Россиянын Тышкы иштер министри Сергей Лавров АКШнын Иранга карата жасашы мүмкүн болгон ар кандай чабуулу кооптуу кесепеттерге алып келерин эскертип, Тегерандын өзөктүк программасынын тынчтык максатында калышын камсыз кылуу үчүн дипломатияга чакырды.
Лавров Сауд Арабиясынын «Аль-Арабия» телеканалына берген жана шаршемби күнү жарыяланган маегинде, Ирандын Атомдук энергия боюнча эл аралык агенттиги (МАГАТЭ) тарабынан көзөмөлдөнгөн өзөктүк объекттерине буга чейин жасалган чабуулдардын олуттуу тобокелдиктерди жаратканын айтты.
"Жыйынтыктар жакшы эмес. Ядролук окуя коркунучу бар болчу... Мунун от менен ойноо экенин баары түшүнөт", - деди Лавров.
Бул билдирүүлөр АКШ менен Ирандын сүйлөшүүчүлөрү Тегеран менен Вашингтондун ортосундагы акыркы чыңалууну басаңдатуу максатында Женевада өткөргөн кыйыр сүйлөшүүлөрүнөн бир күн өткөндөн кийин жасалды.
Кагылышуу аймактагы акыркы дипломатиялык прогресске коркунуч туудурат
Лавров аймактык актерлордун айрыкча араб мамлекеттери жана Перс булуңундагы монархиялардын чыңалуунун күчөшүн каалабай турганын билдирип, ыктымалдуу бир кагылышуунун Иран менен Сауд Арабиясы сыяктуу коңшу өлкөлөрдүн ортосундагы мамилелерди бузушу мүмкүн экенин эскерткенин билдирди.
АКШнын жогорку даражалуу өкүлүнүн айтымында, Тегеран Вашингтон менен болгон пикир келишпестикти кантип чечсе болору тууралуу жазуу түрүндөгү сунушун берери күтүлүүдө.
АКШнын улуттук коопсуздук боюнча өкүлдөрү аймактагы аскердик даярдыкты карап чыгышууда жана күчтөрдүн март айынын ортосуна чейин толук жайгаштырылышы күтүлүүдө.
Вашингтон Ирандын өзөктүк программасынан баш тартуусун талап кылып жаткан болсо, Тегеран өзөктүк курал тууралуу изденбей турганын жана өзөктүк энергия алууга укугу бар экенин билдирүүдө.
Лавров Москванын Иран лидерлери менен тыгыз байланышта экенин жана Тегерандын бул маселени Өзөктүк куралды жайылтпоо жөнүндөгү келишимдин алкагында чечүүнү каалай турганына ишенгенин билдирди. Ал ар кандай келишим Ирандын мыйзамдуу укуктарын сыйлашы керектигин жана уранды байытуу иштери тынчтык максатында гана калышын камсыз кылуу зарылдыгын баса белгиледи.
Россиянын Сириядагы аскердик катышуусу
Лавров Сирия маселесине да токтолуп, Россиянын Сириядагы негизги аскердик барлыгын сактап калуу үчүн өлкөнүн жаңы жетекчилиги менен сүйлөшүүлөрдү жүргүзүп жатканын билдирди.
Россиянын Тышкы иштер министри: «Аскердик объекттерибизге келсек, сүйлөшүүлөр уланууда. Кайталап айтам: сириялыктар биздин өлкөдө калуубузду каалашат. Бул объекттер 2025-жылдын декабрына чейин болгондой толугу менен аскердик кызмат аткарууну токтотсо да, алар гуманитардык жардам борборлору катары кайрадан иштетүүгө абдан ыңгайлуу абалда», — деди.
Лавров өз ара сыйлашуу жана пайда көрүү принцибинин Сирия мамлекети түптөлгөндөн бери Россиянын Сирия менен болгон карым - катнаштарынын негизин түзгөнүн айтты.
Лавров Сириянын президенти Ахмед Шараанын төрт айдан кыска убакыттын ичинде Россияга эки жолу сапар менен барганын жана Сириянын Тышкы иштер министри Асад Хасан Шейбанинин бир жылдын ичинде орус жетекчилер менен бир нече жолу жолугушканы эки тараптын тең бул карым - катнаштарга чоң маани берерин көрсөткөнүн белгиледи.
Лавров Москванын Сириядагы катышы, өзгөчө Хмеймим жана Тартуста болушу «башка оюнчуларга каршы туруктуу баланс фактору» болорун айтты.
Россия дээрлик 15 жылга созулган жана жүз миңдеген адамдардын өмүрүн алган жарандык согуштан кийин кулатылган Сириянын мурдагы режиминин лидери Башар Асадга көптөн бери каржылык жана аскердик колдоо көрсөтүп келген. Асад 2024-жылдын декабрында Россияга качып кеткен."
Россия дээрлик 15 жылга созулган, жүз миңдеген адамдын өмүрүн алган жарандык согуштан кийин бийликтен кулатылган Сириялык режиминин мурдагы лидери Башар Асадга каржылык жана аскердик колдоо көрсөтүп жаткан.
Асад 2024-жылдын декабрь айында Россияга качып кеткен.
