Түркиянын президенти Режеп Таййип Эрдоган шейшемби күнү, Батыш өлкөлөрүнүн Палестина мамлекетин таануу чечимдерин жөнөкөй таануу чечими катары эмес, эки мамлекеттүү чечимге алып баруучу процесстин негизи катары көргүсү келгенин билдирди.
Эрдоган бул билдирүүсүн Египетте Израилдин Газага каршы эки жылдык согушун токтоткон ок атышпоо келишимине кол коюлгандан кийин айтты.
“Ушул этапта эки мамлекетүү чечимге карай аракеттерди арттыруу абдан маанилүү. Батыш өлкөлөрүнүн, өзгөчө Улуу Британия менен Франциянын Палестина мамлекетин таануу чечимдерин жөн гана таануу эмес, эки мамлекеттүү чечимге карай негизги кадамдар катары көргүбүз келет. Антпесе жасалган кадамдар толук болбой, максатына жетпей калат,” – деди Эрдоган.
Эрдоган Түркия үчүн Палестина маселесинин жалгыз чечиминин 1967-жылдагы чек араларга негизделген, борбор шаары Чыгыш Кудс болгон көз карандысыз, эгемен жана географиялык жактан интеграцияланган Палестина мамлекетинин түзүлүүсү экенин баса белгиледи.
Египет, Катар жана Түркия АКШнын президенти Дональд Трамп менен бирге Газа тилкесинде ок атышпоо келишиминин текстине кол коюшту. Кол коюудан мурун Трамп бул документ алдыдагы эрежелерди жана жоболорду аныктай турганын айтты.
Эрдоган “Бул кол тамгалар жөн гана символикалык эмес — алар биздин тынчтыкка болгон берилгендигибизди жана тарыхтын бир бөлүгү экенин көрсөтөт,” – деди.
‘Газа геноциди унутулбашы керек’
Түркиянын президенти Израилдин ок атышпоо келишимдерин бузууларын сынга алып, Түркия менен АКШ тынчтык келишимин ишке ашырууга чечкиндүү экенин айтты.
“Израиль коңшуларын басып алуу менен эч кандай жыйынтыкка жете албашы толук айкын. Нетаньяху өкмөтүнүн геноцидге каршы реакцияларды антисемитизм менен байланыштырган аракеттери да бул жерде натыйжасыз болду,” – деди Эрдоган.
Газа калкынын башынан өткөргөн кыйынчылыктардын унутулбашы керектигин эскерткен Эрдоган, гуманитардык апааттын күчөшүнө жол бербөө үчүн дипломатиялык көңүл бурууну улантуу зарылдыгын баса белгиледи.
Президент “Газадагы геноцид унутулбашы үчүн аракеттерди улантышыбыз керек,” – деди.
Эрдоган ошондой эле Трамп менен болгон дипломатиялык сүйлөшүүлөрдүн маанилүү экенин айтып, муну уланта тургандарын билдирди.
Газаны калыбына келтирүү кеңири колдоону талап кылат
Президент Эрдоган Анкаранын учурда Газаны кайра курууга кайсы тараптар катыша аларын талкуулап жатканын белгилеп, Перс булуңундагы өлкөлөрдү, АКШны жана Европаны колдоого чакырды.
Эрдоган Палестина аймагындагы калыбына келтирүү долбоорлорун тез арада ишке ашыруу үчүн каржылоо камсыздаларына ишенерин билдирди.
Газадагы гуманитардык абалга токтолгон президент Газаны калыбына келтирүү өтө маанилүү экенин жана кыш келгенге чейин анын калкынын турак жай муктаждыктарын камсыз кылууга убада берди.
Египеттин Шарм-эш-Шейх шаарындагы Газа тынчтык саммитинен кайтып келе жатканда Эрдоган учакта журналисттерге “Кыш келгенге чейин Газадагы адамдардын турак жай муктаждыктарын камсыз кылуу үчүн тынымсыз иштейбиз,” – деди.
Түркиядан 350 фуранын Газага киргенин кабарлаган Эрдоган, ХАМАС менен Израилдин ортосундагы келишим аймакка күнүнө кеминде 600 жүк ташуучу унаанын кирүүсүн көздөгөнүн кошумчалады.
