29-Октябрь Республика күнүндө президенттик комплекстин маңдайында жайгашкан Бештепе улуттук токой паркында Түрк тили мекемеси орноткон Орхон жазма эстеликтеринин ачылыш аземи өттү. Ага Түркиянын президенти Режеп Таййип Эрдоган жана 30-октябрда Анкарада өткөн Түрк Мамлекеттер Уюмунун 13-саммитине катышуу үчүн келген түрк мамлекеттеринин жетекчилери катышты.
Түрк тили мекемеси тарабынан түп нускаларынын өлчөмүндө жасалган Күлтегин, Билге каган жана Билге Тонюкук жазма эстеликтеринин көчүрмөлөрү Бештепе улуттук токой паркында Түркиянын 16 тарыхый мамлекетинин желектери да жайгашкан аймакка орнотулду.
Күлтегин жазма эстелиги
Күлтегин жазма эстелиги Көктүрк кагандарынын бири Билге каган тарабынан 731-жылы каза болгон иниси Күлтегиндин элесин түбөлүккө калтыруу максатында тургузулган. Эстелик жайгашкан мемориалдык комплекс 732-жылы бүткөрүлгөн.
Билге каган жазма эстелиги
734-жылы каза болгон Көктүрк каганы Билге кагандын элесин түбөлүккө калтыруу жана түрк элине түбөлүктүү насаат калтыруу максатында эстелик 735-жылы анын уулу Теңри каган тарабынан тургузулган.
Билге Тонюкук жазма эстеликтери
Билге Тонюкук жазма эстеликтерин Экинчи Көктүрк каганатынын түптөлүшүнө жана чыңдалышына чоң салым кошкон мамлекеттик ишмер, кеңешчи жана кол башчы Билге Тонюкук көзү тирүүсүндө тургузган. Эстеликтерде алардын тургузулган датасы көрсөтүлгөн эмес, бирок 725-жылга таандык деп эсептелет.
Күлтегин, Билге каган жана Билге Тонюкук жазма эстеликтери түрк тилиндеги эң байыркы жана мазмуну жагынан эң кеңири жазма мурастар катары кабыл алынууда. Тарыхый окуяларды баяндаган таасирдүү тексттер түрк тилинин, адабиятынын жана мамлекеттик башкаруу түшүнүгүнүн маанилүү булактарынын катарына кирет.
Түрк тилинин эң байыркы күбөлөрү жана түрк дүйнөсүнүн бекем бир туугандыгынын мөөрү болгон түбөлүктүү таш эстеликтер борбор Анкарадагы президенттик комплекстин маңдайында жайгашкан Бештепе улуттук токой паркында зыяратчыларды күтүүдө.
