АКШнын Хиросиманы атомдук бомбалоосунун 80 жылдыгында жапон лидерлери өзөктүк куралсыз дүйнөнү курууга чакырыктарын дагы бир жолу кайталашты.

Япониянын премьер-министри Шигеру Ишиба NHK телеканалына берген интервьюсунда өз өлкөсү глобалдык өзөктүк куралсызданууну жактай турганын ырастап, Япония согуш учурунда атомдук бомба чабуулунан жапа чеккен жалгыз өлкө экенин баса белгиледи.

Шаршемби күнү Хиросима Тынчтык мемориалдык паркындагы аземде сүйлөгөн сөзүндө Ишиба: «Мен Хиросима Тынчтык мемориалдык музейине болгон сапарымда бул чыдагыс азаптар жана эскерүүлөр унутулбашы жана келечек муундарга өткөрүлүп берилиши керек деген чечкиндүүлүгүмдү дагы бир жолу ырастадым», - деди.

Ишиба кийинчерээк X аркылуу төмөнкүлөрдү бөлүштү: «Хиросимага өзөктүк бомба ташталгандан бери сексен жыл өттү. Мен бул шаарды заматта күйгүзүп урандыга айландырган окуяда каза болгондордун рухун урматтоо менен эскерем».

Хиросиманын мэри Казуми Мацуи Орусиянын Украинадагы согушунун жана Израилдин Газа операциясынын фонунда «дүйнөлүк аскерий күчтөрдүн тенденциясы ылдамдап баратканын» эскертти.

«Бул окуялар эл аралык коомчулук тарыхтын трагедияларынан үйрөнүшү керек болгон сабактарды көз жаздымда калтырат», - деди ал.

 Азем 1945-жылы 6-августта АКШ Хиросимага атомдук бомба таштаган так убакытта, саат 08:15те (шейшемби күнү 23:15) башталды.

Аман калгандардын саны азайып баратат.

Жардыруу шаарды талкалап, ошол жылдын аягына чейин болжол менен 140 000 адамдын өмүрүн алган. Кийинки ондогон жылдар ичинде дагы миңдеген адамдар радиацияга байланыштуу оорулардан жапа чеккен.

6-августта «Кичинекей бала» (Little Boy) бомбасы ташталгандан үч күн өткөндөн кийин, 9-августта Нагасакиге дагы бир атомдук бомба ташталып, 74 000 адам каза болгон. Япония империясы 15-августта багынып берип, Экинчи дүйнөлүк согуш аяктаган. Хиросима бүгүн 1,2 миллион калкы бар гүлдөп жаткан мегаполис болсо да, кол салуулар көптөрдүн эсинде жандуу бойдон калууда.

Аземдин алдында курман болгондорду эскерүү үчүн 55 миңдей адам мемориалга тизилди.

Хиросиманын мэри Мацуи Казуми мемориалга курман болгондордун жаңыланган тизмесин койду. Тизмеде азыр 349 246 ысым бар.

Кол салууда жакындарын жоготкон үй-бүлөлөр таңга маал дуба кылуу үчүн аянтка толушту. Майыптар коляскасында небересинин коштоосунда аянтка келген 96 жаштагы Йошие Йокояма журналисттерге анын ата-энеси жана чоң энеси жардырууда курман болгондугун айтты.

Йокояма: «Чоң атам жардыруу болгондон кийин дароо каза болду, атам менен апам рак оорусунан каза болушту. Кайын энем менен кайын атам да каза болушкандыктан, согуштан кайткан жолдошум аларды көргөн жок. Эл дагы эле кайгырып жатат», - деди.

 Шаршемби күнкү аземге 120га жакын өлкө жана аймактар, анын ичинде Тайвань жана Палестинанын өкүлдөрү биринчи жолу катышты. Жардыруулар үчүн эч качан расмий түрдө кечирим сурабаган АКШ бул аземге Япония элчиси аркылуу катышты. Орусия менен Кытай катышкан жок.

Тынчтык билдирүүсүндө Казуми дүйнөлүк лидерлерди Хиросимага барууга жана өзөктүк куралдын кыйроосуна өз көзү менен күбө болууга чакырды. Ал диалогго жана ишенимге негизделген жаңы эл аралык коопсуздук негизин түзүү зарылдыгын белгиледи.

Хиросима менен Нагасакидеги атомдук бомбалоодон аман калгандардын саны 100 000ден төмөн түшүп, алардын орточо жашы 86дан ашкандыктан, аткаминерлер менен активисттер бул күбөлүктөрдү келечек муундар үчүн сактоонун актуалдуулугун баса белгилешүүдө.