Казакстан жума күнү Европадагы конвенциялык куралдуу күчтөр келишимине (CFE) катышуусун токтотконун жарыялады.

Тиешелүү жарлыкка президент Касым-Жомарт Токаев кол коюп, президенттин веб-сайтында жарыяланды.

CFE келишимине 1990-жылы ноябрда Парижде НАТОго мүчө 16 мамлекеттин жана Варшава келишимине мүчө алты мамлекеттин өкүлдөрү кол коюшкан.

Келишим Атлантика океанынан Урал тоолоруна чейин созулган Европа аймагындагы согуштук танктардын, брондолгон согуштук машиналардын, 100 мм жана андан чоң калибрдеги артиллериялык системалардын, согуштук учактардын жана чабуулчу тик учактардын санына чектөөлөрдү киргизген.

Келишимге жыйырма сегиз өлкө кол койгон.

Келишимдин жаңыртылган версиясы 1999-жылы Стамбулда өткөн Европадагы коопсуздук жана кызматташтык уюмунун (ЕККУ) саммитинде сунушталган.

Бул кайра каралган текстти Орусия, Беларусь, Казакстан жана Украина гана ратификациялаган. Орусия CFE келишимине катышуусун 2007-жылы токтоткон, анткени НАТОнун кеңейиши келишимде белгиленген чектен ашып кеткен деген тынчсыздануулар болгон жана анын шарттарына өзгөртүүлөрдү киргизүүнү сунуштаган. 2023-жылы келишимден расмий түрдө чыгып кеткен, бирок компромисске жетишилген эмес.

Орусиянын келишимди сындаганына жооп катары НАТО өлкөлөрү Москванын CFE келишимине катышуусун белгисиз мөөнөткө токтото турууну чечишкен.

Андан кийин Беларусь, Украина, Түркия, Венгрия, Молдова жана башка бир катар өлкөлөр да ушул сыяктуу токтотууну жарыялашкан.