Президент Режеп Тайип Эрдоган бейшемби күнү Кувейт, Катар жана Оманды камтыган үч күндүк Перс булуңу сапарын аяктады. Бул сапарлардын натыйжасында 24 келишимге, өз ара түшүнүшүү меморандумдарына жана биргелешкен декларацияларга кол коюлду.
Эрдоган бул үч өлкөгө алардын лидерлеринин чакыруусу менен 21–23-октябрь күндөрү барды. Сапардын жүрүшүндө эки тараптуу мамилелерди чыңдоо жана Газадагы кырдаал баш болгон аймактык жана глобалдык маселелерде кызматташтыкты кеңейтүү темалары талкууланды.
Кувейт
Эрдоган сапарын Кувейттен баштады. Эмир Мешал аль-Ахмед аль-Жабер аль-Сабах Эрдоганды Баян сарайында расмий азем менен тосуп алды.
Эки лидер жекеме-жеке жана делегациялык жолугушууларды өткөрүп эки тараптуу мамилелерди карап чыгышты, ошондой эле аймактык жана эл аралык жагдайлар боюнча пикир алмашышты.
Эрдоган Газадагы ок атышпоо келишимин сактоонун маанилүүлүгүн баса белгилеп, туруктуу тынчтык үчүн эки мамлекеттүү чечимдин зарылдыгын кайталады. Мусулман өлкөлөрүн биримдикке чакырган Эрдоган, Түркиянын Сирия үчүн жакшы келечек куруу темасында Араб өнөктөштөрү менен кызматташууну каалаганын билдирди.
Сүйлөшүүлөрдөн кийин Эрдоган Кувейттин эмирине Түркиянын ата мекендик өндүрүшүндөгү Togg электромобилин белек кылды.
Эки өлкөнүн ортосунда кол коюлган келишимдердин арасында:
Деңиз транспорту боюнча келишим, Деңизчилердин күбөлүктөрүн эки тараптуу түрдө таануу боюнча өз ара түшүнүшүү меморандуму, Энергетикалык кызматташтык боюнча өз ара түшүнүшүү меморандуму жана Түркиянын Инвестициялык кеңсеси менен Кувейттин Түз инвестицияларды илгерилетүү башкармалыгынын (KDIPA) ортосунда Түз инвестицияларды илгерилетүү боюнча өз ара түшүнүшүү меморандуму бар.
Кувейт эмири Эрдогандын урматына расмий кечки сый тамак уюштурду.
Катар
Эрдоган экинчи аялдамасы Дохада Хамад эл аралык аэропортунда расмий азем менен тосуп алынды. Андан кийин ал Катардын эмири Шейх Тамим бин Хамад Аль Тани менен Амири Кеңешинде жолугушту.
Жолугушууларда коргонуу, соода, энергетика жана инвестиция жаатындагы кызматташтыкты бекемдөө, ошондой эле Палестинадагы окуялар талкууланды. Эрдоган Түркия менен Катар мамилелерин “мыкты” деп мүнөздөп, эки өлкөнүн стратегиялык өнөктөштүгү аймактык туруктуулукта маанилүү роль ойной турганын айтты.
Лидерлер Түркия-Катар жогорку стратегиялык комитетинин 11-жыйынына тең төрагалык кылышты. Жыйында төмөнкү жаңы кызматташтык келишимдерине кол коюлду:
Стратегиялык өнүктүрүүнү пландаштыруу боюнча өз ара түшүнүшүү меморандуму, Коргоо өнөр жайы кызматташтыгы боюнча өз ара түшүнүшүү меморандуму, Жогорку стратегиялык комитеттин жыйынынын биргелешкен декларациясы жана эки өлкөнүн соода министрликтеринин ортосундагы Биргелешкен министрлик декларациясы.
Катардын эмири Эрдогандын урматына кечки тамак берди.
Оман
Эрдоган Перс булуңуна сапарынын акыркы аялдамасы Маскат болду. Эрдоганды Омандын султаны Хайсам бин Тарик Аль-Алам сарайында расмий түрдө тосуп алды.
Эки лидер эки тараптуу жана аймактык маселелерди талкуулап, Палестина маселеси боюнча бирдей көз караштарын жана диалогго негизделген дипломатиянын маанисин баса белгилешти. Эрдоган Омандын аймактык чыр-чатактардагы ортомчу ролун жогору баалап, Түркия менен Омандын Газадагы эки мамлекеттүү чечимди колдоо аракеттерин улантарын айтты.
Эрдоган Султан аль-Хайсамга кызыл Togg электр унаасын белекке берип, андан кийин коргонуу, энергетика, тоо-кен, өнөр жай, жогорку билим берүү, медиа жана визадан бошотуу сыяктуу көптөгөн тармактарды камтыган кол коюу аземине катышты.
Кол коюлган келишимдердин арасында төмөнкүлөр бар:
Тоо-кен жана маанилүү минералдар боюнча меморандум, Аскердик кызматташтык боюнча меморандум, Өнөр жай кызматташтыгы боюнча меморандум, илим, технология жана инновация боюнча меморандум, Атаандаштыкты коргоо боюнча меморандум, Медиа жана байланыш боюнча меморандум, Коргоо өнөр жайы кызматташтыгы боюнча меморандум, Түркиянын Байлык фонду менен Омандын Инвестиция башкармалыгынын ортосундагы стратегиялык кызматташтык келишими, ошондой эле түрк жана оман компанияларынын ортосундагы ар кандай өнөктөштүк жана кызматташтык келишимдери.
Андан тышкары, Түркиянын Маариф фонду Оманда мектептерди ачуу үчүн жер бөлүп берүү боюнча кызматташуу келишимине жана катардагы паспорт ээлерине визадан бошотууну тааныган эки биргелешкен декларацияга кол коюлду.
Султан Хайсам уюштурган түшкү тамактан кийин Эрдоган Маскаттан чыгып Түркияга кайтып келди жана үч күндүк сапарын аяктады.
