Ирандын мамлекеттик телеканалынын, Иран Ислам Республикасынын радио жана телеберүүсүнүн (IRIB) маалыматы боюнча, АКШ согушту токтотууга багытталган 10 пункттан турган сунушту «принцип катары» кабыл алды.
Ирандын Жогорку улуттук коопсуздук кеңеши шаршемби күнү эртең менен бул сунуш кеңири макулдашууга жетишүүгө багытталган сүйлөшүүлөр үчүн негиз катары кызмат кылаарын билдирди.
Билдирүүгө шилтеме жасаган IRIB сунушка агрессивдүү жүрүм-турумга каршы кепилдиктер, Ирандын Ормуз кысыгын көзөмөлдөөсүн улантуу жана уранды байытуу укугун таануу кирет деп билдирди.
План ошондой эле АКШнын бардык негизги жана кошумча санкцияларын алып салууну, БУУнун Коопсуздук кеңешинин жана Эл аралык атомдук энергия агенттигинин (МАГАТЭ) Иранга каршы резолюцияларын токтотууну, Тегеранга компенсация төлөөнү жана АКШнын аскер күчтөрүн аймактан чыгарууну талап кылат.
Сүйлөшүүлөрдүн алкагы
Кеңеш акыркы келишим Ирандын шарттарынын аткарылышына жана деталдардын такталышына жараша болорун баса белгиледи. Сүйлөшүүлөрдүн жүрүшүндө Ирандын куралдуу күчтөрү менен координацияланып, Ормуз кысыгынан коопсуз өтүү камсыздалат.
Сүйлөшүүлөр Пакистандын ортомчулугу менен жума күнү Исламабадда башталып, эки жумага созулат деп күтүлүүдө.
АКШнын президенти Дональд Трамп мурда Тегерандын сунушун сүйлөшүүлөр үчүн «ишке ашырууга жарактуу негиз» деп атап, Вашингтон ошол эле мөөнөткө Иранга каршы чабуулдарды токтото турганын айткан.
Иран маалымат каражаттарынын маалыматы боюнча, сунушта АКШнын бардык негизги жана кошумча санкцияларын алып салуу, БУУнун Коопсуздук Кеңешинин резолюцияларын жана МАГАТЭнин башкаруучулар кеңешинин Иранга каршы чараларын токтотуу жана компенсация төлөө каралган.
Планда ошондой эле АКШнын аскердик күчтөрүн аймактан чыгаруу жана Ливанды кошо алганда, бардык фронттордогу чабуулдарды токтотуу каралган. Иран маалымат каражаттарында жарыяланган кошумча маалыматтар бул сунуш согушту токтотуу үчүн кеңири алкак түзөрүн көрсөтүп турат.
New York Times гезитинин маалыматы боюнча, Пакистандын ортомчулары аркылуу жеткирилген план узак мөөнөттүү чечимди издейт жана чыр-чатакты токтотуунун комплекстүү жол картасы болуп саналат.
Сунушта ошондой эле Ормуз кысыгын деңиз каттамдары үчүн кайра ачуу, анын ордуна Иран менен Оман ортосунда бөлүштүрүлүүчү ар бир кеме үчүн 2 миллион доллар төлөм каралган.
Түз компенсациянын ордуна, Иран транзиттик кирешелерден алган үлүшүн АКШ менен Израилдин чабуулдары учурунда бузулган инфраструктураны калыбына келтирүүгө жумшайт.
