Иран байытуу программасына кандайдыр бир чектөө коюудан баш тартты
Сүйлөшүүлөрдүн алдында Иран АКШ менен Израилдин уранды байытуу процессин чектөө талабын четке кагып, өзөктүк программасынын тоскоолдуксуз уланарын билдирген.
Ирандын атомдук энергия боюнча уюмунун башчысы Мухаммед Ислами Ирандын уранды байытуу процессине кандайдыр бир чектөө киргизүүдөн баш тартып, АКШ менен Израилдин талабы "ишке ашпай турганын" билдирди.
Ирандын ISNA маалымат агенттигинин бейшемби күнкү маалыматына ылайык, Мухаммед Ислами: "Душмандарыбыздын Ирандын байытуу программасын чектөө боюнча дооматтары жана талаптары жөн гана кыял", - деди.
Бул билдирүүлөр Пакистандын ортомчулугунда Иран менен АКШнын ортосунда дем алыш күндөрү боло турган сүйлөшүүлөрдүн алдында айтылды.
Уранды байытуу маселеси 20 жылдан ашуун убакыттан бери Батыштын Иран менен болгон мамилесинин өзөгүн түзүүдө. АКШ жана союздаштары Тегеранды өзөктүк курал жасоо менен айыптап, Иран бул программанын ар дайым жарандык максатта экенин жактады.
АКШнын президенти Дональд Трамп Иран согуштан кийин Иран тарабынан “уранды байытпай турганын” айтууда.
Трамп учурдагы согушка чейин Иранды атомдук курал жасоого шашылып жатканын ырастаган, бирок бул ырастоону БУУнун өзөктүк көзөмөл органы болгон Атомдук энергия боюнча эл аралык агенттик (МАГАТЭ) колдогон эмес.
Акыркы кагылышууларга алып келген 28-февралдагы АКШ менен Израилдин чабуулдары Вашингтон менен Тегеран Ирандын ядролук программасын камтыган сүйлөшүүлөрдү жүргүзүп жатканда болгон.
Израиль менен АКШ өткөн жылдын июнь айындагы 12 күндүк согуш учурунда Ирандын ядролук программасын бутага алып, уранды байытуу мүмкүнчүлүгүн жок кылганын билдиришкен.
Бирок жардыруулардан кийин Иранга таандык болгон бир нече жүз килограмм жогорку деңгээлде байытылган урандын азыр кайда экени белгисиз.
Урандын бомбаланган жердин урандыларынын астында көмүлгөндүгү болжолдонууда. Трамп социалдык тармактардагы билдирүүсүндө Иран менен АКШ "тереңге көмүлгөн бардык өзөктүк материалдарды казып алуу" үчүн биргелешип иштей аларын айткан.
Эл аралык атомдук энергия боюнча агенттигинин маалыматына ылайык, Иран өткөн жылдагы согушка чейин уранды 60 пайызга чейин байыткан. Бул көрсөткүч азыр күчүн жоготкон 2015-жылдагы өзөктүк келишимде уруксат берилген 3,67 пайыздык чектен абдан жогору жана бомба жасоо үчүн зарыл болгон 90 пайыздык деңгээлге жакын.