Польшадагы шайлоочулар жекшемби күнү президенттик шайлоодо коңшу Украинада уланып жаткан согуштун коопсуздугуна тынчсызданып, АКШ президенти Дональд Трамптын тушунда Европанын коопсуздугу боюнча милдеттенмеси алсырап калышы мүмкүн деген кооптонуу менен добуш берүүгө киришти.
Шайлоо жарышында алдыңкы эки талапкердин бири - премьер-министр Дональд Тусктун өнөктөшү Варшаванын либералдык мэри Рафал Трзасковски, экинчи талапкер саясий тажрыйбасы жок, улуттук консервативдүү Мыйзам жана Адилеттик партиясы тарабынан колдоого алынган тарыхчы Карол Наврокки.
Соңку сурамжылоолор көрсөткөндөй, Трзасковский 30 пайызга жакын колдоо менен алдыда келе жатат, Наврокки болсо 20 пайыздын тегерегинде болуп, 1-июнда эки талапкердин ортосунда шпцдоонун экинчи айлампасы күтүлүүдө.
Шайлоо башка саясий күчтөр, мисалы, оңчулдар канчалык эффективдүү экенине сынак болду деген баалар да болду. Популисттик MAGA риторикасын либертарлык экономикалык саясат жана Европа Биримдигине карата сын позициясы менен айкалыштырган ашынган оңчул талапкер Славомир Ментцен сурамжылоолордо үчүнчү орунда экени кабарланууда.
Ошондой эле бюллетенге дагы он талапкер киргизилгени маалым болду. Талапкерлердин жык толгон тизмесинен талапкер биротоло жеңип чыгышы үчүн шайлоочулардын 50 пайыздан ашык добушун алуу талабын эске алуу менен экинчи тур сөзсүз болот деп эсептелүүдө.
Катуу жарыш
Добуш берүү эртең менен саат 7:00дө башталып, кечки саат 21:00дө аяктайт. Экзит-поллдун шайлоо күнү кечинде жарыялана турганы, жыйынтыктардын эң кеч дүйшөмбү же шейшемби күнү жарыяланышы күтүлүүдө.
Польшанын бийликтери шайлоо өнөктүгү учурунда чет элдик кийлигишүү аракеттери болгонун кабарлашты. Жума күнү Тусктун коалициясындагы партияларга кызмат көрсөтүүсүнө тоскоолдук чабуулдары жасалганы айтылса, мамлекеттик изилдөө институту Фейсбукта саясий жарнактар чет өлкөдөн каржыланып жатканын ырастады.
Польшада премьер-министр жана парламент ички саясат боюнча негизги ыйгарым укуктарга ээ болгону менен, президенттик бийлик да олуттуу ыйгарым укуктарга ээ, анткени ал куралдуу күчтөрдүн командачысы катары кызмат кылат, тышкы жана коопсуздук саясатында роль ойнойт жана мыйзамдарга вето коё алат.
Трзасковскийдин жеңиши мындай туңгуюкка чекит кое турганы каралып, ал мыйзам жана адилеттик партиясында турганда саясатташып кеткени үчүн сынга алынган сот тармагындагы жана коомдук маалымат каражаттарындагы реформаларды колдоону убада кылган.
Мамлекеттик тарых институтунун башчысы Наврокки өзүн консервативдүү баалуулуктардын жана улуттук эгемендүүлүктүн коргоочусу катары көрсөткөнү айтылды.
