ДҮЙНӨ
2 мүнөт окуу
Эфиопия Африкадагы эң чоң дамба болгон 4,5 миллиард долларлык дамбаны ачты
Көк Нил долбоору Эфиопия үчүн улуттук бурулуш катары макталып Египет менен Судандын сынына кабылды.
Эфиопия Африкадагы эң чоң дамба болгон 4,5 миллиард долларлык дамбаны ачты
/ Reuters

Эфиопиянын премьер-министри Абий Ахмед шейшемби күнү аймактык лидерлердин жана чет элдик расмий өкүлдөрдүн катышуусунда Африкадагы эң ири гидроэлектр долбоору болгон 4,5 миллиард долларлык Улуу Эфиопиянын Кайра жаралуу дамбасын (GERD) ачты.

2011-жылы маркум премьер-министр Мелес Зенавиденин убагында башталган долбоор, Көк Нилдин үстүндө жайгашып, өнөкөт электр энергиясынын тартыштыгын жоюу жана экспортун көбөйтүү максатында 5150 мегаватт электр энергиясын өндүрүү үчүн иштелип чыккан.

Бул долбоор толуr жергиликтүү каражаттар менен ишке ашырылганы айтылып, Египет жана Судан тарабынан суу коопсуздугуна тийгизген таасиринен улам көптөн бери тынчсыздануу менен байкалууда.

Эфиопия плотина курууysy улуттук биримдиктин символу жана аймактык кызматташтыкка карай кадам экенин, ошондой эле төмөнкү агымдагы өлкөлөргө да чоң пайда алып келерин жактап жатат.

Эфиопия үчүн ГЭС тарыхый масштабдагы улуттук долбоор жана ички кагылышуулардан улам бытыранды болуп жаткан өлкөдөгү бириктирүүчү сейрек кездешүүчү символ.

Судандын чек арасына жакын Көк Нил дарыясы аркылуу эки километрге жакын созулган жана бийиктиги 145 метрди түзгөн 4 миллиард долларлык мегаструктура 74 миллиард куб метр сууну кармап, 5000 мегаватт электр энергиясын өндүрүүгө ылайыкталган. Бул Эфиопиянын азыркы кубаттуулугунан эки эсе ашык.

"Геосаясий көтөрүлүш"

Мааракелер дүйшөмбү күнү кечинде чырактар, лазерлер жана "геосаясий көтөрүлүү" жана "келечекке секирүү" деген ураандар жазылган дрон шоулары менен башталды. Премьер -министр Абий Ахмед иш-чараларга катышты.

Дүйнөлүк банктын маалыматы боюнча, Эфиопиянын 130 миллион калкынын болжол менен 45 пайызы электр энергиясына жетпей жатат. Ал  эми Аддис-Абебадагы электр энергиясынын тез-тез өчүрүлүшү ишканаларды жана үй чарбаларын генераторлорго көз каранды кылууда. Аналитиктердин айтымында, 2011-жылдан бери курулуп жаткан ГЭС Эфиопиянын экономикасын өзгөртүп, өнөр жай өндүрүшүн көбөйтүп, электр унааларына өтүүгө мүмүкнчүлүк түзүп, Танзанияга чейин созулган аймактык байланыштар аркылуу энергияга муктаж коңшу өлкөлөрдү электр энергиясы менен камсыздай алат.

"Экзистенциалдык коркунуч"

Кошуна мамлекет Египет суу муктаждыгынын 97 пайызын Нил дарыясынан камсыздайт жана жакындап келе жаткан кырсыктын белгилерин көрүүдө.

110 миллион калкы жана жаан-чачыны аз болгон Египет дарыяга көз каранды.

Президент Абдел Фаттах ас-Сиси бир нече жолу дамбанын “экзистенциалдык коркунуч” экендигин айткан жана Египет өзүнүн суу коопсуздугун коргоо үчүн эл аралык укуктун алкагында бардык чараларды көрө турганын баса белгилеген.

 Сиси өткөн айда журналисттерге: "Мисирдин суу укуктарын этибарга албай коюуга болот деп ойлогондор жаңылышат", - деп билдирди.

Бул тирешүү аймактык атаандаштыкты ого бетер күчөттү. Египет Эфиопия менен мамилеси начарлаган Эритрея жана Сомали менен байланышын чыңдап, агымдын азайышынан тынчсызданган Судан менен тыгыз координацияда иштеп жатат.АКШнын, Дүйнөлүк Банктын, Россиянын, БАЭнин жана Африка Биримдигинин он жылдык арачылык аракеттери ийгиликсиз болду.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Иликте
Кытайда көмүр кенинде жарылуу болуп 82 адам каза болду
Россия: Украинанын Лугансктагы колледжге жана жатаканага жасаган чабуулунан төрт киши каза болду
Президент Эрдоган Трабзонспорду Түркия кубогун жеңиши менен куттуктады
Сауд Арабиясы коопсуздукту камсыз кылуу үчүн дрондорду жана жасалма интеллектти колдонууда
Рютте: "НАТО күчтүү жолго түштү жана өнөктөштүккө болгон көз карандылык азаят"
Иран АКШнын Ливан элчисине киргизген санкцияларын айыптады
АКШ Иран согушуна байланыштуу Тайванга 14 миллиард долларлык курал-жарак сатууну токтотту
АКШ Украинага 108,1 миллион долларлык Hawk ракета системасы жабдууларын сатууну бекитти
Марокконун Фес шаарында имарат кулап, көп сандаган адамдар каза болду
Израиль Сириянын түштүгүндө Дараага жакын жердеги айыл чарба жерлерин бомбалады
SpaceX акыркы мүнөттөгү техникалык көйгөйдөн улам Starship сыноо учуусун кийинкиге калтырды
Эл аралык жарандык коом уюму: "Газада гуманитардык абал азыр да катастрофалык абалда"
Казакстанда Биринчи Баку түркология курултайынын 100 жылдыгына карата өткөрүлгөн симпозиум башталды
Израиль депортациялаган Газа активисттери Түркия аркылуу үйлөрүнө кайтышууда
Ирандын футболдук командасы Дүйнө чемпионатына катышуу үчүн АКШнын Түркиядагы өкүлчүлүгүнө кайрылды