ДҮЙНӨ
2 мүнөт окуу
Кытай астронавттары АКШ менен жарыш кызуу жүрүп жаткан маалда Тянгонг станциясына барууга даяр
Акыркы жылдары Кытайдын космостук программасына миллиарддаган долларлар сарпталды.
Кытай астронавттары АКШ менен жарыш кызуу жүрүп жаткан маалда Тянгонг станциясына барууга даяр
Astronauts for the Shenzhou-20 mission at Jiuquan Satellite Launch Centre. / Reuters
24 Апрель 2025

Кытай бейшемби күнү өзүнүн космос станциясына жаңы астронавттар тобун жөнөтөт. Бул өлкөнүн АКШнын космостогу үстөмдүгүнө атаандаш болуу максатына карай жасаган маанилүү кадамы катары каралууда.

Акыркы жылдары Пекин Кытайдын төрагасы Си Цзиньпиндин кытай элинин “космостук кыялы” деп атаган максатына жетүү үчүн космостук программасына миллиарддаган доллар жумшады.

Дүйнөнүн экинчи чоң экономикасы 2030-жылга чейин Айга адам башкарган миссиясын жөнөтүүнү жана кийинчерээк анын бетинде база курууну пландап жатат. Бейшемби күнү Шенчжоу-20 миссиясынын үч астронавттан турган экипажы өлкөнүн өзү курган Тяньгун космос станциясына жетиши менен кезектеги маанилүү кадамды жасайт.

Эркектерден турган топ саат 17:17де (GMT боюнча 09:17) өлкөнүн түндүк-батышындагы чөлдө жайгашкан Цзюцюань спутниктик учуруу борборунан учурулат. Миссиянын жетекчиси 46 жаштагы мурдагы истребитель учкучу жана тажрыйбалуу космос изилдөөчүсү Чен Донг. Чен 2022-жылы орбитада 200 күндөн ашык убакыт өткөргөн биринчи кытайлык астронавт болуп калды.

Команданын калган эки мүчөсү 40 жаштагы мурдагы аба күчтөрүнүн учкучу Чен Чжунруи жана 35 жаштагы мурдагы космостук технология инженери Ван Цзе. Эки космонавт тең биринчи жолу космоско чыгышат.

“Бүгүн мен космоско учуу кыялымды ишке ашыруунун алдында турам”, – деди Чэнь Чжунжуй шаршемби күнү астронавттарды коомчулукка тааныштыруу үчүн уюштурулган маалымат жыйынында.

Экипаж Тяньгунда алты ай бою физика жана жашоо илимдери боюнча эксперименттерди жүргүзүп, космостук калдыктарга каршы коргоочу жабдууларды орнотушат. Биринчи жолу алар планарияларды – кайра жаралуу жөндөмдүүлүгү менен белгилүү болгон жалпак курттарды станцияга алып барышат. Ошондой эле, команда космостук сейилдөөлөрдү жүргүзүп, запастарды толуктап, структураны жалпы тейлөө иштерин аткарат. Учурда Тяньгунда иштеп жаткан үч астронавт 29-апрелде Жерге кайтып келишет.

‘Асман сарайы’

Шаршемби күнү түштөн кийин өкмөттүк экскурсия учурунда AFP агенттигинин журналисттери көк түстөгү учуруу мунарасында жайгашкан ракетаны көрүштү. Анын айланасында кызыл желектер илинип, көк комбинезон кийген жумушчулар учуруу алдындагы акыркы текшерүүлөрдү жүргүзүп жатышкан.

Кытайдын космос программасы адамдарды орбитага чыгарган үчүнчү программа болуп саналат жана ал Марс менен Айга роботтук роверлерди кондуруп, АКШ жана Орусия сыяктуу дүйнөдөгү эң тажрыйбалуу космостук державалар менен теңтайлашууга аракет кылууда. Ар алты ай сайын үч астронавттан турган топтор менен иштеген Тяньгун – кытай тилинен которгондо “асман сарайы” дегенди билдирет жана бул программанын эң чоң жетишкендиги.

Кытай 2011-жылдан бери Эл аралык космос станциясынан четтетилген, анткени АКШ NASAны Пекин менен кызматташууга тыюу салган. Ошондон бери Кытай башка өлкөлөрдү өзүнүн космос программасына тартууга аракет кылып келет жана февраль айында Пакистан менен келишим түзүп, Тяньгунга биринчи чет элдик астронавтты жөнөтүүнү макулдашкан.

Бул процесстин бир бөлүгү катары, "эки пакистандык астронавт тандалып, Кытайга окууга барат", - деп шаршемби күнү CMSA тастыктады.

Иликте
Түркиянын тышкы иштер министри Фидан АКШнын өкүлү Баррак менен Сирия-YPG ок атышпоосун талкуулады
Австралиядагы бир пляжда канадалык туристтин сөөгү табылды, аны динголор курчап турган
АКШнын Ички коопсуздук департаменти: Миннеаполисте 10 миңден ашык кылмышкер камакка алынды
Түркия  ДЕАШ террористтеринин бошотулган тууралуу айтылгандарга кошулбайт
Индия менен БАЭ үч миллиард долларлык суюлтулган жаратылыш газы боюнча келишимге кол коюшту
Смотрич Трамптын планын четке кагып, АКШ жетектеген координациялык борбордун жабылышын талап кылды
Гренландия боюнча чыңалуу күчөп жаткан маалда АКШ бул жердеги базага учактарды жайгаштырууда
Сирия бийликтери YPG террордук уюму бошоткон 81 ДЕАШ туткунун кайрадан кармады
Ирандагы нааразылык акцияларында каза болгондордун саны 4000ден ашты
Трамптын Гренландияга карата тарифтик коркутуусунан кийин ЕБ шашылыш жыйын өткөрөт
Сирия президенти өлкөдөгү коопсуздук кырдаалдарына байланыштуу Германияга сапарын кийинкиге калтырды
Трамп Гренландиядагы "орус коркунучуна" каршы күрөшүүгө убада берди
Испаниядагы поезд кагылышуусунан каза болгондордун саны 39га жетти
Иран эскертти: "Жогорку лидер Хаменеиге кол салуу согуш дегенди билдирет"
Түркия Сирия келишимин "террордон арылтылган аймак" үчүн бурулуш учур катары сыпаттады