ЭКОНОМИКА
3 мүнөт окуу
ОПЕК+ мүчөлөрү мунайдын баасынын төмөндөшүнө байланыштуу чийки өндүрүштү көбөйтүүнү пландаштырууда
ОПЕК+ мүчөлөрү (OPEC+) дүйнө жүзү боюнча мунайдын баасынын төмөндөшү жана аналитиктер арасында базардагы белгисиздиктин шартында өндүрүштү мүмкүн болуучу көбөйтүү күн тартиби менен виртуалдык жыйын өткөрөт.
ОПЕК+ мүчөлөрү мунайдын баасынын төмөндөшүнө байланыштуу чийки өндүрүштү көбөйтүүнү пландаштырууда
Эксперттер алгач ноябрдан баштап өндүрүштүн 137,000 баррелге көбөйүшүн күтүшкөн, бул октябрь айындагы өсүштү чагылдырат. / REUTERS

Сауд Арабиясы, Орусия жана ОПЕК+ альянсынын дагы алты негизги мүчөсү жекшемби күнү виртуалдык жолугушууда чийки мунай өндүрүшүн көбөйтүү боюнча макулдашышы мүмкүн. Бирок, бул көбөйтүүнүн көлөмү боюнча аналитиктердин пикирлери ар түрдүү болуп жатат.

«Ыктыярдуу сегиздик» (V8) деп аталган мунай өндүрүүчү сегиз өлкөнүн бул жолугушуусу мунай бааларынын жума ичинде төмөндөшү жана өндүрүштүн күнүнө 500000 баррелге чейин көбөйүшү мүмкүн деген имиштердин фонунда өтүүдө.

Медиадагы «так эмес жана адаштыруучу» маалыматтарга нааразы болгон 12 өлкөдөн турган Мунай Экспорттоочу Өлкөлөр Уюму (OPEC) шейшемби күнү билдирүү жасап, маалымат каражаттарын «тактыкты сактоого... жана рыноктогу божомолдорду күчөтпөөгө» чакырды.

Башында эксперттер ноябрь айынан тарта өндүрүш күнүнө 137000 баррелге көбөйөт деп күтүшкөн, бул октябрь айындагы өсүшкө окшош болмок.

Бирок Commerzbank аналитиги Барбара Ламбрихт тобокелдиктер бар экенин эскертип, «топ акыркы мезгилде өндүрүштү күтүүсүз жана тез көбөйтүп, рынокторду таң калтырган учурлар көп болгон» деп белгиледи.

Жыл башында өндүрүштүн тез өсүшү күтүүсүз көрүнүш болсо да, мунай өндүрүүчүлөр мунайдын жеткиликтүүлүгүн азайтуу аркылуу баалардын төмөндөшүн токтотууга аракет кылышкан.

Баалардын төмөндөшү

Акыркы айларда ОПЕК+ стратегиясын өзгөртүп, башка өлкөлөр менен атаандаштыкка туруштук берүү үчүн рыноктогу үлүшүн кайтарууга аракет кылууда. Эл аралык Энергетика Агенттигинин (IEA) акыркы айлык мунай отчетунда «АКШ, Бразилия, Канада, Гайана жана Аргентина өндүрүшү тарыхый жогорку деңгээлде» деп белгиленген.

IEA дүйнөлүк мунайга болгон суроо-талаптын келечеги «негизинен өзгөрүүсүз бойдон калат» деп баса белгилеп, 2025 жана 2026-жылдары күнүнө 700000 баррелге өсүш күтүлүп жатканын билдирди.

Ал эми ОПЕК дүйнөлүк мунайга болгон суроо-талап боюнча оптимисттик көз карашта болуп, 2025-жылы күнүнө 1.3 миллион баррелге, 2026-жылы 1.4 миллион баррелге өсүш болот деп болжолдогон.

PVM компаниясынан Тамаш Варга «көптөн күткөн ашыкча сунуш» азыр «рыноктун эшигин катуу каккылап жатат» деп белгиледи.

Бул шартта топтун квоталарын көбөйтүү мүмкүнчүлүгү Brent мунайынын баасын бир жумада сегиз пайызга төмөндөтүп, баррелине 65 доллардан ылдый түшүрдү.

Орусиянын ыңгайсыз абалы

Сауд Арабиясынан кийинки ОПЕК+тагы экинчи ири өндүрүүчү Орусия келерки айдан тарта квоталарды чоң көлөмдө көбөйтүүгө каршы болушу мүмкүн, себеби бул мунай бааларынын дагы төмөндөшүнө алып келиши ыктымал.

Өткөн айдагы чечимден кийин Rystad Energy аналитиги Хорхе Леон «Орусия жогорку бааларга көз каранды, себеби бул анын согуштук чыгымдарын каржылоого керек» деп түшүндүргөн. Эр-Рияддан айырмаланып, Кремлдин өндүрүштү көбөйтүү мүмкүнчүлүгү Батыштын санкцияларынан улам чектелүү.

Учурда Орусия күнүнө 9.25 миллион баррель өндүрсө, анын «максималдуу өндүрүш мүмкүнчүлүгү 9.45 миллион баррель» деп эсептелет. Бул согуштан мурунку 10 миллион баррелден төмөн, деп Kpler компаниясынан Хомайун Фалакшахи AFPге билдирген.

Мындан тышкары, август айынан бери украиналык чабуулдар Орусиянын мунай иштетүүчү заводдоруна көбүрөөк таасир этүүдө. Бул «мунайды ички рынокто колдонуу мүмкүн болбой, экспорттун көбөйүшүнө» алып келди жана Москва мунайын чет өлкөгө сатууга көбүрөөк көз каранды болуп калды, деп Global Risk Management компаниясынан Арне Ломанн Расмуссен белгилеген.

Иликте
Трамп: «Менин оюмча Иран менен ок атышпоо аяктады»
Иран АКШнын Исламабад ок атышпоо келишимин бузушун айыптады
АКШ Иранга каршы жаңы кол салууларды баштады
Сирия жана Франция он жылдан ашык убакыттан кийин дипломатиялык байланыштарды калыбына келтирүүгө макулдашты
Германия: НАТО өлкөлөрү Украинага 140 миллиард евро жардам берүүгө убада беришет
Президент Эрдоган: "Саммиттен күчтүү чыгабыз"
Трамп менен Эрдоган жолугушуусу: АКШ Түркияга каршы санкцияларды жойот, F-35 боюнча чечим жакында
Эрдоган НАТО саммитине келген  Трампты Анкарада тосуп алды
Кремль: "Анкарадагы НАТО саммитин жакындан көзөмөлдөп жатабыз"
НАТОнун Анкара саммитинде Коргонуу өнөр жай форуму башталды
Түркия курамасы («12 алп адам») Дүйнөлүк кубок жолунда 6 беттештин баарында жеңишке жетти
Министр Фидан: "Түркия Европа коопсуздугунун борбордук актерлорунун бири"
Анкара НАТО саммитине  негизги эл аралык медиа борборун даярдады
Сабиха Гөкчен аэропорту жүргүнчүлөр боюнча рекордго жетти
Азербайжан Украинадагы SOCAR объектисине жасалган кол салууга байланыштуу Россияга нота берди