн жолугушту. Сүйлөшүүлөрдө Түркиянын өкүлү болгон Фидан ишемби күнү журналисттер менен жолугушууларынын чоо-жайын бөлүштү.
Ал Шарм-эль-Шейх тынчтык саммитинде жетишилген келишимдин негизинде ишке кирген Газа тынчтык планынын ишке ашырылышынан бир топ убакыт өткөнүн белгиледи.
«Азыр акыркы туткун боштондукка чыккандан кийин алгачкы этап толугу менен аяктагандан кийин экинчи баскычка өтүү боюнча шарттар талкууланып жатат. Мүмкүн Шарм-эль-Шейхтен кийин кечээки жыйын эң маанилүүсү болду. Ачык айтканда, биз кечке чейин ар кандай форматтарда жана шарттарда жолугушууларды уланта бердик», — деди ал.
Жыйын үмүттөндүргөндөй болгонун айткан Фидан тараптарга биринчи баскычта кездешкен көйгөйлөрдү кенен талкуулоо мүмкүнчүлүгү болгонун белгиледи.
«Өзгөчө биз, Түркия катары, ок атууну токтотуу режими менен байланыштуу бузулуулар тынчтык планын тобокелге салып, экинчи баскычка өтүүгө олуттуу коркунучтарды жаратып жатканын так айттык. Айрыкча Израилдин улантып жаткан бузулуулары процессти өтө кыйындатып жатат. Биз көргөн нерсе — бардык тараптар бул маселе боюнча бирдей пикирде жана мунун алдын алуу боюнча ар кандай сүйлөшүүлөрдү өткөрдүк», — деди ал.
Газаны кайра куруу жана башкаруу
Газаны кайра куруу боюнча алдын ала изилдөө экинчи фазага өтүүнүн алкагында бааланганын баса белгилеген Фидан Түркиянын кызыл сызыктарын бул үч параметр менен кыскача баяндады: Газаны газалыктар башкарышы керек. Газанын аймактык бүтүндүгү сакталып калышы керек жана аны эч кандай жол менен бөлүүгө болбойт. Газада жасалган бардык нерсе газалыктардын пайдасы үчүн болушу керек.
Технократ комитети жана турукташтыруу күчү
Газаны башкарууну технократ комитетине өткөрүп берүүнүн мүмкүн болгон мөөнөттөрү, ошондой эле Тынчтык кеңешин түзүү жана Эл аралык турукташтыруу күчүн параллель түзүү боюнча талкуулар жүргүзүлгөнүн белгилеген Фидан: "Мен бул Шарм-эль-Шейхтен берки эң жогорку деңгээлдеги эң маанилүү жолугушуу деп эсептейм", - деди.
Фидан ошондой эле гуманитардык жардамдын маанисине көңүл буруп, президент Режеп Таййип Эрдоган бул маселе боюнча өтө сезимтал экенин кошумчалады.