САЯСАТ
2 мүнөт окуу
АКШ эки кытай жаранын жасалма интеллект чипинин экспорту боюнча кармады
Адилет министрлиги Калифорнияда жайгашкан дуэт он миллиондогон долларлык сезгич жасалма интеллект чиптерин Кытайга лицензиясыз Түштүк-Чыгыш Азия аркылуу жөнөткөн деп айыптоодо. Күнөөлүүлөр 20 жылга чейин эркинен ажыратылышы мүмкүн.
АКШ эки кытай жаранын жасалма интеллект чипинин экспорту боюнча кармады
Geng and Yang are charged under the Export Control Reform Act, a felony punishable by up to 20 years in prison. / Photo: Reuters / Reuters
6 Август 2025

АКШ эки кытай жаранын жасалма интеллект (ЖИ) колдонмолору үчүн колдонулган сезимтал микрочиптерди мыйзамсыз сатты деп айыптап, камакка алды. Бул тууралуу АКШнын Адилет министрлиги билдирди. Бул окуя Кытайда эки америкалык жаран кармалгандан бир нече күн өткөндөн кийин болду.

Министрликтин билдирүүсүнө ылайык, Чуань Генг жана Шивей Янг аттуу жарандар 2022-жылдын октябрынан 2025-жылдын июлуна чейин АКШнын Соода министрлигинен лицензия албай туруп, "жасалма интеллект колдонмолору үчүн колдонулган он миллиондогон долларлык сезимтал микрочиптерди" экспорттогон деп айыпталууда. Бул ишти алар Калифорниядагы Эл Монте шаарында жайгашкан ALX Solutions компаниясы аркылуу ишке ашырышкан.

Билдирүүдө айтылгандай, компания үч жыл ичинде 20дан ашык жүктү Малайзия жана Сингапурдагы логистикалык компанияларга жөнөткөн, андан кийин алар Кытайга өткөрүлгөн.

"ALX Solutions" экспорт кылынган товарлар үчүн түздөн-түз төлөм алган эмес. Анын ордуна компания Гонконг жана Кытайдагы компаниялардан, анын ичинде 2024-жылдын январында Кытайдагы компаниядан алынган 1 миллион долларлык төлөмдөрдү алган," - деп айтылат билдирүүдө.

Генг жана Янг "Экспортту көзөмөлдөө реформасы мыйзамын бузган" деп айыпталып, бул кылмыш үчүн 20 жылга чейин эркинен ажыратуу жазасы каралган.

Өлкөдөн чыгуу тыюулары күчөдү

АКШнын бул камакка алуусу Кытай эки америкалык жаранга "чыгууга тыюу салуу" чарасын киргизгенден бир нече күн өткөндөн кийин болду. Бул жарандардын бири АКШ өкмөтүнүн кызматкери, экинчиси жогорку даражадагы банкир болгон.

АКШнын Мамлекеттик департаменти 22-июлда АКШнын Патент жана соода маркалары боюнча кеңсесинин кызматкери үч айдан ашык убакыттан бери Кытайдан чыга албай жатканын тастыктады. Бул адам, ошондой эле АКШнын армиясынын ардагери, визалык арызында өкмөттүк кызматкер экенин көрсөтпөгөнү айтылууда.

Анын алдында Шанхайда төрөлгөн АКШ жараны жана Wells Fargo банкынын директору Мао Ченюэ Кытайга иш сапары менен барган учурда чыгууга тыюу салынган. Ал АКШга кайта албай жатат, ал эми Wells Fargo компаниясы Кытайга кызматкерлердин сапарларын убактылуу токтотту.

Кытайдын Тышкы иштер министрлиги Маонун чыгууга тыюу салынганын тастыктап, бул "кылмыш ишин иликтөөнүн" бир бөлүгү экенин айтты, бирок кошумча маалымат берген жок. "Кытайда жүргөн ар бир адам, кытай же чет элдик болобу, Кытайдын мыйзамдарын сакташы керек," - деди министрликтин өкүлү Го Цзякун.

Чыгууга тыюу салуу чаралары АКШда кытай-америкалык инженер Чэнгуан Гонг 3600дөн ашык аскердик колдонууга арналган сезимтал файлдарды уурдоого күнөөлүү деп табылган учурга туш келди. Бул тууралуу Адилет министрлигинин 21-июлда жарыяланган билдирүүсүндө айтылган.

АКШ бийлиги Гонгдун Кытайдын "талант программалары" менен байланышы бар экенин жана Пекин үчүн аскердик деңгээлдеги инфракызыл жана радар технологияларын иштеп чыгууну сунуштаганын билдирди.

ТийиштүүTRT Global - Exit bans, corporate curbs, and espionage fears: China-US tensions escalate ahead of trade talks

Иликте
Аймактык чыңалуу күчөгөндүктөн Түркия менен Иран күнүмдүк чек ара өтүүлөрүн токтотушту
Хизбулла согушка кошулгандан кийин Израиль Ливанда 31 адамды өлтүрдү
АКШ менен Израилдин аба соккулары Ирандын борборундагы Ганди ооруканасын бутага алды
Али Ларижани: Иран АКШ менен сүйлөшүү жүргүзбөйт
Президент Эрдоган Еврокомиссиянын төрайымы менен сүйлөштү
Президент Эрдоган Сауд Арабиянын мураскор ханзаадасы менен телефон аркылуу сүйлөштү
Хаменеинин өлтүрүлүшүнөн кийин Карачидеги АКШнын консулдугунда кандуу кагылышуу болду
Ирандыктар Израиль менен АКШнын чабуулдарынан улам Али Хаменеинин өлтүрүлүшүнөн кийин көчөгө чыгышты
Израиль Иран чабуулдарынан кийин Рафахты жаап, Газаны кайрадан толугу менен обочолонтуп койду
Трамп АКШ түздөн-түз кошулган Иранга каршы чабуулдар «эркиндикти» алып келүүгө багытталганын айтты
Түркия АКШ менен Израилдин Иранга кол салуусун дароо токтотууну талап кылууда
Ирандын жогорку лидери Хаманеи өлтүрүлдү
Сүрөттөрдө: АКШ жана Израиль Иранга «алдын алуучу сокку» урду, кагылышуу коркунучу күчөдү
Иран жооп кайтарды: Израиль жана Перс булуңундагы АКШнын базалары бутага алынды
Трамп АКШнын Иранда "кеңири масштабдуу согуштук операцияларды" баштаганын жарыялады