2024-жылы дүйнө жүзү боюнча каза болгон гуманитардык кызматкерлердин жарымына жакыны Газа тилкесинде каза тапкан, анда Израилдин чабуулдарынан 183 гуманитардык кызматкер курман болгонун Бириккен Улуттар Уюму шейшемби күнү билдирди.
БУУ жалпы 383 өлүмдү «эл аралык кайдыгерликтин уяттуу айыптоосу» деп сындап, быйылкы көрсөткүчтөр да кооптуу экенин эскертти.
2024-жылдагы көрсөткүч мурунку жылга салыштырмалуу 31 пайызга көбөйүп, Суданда 60 гуманитардык кызматкер, ал эми башка кагылышуу аймактарында ондогон адамдар каза болгон.
БУУнун маалыматына ылайык, бул өлүмдөрдүн көбүн мамлекеттик күчтөр жасаган жана каза болгондордун көбү жергиликтүү кызматкерлер болуп, алар талаада же өз үйлөрүндө бутага алынган.
Каза болгондордон тышкары, өткөн жылы 308 гуманитардык кызматкер жаракат алган, 125 киши уурдалган жана 45 киши кармалган деп БУУнун Дүйнөлүк гуманитардык күнүнө карата жарыяланган отчетунда айтылат.
«Эл аралык аракетсиздиктин уяттуу айыптоосу»
«Гуманитардык кызматкерге жасалган ар бир чабуул – бул баарыбызга жана биз жардам берген адамдарга жасалган чабуул», – деди БУУнун гуманитардык иштер боюнча жетекчиси Том Флетчер. «Мындай масштабдагы чабуулдар, жоопкерчиликсиз, эл аралык аракетсиздиктин уяттуу айыптоосу болуп саналат».
2025-жылы азыркыга чейин 265 гуманитардык кызматкер каза болгонун Aid Worker Security Database убактылуу маалыматтары көрсөтүүдө.
БУУ гуманитардык кызматкерлерге жасалган кол салуулар эл аралык мыйзамдарды бузуп, согуш жана кырсык аймактарындагы миллиондогон адамдар үчүн жардам берүү жолдорун үзгүлтүккө учуратарын баса белгиледи. «Гуманитардык кызматкерлерге жасалган зомбулук сөзсүз эмес. Бул токтотулушу керек», – деди Флетчер.
Дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюму быйыл 16 аймакта саламаттыкты сактоо мекемелерине 800дөн ашык чабуул жасалып, 1110дан ашык медициналык кызматкер жана бейтап каза болуп, жүздөгөн адамдар жаракат алганын билдирди.
Ар жылдын 19-августунда белгиленүүчү Дүйнөлүк гуманитардык күнү 2003-жылы Багдаддагы БУУнун штаб-квартирасына жасалган бомба чабуулунда каза болгон 22 адамды, анын ичинде БУУнун өкүлү Сержио Виейра де Меллону эскерет.
