Пакистан АКШ-Израиль менен Иран согушун токтотууда негизги ортомчу катары алдыга чыгып жатат

Пакистан өзүн АКШ менен Израилдин Иранга каршы согушун токтотуу үчүн негизги арачылык кылуучу катары көрсөткөнгө аракет кылып жатат; кабарлар Исламабад бул жумада саммит өткөрүшү мүмкүн экенин жана анда АКШ вице-президенти менен Иран парламентинин спикерин тынчтык сүйлөшүүлөргө чогултушу ыктымал экенин билдирүүдө.

Пакистандын Тышкы иштер министрлигиндеги булактар ​​дүйшөмбү күнү Anadolu агенттигине АКШнын делегациясы мүмкүн болгон сүйлөшүүлөр үчүн Пакистанга "бир-эки күндүн ичинде" келерин, бирок Иран ишенбөөчүлүктөн улам "дагы эле даяр эмес" экенин билдиришти.

Financial Times гезитинин жолугушууга тааныш эки булакка шилтеме жасап жазганына караганда, Пакистандын армиясынын командачысы Асим Мунир жекшемби күнү АКШнын президенти Дональд Трамп менен жолуккан.

Израилдин расмий булактары Axios басылмасына Ак үйдүн атайын өкүлдөрү Стив Виткофф жана Жаред Кушнерден тышкары, вице-президент Ж.Д. Вэнс дагы ушул дем алыш күндөрү Исламабадда Ирандын Ислам кеңешүү жыйынынын башчысы Мухаммед Багер Галибаф баш болгон ирандык расмий өкүлдөр менен пландаштырылган тынчтык саммитине катыша аларын билдиришти. 

Пакистандын премьер-министри Шахбаз Шариф ошондой эле Ирандын президенти Масуд Пезешкиан менен сүйлөшкөнүн жана Исламабад аймакта тынчтык орнотууга жардам берүүгө убада бергенин айтты.

Шариф Пезешкиан менен «Перс булуңундагы оор кырдаалды» талкуулаганын жана Пакистан «тынчтыкты алга жылдырууда конструктивдүү ролду ойноого» умтулганын билдирди.

Эки лидер акыркы айда бир нече жолу сүйлөшүштү; Рамазан айы жана андан кийинки Орозо айт майрамдары менен жакшы каалоо-тилектерин айтышуудан тышкары, алар Пакистандын АКШ жана Израиль менен болгон чыр-чатактын токтошуна болгон үмүтүн дагы бир жолу тастыкташты.

Шариф Пезешкианды Перс жаңы жылы (Нооруз) менен куттуктаганын жана алар ошондой эле «Перс булуңундагы оор кырдаалды талкуулап, чыңалууну басаңдатуу, диалог жана дипломатияга шашылыш муктаждык жөнүндө макулдашканын» айтты.

IRNA расмий маалымат агенттигинин маалыматы боюнча, Ирандын Тышкы иштер министрлигинин өкүлү Исмаил Бакаи «айрым дос өлкөлөрдөн АКШнын согушту токтотуу үчүн сүйлөшүүлөрдү жүргүзүүнү суранып жатканын көрсөткөн билдирүүлөр алынганын» билдирди.

Түркия, Пакистан жана Египет

Axios агенттигинин америкалык булагына шилтеме жасап билдиргенине караганда, Түркия, Пакистан жана Египет акыркы эки күндүн ичинде Вашингтон менен Тегерандын ортосундагы билдирүүлөрдү жеткирүүгө жардам беришти.

Axios кабарында үч өлкөнүн тышкы иштер министрлери Ак үйдүн өкүлү Виткофф жана Ирандын тышкы иштер министри Аббас Аракчи менен өз-өзүнчө сүйлөшүүлөрдү өткөргөнү айтылган.

Axios агенттигине берген маегинде булак: «Ортомчулук уланып жатат жана прогресске жетишилүүдө. Сүйлөшүүлөр согушту токтотуу жана бардык маселелерди чечүү жөнүндө болууда. Жакында жооп алабыз деп үмүттөнөбүз», - деди.

Пакистандын вице-премьер-министри жана тышкы иштер министри Исхак Дар ирандык кесиптеши Аракчи менен «акыркы аймактык окуяларды» талкуулоо үчүн жолугушту.

Өлкөнүн Тышкы иштер министрлигинин билдирүүсүндө: «(Эки тарап тең) аймакта жана андан тышкары жерлерде тынчтыкты, коопсуздукту жана туруктуулукту чыңдоо үчүн диалогдун жана дипломатиянын маанилүүлүгүн баса белгилешти. Эки тарап тең өнүгүп жаткан кырдаал боюнча тыгыз байланышта болууга макул болушту», - деп айтылат.

Пакистан өткөн жылдан бери Сауд Арабиясы менен өз ара коргонуу келишимине ээ болуп, көп жылдык коргонуу байланыштарын бекемдеп келет.

Келишимде «кайсы бир өлкөгө каршы кол салуу эки өлкөгө каршы кол салуу катары каралат» деп айтылат. 

Шариф жана армиянын башкы маршалы Мунир ушул айдын башында Эр-Риядда мураскор ханзаада Мухаммед бин Салман менен жолугушту.

Исламабад ошондой эле Ирандын жогорку лидери Али Хаменеинин өлтүрүлүшүн айыптап, анын уулу жана мураскору Можтабаны кызматка киришүүсү менен куттуктады.