Түркиянын тышкы иштер министри Хакан Фидан Америка Кошмо Штаттары да, Иран да өзөктүк келишимди жандандыруу аракеттеринде ийкемдүүлүк белгилерин көрсөткөнүн билдирип, сүйлөшүүлөрдүн алкагын кеңейтүү аймакты кайрадан кагылышууга түртүшү мүмкүн экенин эскертти.
Financial Times гезитине бейшемби күнү маалымат берген Фидан, Вашингтондун Ирандын уран байытууну толугу менен токтотуу боюнча көптөн берки талабын жумшартууга даяр экенин белгиледи — бул мурунку сүйлөшүүлөрдөгү негизги тоскоолдук болгон.
Фидан Financial Times гезитине: “Америкалыктардын Ирандын уран байытуусуна ачыкча белгиленген чектердин ичинде чыдамкайлык менен мамиле кылууга даяр экенин көрүү оң абал”,- деди.
Өзөктүк куралдарды жайылтпоо келишимине тарап болгон Иран, байытуу процесси эгемендүү укук экенин дайыма жактап келет.
Фидан Тегеран байытуу деңгээлине чектөөлөрдү коюуга жана 2015-жылдагы өзөктүк келишимге окшош катуу текшерүүлөрдү кабыл алууга даяр көрүнгөнүн билдирди.
Сүйлөшүүлөрдү кеңейтүү келишимге коркунуч келтириши мүмкүн
Бирок, Фидан Ирандын баллистикалык ракета программасын жана аймактык куралдуу топторду колдоону камтыган сүйлөшүүлөрдү кеңейтүүгө каршы олуттуу эскертүү берди.
АКШ делегациялары менен Иран бийликтеринин ортосундагы кыйыр сүйлөшүүлөр өткөн жумада Маскатта кайрадан башталды; бул Вашингтондун июнь айында Израилдин Иранга каршы жүргүзгөн 12 күндүк согушуна катышкандан берки алгачкы байланышы болду.
Эки тарап тең жыйынды конструктивдүү деп мүнөздөштү.
АКШнын мурунку талаптарынын арасында Ирандын ракеталык арсеналына жана Хизбулла менен хуситтер сыяктуу топторго берген колдоосуна чектөөлөр бар болсо, президент Дональд Трамп жакында эле ядролук келишимдин гана "кабыл алынарлык" экенин билдирген.
Фидан Түркия да кирген аймактык державалардын өзөктүк маселени жабыркатпастан, кеңири коопсуздук маселелерин чече турган "креативдүү идеялардын" үстүндө иштеп жатканын билдирди.
Туруктуу келишим үчүн Иран менен кошуналарынын ортосундагы ишенимди кайра куруу зарыл экенин баса белгилеген Фидан: "Аймактагы өлкөлөр менен ортодо чоң ишеним тартыштыгы бар жана бул маселени чечүү шарт", — деди.
