ДҮЙНӨ
2 мүнөт окуу
Кытай астронавттары АКШ менен жарыш кызуу жүрүп жаткан маалда Тянгонг станциясына барууга даяр
Акыркы жылдары Кытайдын космостук программасына миллиарддаган долларлар сарпталды.
Кытай астронавттары АКШ менен жарыш кызуу жүрүп жаткан маалда Тянгонг станциясына барууга даяр
Astronauts for the Shenzhou-20 mission at Jiuquan Satellite Launch Centre. / Reuters
24 Апрель 2025

Кытай бейшемби күнү өзүнүн космос станциясына жаңы астронавттар тобун жөнөтөт. Бул өлкөнүн АКШнын космостогу үстөмдүгүнө атаандаш болуу максатына карай жасаган маанилүү кадамы катары каралууда.

Акыркы жылдары Пекин Кытайдын төрагасы Си Цзиньпиндин кытай элинин “космостук кыялы” деп атаган максатына жетүү үчүн космостук программасына миллиарддаган доллар жумшады.

Дүйнөнүн экинчи чоң экономикасы 2030-жылга чейин Айга адам башкарган миссиясын жөнөтүүнү жана кийинчерээк анын бетинде база курууну пландап жатат. Бейшемби күнү Шенчжоу-20 миссиясынын үч астронавттан турган экипажы өлкөнүн өзү курган Тяньгун космос станциясына жетиши менен кезектеги маанилүү кадамды жасайт.

Эркектерден турган топ саат 17:17де (GMT боюнча 09:17) өлкөнүн түндүк-батышындагы чөлдө жайгашкан Цзюцюань спутниктик учуруу борборунан учурулат. Миссиянын жетекчиси 46 жаштагы мурдагы истребитель учкучу жана тажрыйбалуу космос изилдөөчүсү Чен Донг. Чен 2022-жылы орбитада 200 күндөн ашык убакыт өткөргөн биринчи кытайлык астронавт болуп калды.

Команданын калган эки мүчөсү 40 жаштагы мурдагы аба күчтөрүнүн учкучу Чен Чжунруи жана 35 жаштагы мурдагы космостук технология инженери Ван Цзе. Эки космонавт тең биринчи жолу космоско чыгышат.

“Бүгүн мен космоско учуу кыялымды ишке ашыруунун алдында турам”, – деди Чэнь Чжунжуй шаршемби күнү астронавттарды коомчулукка тааныштыруу үчүн уюштурулган маалымат жыйынында.

Экипаж Тяньгунда алты ай бою физика жана жашоо илимдери боюнча эксперименттерди жүргүзүп, космостук калдыктарга каршы коргоочу жабдууларды орнотушат. Биринчи жолу алар планарияларды – кайра жаралуу жөндөмдүүлүгү менен белгилүү болгон жалпак курттарды станцияга алып барышат. Ошондой эле, команда космостук сейилдөөлөрдү жүргүзүп, запастарды толуктап, структураны жалпы тейлөө иштерин аткарат. Учурда Тяньгунда иштеп жаткан үч астронавт 29-апрелде Жерге кайтып келишет.

‘Асман сарайы’

Шаршемби күнү түштөн кийин өкмөттүк экскурсия учурунда AFP агенттигинин журналисттери көк түстөгү учуруу мунарасында жайгашкан ракетаны көрүштү. Анын айланасында кызыл желектер илинип, көк комбинезон кийген жумушчулар учуруу алдындагы акыркы текшерүүлөрдү жүргүзүп жатышкан.

Кытайдын космос программасы адамдарды орбитага чыгарган үчүнчү программа болуп саналат жана ал Марс менен Айга роботтук роверлерди кондуруп, АКШ жана Орусия сыяктуу дүйнөдөгү эң тажрыйбалуу космостук державалар менен теңтайлашууга аракет кылууда. Ар алты ай сайын үч астронавттан турган топтор менен иштеген Тяньгун – кытай тилинен которгондо “асман сарайы” дегенди билдирет жана бул программанын эң чоң жетишкендиги.

Кытай 2011-жылдан бери Эл аралык космос станциясынан четтетилген, анткени АКШ NASAны Пекин менен кызматташууга тыюу салган. Ошондон бери Кытай башка өлкөлөрдү өзүнүн космос программасына тартууга аракет кылып келет жана февраль айында Пакистан менен келишим түзүп, Тяньгунга биринчи чет элдик астронавтты жөнөтүүнү макулдашкан.

Бул процесстин бир бөлүгү катары, "эки пакистандык астронавт тандалып, Кытайга окууга барат", - деп шаршемби күнү CMSA тастыктады.

Иликте
Иран мектепке кол салууну "кечирилгис согуш кылмышы" деп сыпаттады
Эрдоган Түркиянын тынчтыкты жактаганын баса белгиледи
Пезешкиан Россия жана Пакистан лидерлери менен сүйлөшүп, согушту токтотуу кадамдарын билдирди
Мунайдын баасы баррелине 100 доллардан ашты
Орусия Брянсктагы кол салуудан кийин Украина менен Британияны айыптады
Израиль согуш башталгандан бери 3400 бутага абадан сокку урду
G7 министрлери  энергетикалык камсыздоону сактоо үчүн бардык чараларга даяр
Танкерлер бош кампаларда токтоп тургандыктан, Пакистанда күйүүчү май тартыштыгы коркунучу жаралды
Испания дипломатиялык чыңалуу күчөгөндүктөн Израилдеги элчисин кызматтан алды
Индия Бангладешке дизелдик күйүүчү майды шашылыш түрдө жеткирүүнү баштады
Эрдоган: Cогуш аймакка жайылып кете электе токтотулушу керек
Кремль: Кийинки Орусия-Украина-АКШ сүйлөшүүлөрү Стамбулда өтүшү мүмкүн
Согуштан алган жаракаттарына карабастан жаңы Жогорку лидердин "ден соолугу чың"
Израилдин Ливанда абадан жасаган чабуулдарынан кеминде 16 адам каза болуп, 26 адам жаракат алды
Эрдоган Түркияны диний эркиндиктин үлгүсү катары мисал келтирип, исламофобияга каршы эскертти