Перс булуңундагы аймактык эгемендүүлүк боюнча ондогон жылдардан берки талаш-тартыштарды кайрадан козгогон Ирандын акыркы билдирүүлөрүнөн кийин Перс булуңунун кызматташтык кеңеши Тегеранды катуу сынга алды.
Алты араб мамлекетинен турган блок Ирандын Бириккен Араб Эмирликтери да (БАЭ) ээлик талап кылган Эбу Муса Чоң Тунб жана Кичи Тунб да болгон үч талаш - тартыштуу арал боюнча талаптарын кайра көтөргөн билдирүүлөрүнүн негизсиз экенин жана аймактык туруктуулукту бузуп жатканын билдирди.
Перс булуңунун кызматташтык кеңешине Сауд Арабиясы, Оман, БАЭ, Катар, Бахрейн жана Кувейт кирет.
Перс булуңунун кызматташтык кеңешинин башкы катчысы Жассим Мухаммад аль-Будейви бул комментарийлерди сынга алып, эл аралык укукту жана жакшы коңшулук принциптерин бузуу экендигин белгиледи. Аль-Будейви ошондой эле булардын БАЭнин эгемендүүлүгүн бузуп, Кеңештин Тегеран менен конструктивдүү мамиле түзүү боюнча көптөн берки аракеттерине каршы келерин баса белгилед.
Мындай сөздөрдүн Бахрейн жана Катар менен бирге башка мүчө мамлекеттерге да таасир этерин айткан Аль - Будейви Катардын эгемендигин бузгандыгын айткан Ирандын мурунку аракеттерин да белгиледи.
Ирандын Тышкы иштер министрлигинин өкүлү Исмаил Бакайи жана парламенттин төрагасы Мухаммад Бакер Галибаф аралдардын талашсыз Ирандын аймагы экендигин айткандан кийин бул келишпестик күч алды.
Галибаф өткөн аптада Бахрейндеги саммиттен кийин Перс булуңунун кызматташтык кеңешинин айыптоо билдирүүсүнө түз жооп берип, блоктун позициясы "тышкы актерлор тарабынан козголгон негизсиз жана абсурддук айыптоолорго" негизделгенин айтты.
Галибаф коңшу өлкөлөрдү Тегерандын өзүнүн аймактык бүтүндүгүн коргоп жатып, "Иран элинин эркин сынабоо" тууралуу эскертип, аралдарды "Ирандын денесинин бөлүктөрү" деп мүнөздөдү.
Стратегиялык Ормуз кысыгынын жанында жайгашкан үч арал 1971-жылы британиялыктар аймактан чыгып кеткенден бери Ирандын көзөмөлүндө. Британиялыктардын аймактан кетиши көптөн бери уланып келе жаткан талаш-тартыштарды жаратты.
БАЭ Эл аралык соттон бир нече жолу арбитраждык же соттук териштирүүнү суранган, бирок Иран чечим боюнча үчүнчү тараптын сунуштарын четке каккан.
Бул маселе Перс булуңунун кызматташтык кеңешинин (ПКК) министрлеринин билдирүүлөрүнүн үзгүлтүксүз темасына айланып, Европа Биримдиги жана Кытай сыяктуу глобалдык өнөктөштөр менен биргелешкен билдирүүлөрдө дайыма иреттүү түрдө орун алды. Тегеран бул билдирүүлөргө дипломатиялык нааразычылык акциялары, элчилерди чакыртуу же расмий каршы пикирлерди билдирүү менен жооп берүүдө.
Аль-Будейви аймактын туруктуулук жана экономикалык жактан өсүш үчүн кызматташууга муктаж болгон учурда уланып жаткан душмандык билдирүүлөрдүн ишенимди бузарын эскертти.
Перс булуңунун кызматташтык кеңеши Иранды түз сүйлөшүүлөргө барууга же аралдар боюнча талаш-тартышты Эл аралык сотко алып чыгууга чакырганын кайталап, укуктук диалогду аймактык коопсуздукту коргоонун бирден-бир жолу катары сыпаттады.
Блоктун тынчтыкта жанаша жашоого берилгендигин баса белгилеп, аль-Будейви Тегеранды буга чейин эле сезимтал болгон стратегиялык коридордо чыңалууну күчөтүшү мүмкүн болгон риторикадан баш тартууга чакырды.
