Вашингтон эки жума мурун Иранга каршы баштаган согушун актоого аракет кылууда,Америка Кошмо Штаттары (АКШ) жана батыштык союздаштары Ирандын өзөктүк ниеттери боюнча Бириккен Улуттар Уюмунда (БУУ) Россия жана Кытай менен бетме-бет келишти.
АКШ бул айда жетекчилик кылган 15 мүчөлүү БУУнун Коопсуздук Кеңешинин жыйынында Россия менен Кытай Иранга жасала турган БУУнун санкцияларын текшерүү жана ишке ашыруу үчүн түзүлгөн комитетти талкуулоого бөгөт коюуга аракет кылышты, бирок ийгиликке жетишкен жок.
Бул демилгени бөгөттөө аракети 11ге каршы 2 добуш менен четке кагылып, 2 мүчө калыс калды.
Вашингтон эки жума мурун Иранга каршы баштаган согушун андан ары актоого аракет кылып жатканда, АКШ жана анын батыш өнөктөштөрү Бириккен Улуттар Уюмунда Ирандын ядролук амбициялары боюнча Орусия жана Кытай менен кагылышты.
Ушул айда АКШнын төрагалыгы астында өткөн БУУнун Коопсуздук Кеңешинин 15 мүчөдөн турган жыйынында Орусия менен Кытай Иранга каршы БУУнун санкцияларын көзөмөлдөө жана аткаруу үчүн түзүлгөн комитеттин талкуусуна бөгөт коюуга аракет кылышты, бирок ийгиликсиз болду.
Демилге 11 добушка каршы, 2 добуш менен четке кагылды.
Кеңеште сөз сүйлөгөн АКШнын БУУдагы элчиси Майк Уолтц Москва менен Пекинди 1737-комитеттин ишине тоскоолдук кылуу менен Тегеранды коргоого аракет кылуу менен айыптады.
Уолтц: «БУУга мүчө бардык мамлекеттер Иранга каршы курал-жарак эмбаргосун киргизип, ракеталык технологияларды берүүгө жана сатууга тыюу салууга, ошондой эле тиешелүү каржылык активдерди тоңдурууга тийиш. Кайрадан киргизиле турган БУУнун жоболору өзүм билемдик эмес; тескерисинче, алар Ирандын өзөктүк, ракеталык жана кадимки курал-жарак программаларынан, ошондой эле Ирандын терроризмди колдоосунан келип чыккан коркунучтарды жоюуга багытталган», — деп билдирди.
Уолтц Россия менен Кытайдын "өнөктөштөрү Иранды коргоп, азыр кайрадан тыюу салынган коргонуу кызматташтыгын улантууну каалагандыктан" санкциялар боюнча комитеттин иштешине каршы экенин белгиледи.
Уолтц өзгөчө БУУнун Эл аралык Атомдук Энергия Агенттиги жакында Ирандын өзөктүк куралы жок бирок 60%га чейин байытылган уранды өндүрүп жана топтоп жаткан жалгыз өлкө экенин жана агенттиктин бул запастарды текшерүүсүнө жол бербей жатканын кошумчалады.
Өз ара айыптоолор жана каршы пикирлер
Россиянын БУУдагы элчиси Василий Небензя айыптоолорду четке кагып, АКШны жана союздаштарын Ирандын өзөктүк амбицияларынын айланасындагы истерияны күчөтүү менен айыптап:"Бул Тегеранга каршы дагы бир аскердик авантюраны баштоо жана Жакынкы Чыгыштагы жана андан тышкары жерлердеги кырдаалды кескин курчутуу үчүн жасалган",- деп билдирди.
Кытайдын БУУдагы өкүлү Фу Конг да Вашингтонду сындап, АКШны Ирандын өзөктүк кризисинин "баштоочусу" деп мүнөздөдү.
Фу АКШнын "сүйлөшүү процессинде Иранга каршы ачык күч колдонууга" барып, дипломатиялык аракеттерге доо кетиргенин айтты.
Ирандын БУУдагы элчиси Амир Саид Иравани журналисттерге Тегерандын ядролук программасы "ар дайым тынчтыкчыл мүнөздө болгонун" жана Ирандын санкцияларды кайра киргизүү аракетин тааныбай турганын айтты.
АКШнын президенти Дональд Трамп согушту актоо үчүн дайыма Ирандын өзөктүк программасын жүйө келтирүүдө.
Трамп бул айдын башында, АКШ өткөн жылдын июнь айында Ирандын үч маанилүү өзөктүк объектисине сокку урбаганда, Тегеран эки жуманын ичинде өзөктүк куралга ээ болмок деп билдирген. Бирок, ишенимдүү булактар бул ырастоо АКШнын чалгындоо кызматтары тарабынан бекемделбегенин белгилешүүдө.
Улуу Британия менен Франция Коопсуздук Кеңешине санкциялардын кайра киргизилишинин себеби катары Тегерандын өзөктүк ишмердүүлүгүнө байланыштуу эл аралык кооптонууларды жойбогондугун айтышты.
