АКШ Иран менен түзүлгөн тынчтык келишиминин алкагында кемелер Ормуз кысыгынан акысыз өтөрүн жарыялады, бирок Тегеран кандайдыр бир экономикалык пайда алуудан мурун өз милдетин аткарышын талап кылды.
Жогорку мартабалуу жетекчилер журналисттерге Иран ала турган пайдалардын арасында согуштан талкаланган аймакты калыбына келтирүү үчүн 300 миллиард долларлык фонд бар экенин, бирок каражаттын бөлүнүп берилиши "натыйжага жараша болорун" айтышты.
Жетекчилер АКШнын президенти Дональд Трамп, вице-президент Ж.Д. Вэнс жана Иран парламентинин спикери Моуаммед Багер Калибафтын жекшемби күнү өз ара түшүнүшүү меморандумуна электрондук түрдө кол коюшканын билдиришти.
Атын атагысы келбеген бир америкалык жетекчи: "Президент Трамп бул процесске олуттуу карай турганын көрсөтүү үчүн ага жеке өзү кол коюуну каалады", - деди.
Вэнс CNNге: "Өз ара түшүнүшүү меморандуму бир жарым барак узундугунда, ошондуктан ал жалпы документ", - деди.
Вэнс ушул аптада тараптардын ортосундагы сүйлөшүүлөргө жетекчилик кылат жана Швейцариянын Женева шаарында өтүүчү физикалык кол коюу аземине катышары күтүлүүдө.
Ормуз кысыгынын нормалдашуусу
Кол коюу Иран менен Америка Кошмо Штаттары толук кандуу тынчтык келишими боюнча иштөөгө аракет кыла турган 60 күндүк мезгилди баштайт.
АКШнын расмий өкүлү сүйлөшүүдө: "Өзөктүк сүйлөшүүлөргө артыкчылык бергибиз келет", - деди
Бирок, мунай бааларынын өсүшүнүн дүйнөлүк экономикалык таасиринен улам Ормуз кысыгындагы тоскоолдук шашылыш артыкчылык болуп саналат.
Вэнс CNBC телеканалына берген маегинде Иран менен кысыктын "узак мөөнөттүү келечекте өтмөк акысы алынбай турган" шартта кайрадан ачылышы боюнча өз ара түшүнүшүү бар экенин жана бул маселе техникалык сүйлөшүүлөрдө карала турган темалардын бири болгонун айтты.
Трамп кысыктын жума күнүнөн баштап "толугу менен ачык" болорун айтты, бирок миналарды тазалоо боюнча "издөө" иштеринин уланып жатканын кошумчалады.
АКШнын расмий өкүлү кемелердин кыймылы "бир нече жуманын ичинде" согушка чейинки деңгээлге кайтып келерин, бирок "жүк ташуунун олуттуу өсүшү байкалып жатканын" айтты.
Бирок, Ирандын Тышкы иштер министрлиги дүйшөмбү күнү келишим Иранга Ормуз кысыгынан өткөн кемелерден "транзиттик төлөмдүн" ордуна деңиз кызмат акысын алууга мүмкүндүк берерин билдирди.
